Việt Nam tiên phong đo lường việc làm xanh

Bộ Chỉ tiêu Thống kê về việc làm xanh do Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (NIEF) chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Cục Thống kê (GSO) xây dựng, với sự hỗ trợ tài chính từ Chính phủ Đan Mạch. 

Dự án xây dựng Bộ Chỉ tiêu này là một phần trong chương trình hợp tác giữa Việt Nam và Đan Mạch về tăng cường thống kê và dữ liệu xanh, bao gồm Hợp tác ngành Chiến lược (SSC) về thống kê giữa Cục Thống kê Việt Nam và Cơ quan Thống kê Đan Mạch. Chương trình tập trung hỗ trợ chuyển đổi số, thống kê doanh nghiệp, truyền thông và thống kê xanh, đồng thời xác định và xử lý các khoảng trống dữ liệu quan trọng liên quan đến ưu tiên phát triển của Việt Nam.

Dữ liệu chất lượng cao cho chuyển đổi xanh công bằng

Trong bối cảnh Việt Nam triển khai Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, nhu cầu về hệ thống dữ liệu đầy đủ, kịp thời và đáng tin cậy ngày càng trở nên cấp thiết.

Bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê, nhấn mạnh vai trò trung tâm của thống kê trong việc hỗ trợ ra quyết định chính sách. 

Theo bà, công tác thống kê cần cung cấp hệ thống thông tin và dữ liệu phục vụ hiệu quả quá trình xây dựng, giám sát và đánh giá chính sách trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững.

Ông Jesper Blaabjerg Holm, Tham tán Đại sứ quán Đan Mạch tại Hà Nội, cho rằng tham vọng tăng trưởng xanh và mục tiêu net-zero của Việt Nam là chính đáng và đầy khát vọng, song để hiện thực hóa, cần một nền tảng dữ liệu tích hợp, đáng tin cậy, kết nối các lĩnh vực môi trường, kinh tế, năng lượng và thị trường lao động.

Đối với người dân và sinh kế, thống kê việc làm xanh không chỉ là những con số. Dữ liệu về các công việc mới hình thành, nhu cầu kỹ năng mới và các nhóm lao động chịu tác động của chuyển đổi kinh tế sẽ giúp cơ quan chức năng thiết kế chương trình đào tạo phù hợp, hỗ trợ người lao động thích ứng với thay đổi cơ cấu và bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra công bằng, bao trùm.

Tiên phong trong đo lường việc làm xanh

Trên thế giới, chỉ một số ít quốc gia xây dựng được hệ thống chỉ tiêu việc làm xanh phù hợp với đặc thù quốc gia và lồng ghép vào hệ thống thống kê chính thức. 

Việc nghiên cứu ban hành bộ chỉ tiêu này đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia tiên phong áp dụng cách tiếp cận hệ thống, dựa trên bằng chứng và số liệu để phản ánh tác động của chuyển đổi xanh đến việc làm, kỹ năng và sinh kế.

Ông Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng NIEF, cho rằng nếu được triển khai, Bộ Chỉ tiêu Thống kê việc làm xanh sẽ là cơ sở vững chắc để phân tích những thay đổi trên thị trường lao động liên quan đến chuyển đổi xanh, từ đó phục vụ xây dựng và điều chỉnh chính sách lao động, việc làm và tăng trưởng xanh trong thời gian tới.

Trong quá trình xây dựng, NIEF và Cục Thống kê đã xác định rõ các khái niệm then chốt, phạm vi và phương pháp đo lường, đồng thời bảo đảm sự phù hợp với tiêu chuẩn thống kê quốc tế. Hai cơ quan cũng đã triển khai khảo sát thí điểm nhằm kiểm nghiệm tính khả thi và độ tin cậy của bộ chỉ tiêu.

Kết quả khảo sát tại Quảng Ninh và Phú Thọ cho thấy việc làm xanh không chỉ giới hạn trong các lĩnh vực "xanh" truyền thống mà đang lan tỏa sang nhiều ngành nghề khác, phản ánh sự chuyển đổi sâu rộng của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi xanh.

Theo bà Đỗ Thị Ngọc, bộ chỉ tiêu có tiềm năng được tích hợp vào hệ thống thống kê quốc gia sau khi tiếp tục hoàn thiện, qua đó cung cấp thông tin quan trọng phục vụ nghiên cứu và điều chỉnh chính sách về lao động, việc làm, phát triển nguồn nhân lực gắn với tăng trưởng xanh.

Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng việc đo lường việc làm xanh là lĩnh vực phức tạp và liên tục biến đổi. Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện phương pháp luận, tăng cường chia sẻ dữ liệu và duy trì sự phối hợp liên ngành để chuyển từ giai đoạn thí điểm sang thể chế hóa chính thức.

Kim Loan