17 'sáng kiến' phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam

Từ năm 2026, nguồn lực nhà nước dẫn dắt bằng cam kết bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng nhằm tạo lập môi trường và động lực phát triển mới, trong đó có mục tiêu đưa công nghiệp văn hóa đóng góp tối thiếu 7% GDP vào năm 2030 và xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, trình Quốc hội trong tháng 10/2026.

Tại chương trình, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng đã đưa ra 17 "bài toán mở" gắn liền với nhu cầu thực tế của thị trường.

Kho dữ liệu văn hóa số quốc gia: Tập hợp, số hóa, chuẩn hóa và kết nối những nguồn tài nguyên văn hóa đang phân tán, tạo nguồn dữ liệu tin cậy cho nghiên cứu, giáo dục, sản xuất nội dung và phát triển trí tuệ nhân tạo về văn hóa Việt Nam. Năm 2026, hướng tới vận hành phiên bản đầu tiên và mở cổng kết nối thử nghiệm để doanh nghiệp, cộng đồng sáng tạo cùng khai thác.

Bản sao số di sản và Không gian văn hoá Cultureverse: Được xây dựng trên 3 yếu tố gồm: Nền tảng "Chủ quyền số và Bảo tồn di sản" (Bản sao số quốc gia, Chủ quyền Văn hoá số, Hệ sinh thái dữ liệu tập trung, Hạ tầng thiết chế văn hoá); Công nghệ và sáng tạo "Động lực bắt phá" (Công cụ sáng tạo đại chúng, Không gian sáng tạo số, Vận hành kiến tạo, Sáng tạo "Make in Vietnam); Sức mạnh mềm (Kinh tế di sản, Du lịch văn hoá 4.0, Thương mại hoá nội dung sáng tạo, Ngoại giao văn hoá số).

Sàn giao dịch công nghiệp văn hóa: Kết nối người sáng tạo, chủ sở hữu bản quyền, nhà đầu tư và thị trường; hỗ trợ giao dịch, cấp phép và thương mại hóa sản phẩm, tài sản trí tuệ. Mục tiêu là để những ý tưởng sáng tạo tìm được người mua, tác phẩm tạo ra doanh thu và người sáng tạo có thể sống bằng sản phẩm của mình.

Phim trường số: Phát triển hạ tầng, công nghệ và công cụ sản xuất phim hiện đại, có khả năng dùng chung cho nhiều nhà sản xuất. Tiếp nối những kết quả từ Dế Mèn, dự án Thiên Mạc Hùng Ca với sản phẩm gốc mang Tinh thần Thánh Dực được định hướng phát triển trong năm 2027, mở ra khả năng hình thành cả một hệ sinh thái sản phẩm phái sinh từ điện ảnh đến thiết kế, thủ công mỹ nghệ và trải nghiệm văn hóa.

Nền tảng công nghệ điều khiển nghệ thuật biểu diễn: Làm chủ công nghệ sân khấu, kết nối âm thanh, ánh sáng, hình ảnh và chuyển động để phát triển những chương trình nghệ thuật có thể biểu diễn thường xuyên. Sáng kiến Kỳ Yến - Bữa tiệc kỳ diệu kết hợp xiếc, công nghệ trình diễn, ẩm thực và văn hóa Việt Nam, hướng tới trở thành sản phẩm du lịch đêm đặc sắc, phục vụ du khách quốc tế trong dịp APEC 2027 và những năm tiếp theo.

Thanh Âm Việt Nam: Phát triển hai chương trình Giai điệu cuộc sống, khuyến khích người dân cùng sáng tạo, chia sẻ và thưởng thức âm nhạc, hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11/2026; và Cảm hứng bất tận, phát hiện, đầu tư những tác phẩm âm nhạc chuyên nghiệp có chất lượng. Hoạt động được định hướng triển khai rộng khắp 34 tỉnh, thành phố, từng bước hình thành thương hiệu âm nhạc uy tín, tổ chức định kỳ hằng năm.

Nhà thi đấu e-Sport: Phát triển những không gian thi đấu thể thao điện tử chuyên nghiệp, kết hợp tổ chức giải đấu, sản xuất nội dung, đào tạo và trải nghiệm công nghệ. Hướng tới hình thành hai nhà thi đấu tại TP.HCM và Huế, có khả năng đăng cai những giải đấu quốc tế, thu hút cộng đồng người chơi, khán giả và du khách.

Game thuần Việt - Hào khí Đông A và Sơn Hà Dị lục: Đưa lịch sử, văn hóa và trí tưởng tượng Việt Nam vào thế giới trò chơi điện tử hiện đại. Hai sản phẩm được đặt mục tiêu phát hành trong năm 2027, hướng đến người chơi trong nước và quốc tế, đồng thời mở ra khả năng phát triển nhân vật, câu chuyện và những sản phẩm sáng tạo mang bản sắc Việt Nam.

Vietnam.Travel và Visit Vietnam: Hình thành cửa ngõ du lịch số, ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để kết nối du khách với điểm đến, dịch vụ và những trải nghiệm văn hóa đặc sắc. Sáng kiến gắn với Hệ sinh thái Dữ liệu Du lịch Quốc gia theo mô hình "1 + 1 + 34 + N", kết nối Bộ Công an, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, 34 địa phương và các doanh nghiệp công nghệ.

Sao Chọn: Xây dựng thương hiệu đánh giá, giới thiệu những địa chỉ ẩm thực Việt Nam có chất lượng, dựa trên tiêu chí rõ ràng và trải nghiệm thực tế. Năm 2026, chương trình dự kiến đồng hành cùng Vietnam iContent, đưa nghệ sĩ khám phá ẩm thực tại 10 tỉnh, thành phố; tiến tới hình thành hệ thống đánh giá ẩm thực uy tín của Việt Nam.

Ấn bản riêng - Tái bản theo nhu cầu: Kết nối nhà xuất bản, cơ sở chế tác và bạn đọc để tái bản, cá nhân hóa những cuốn sách đã xuất bản, bảo đảm quyền tác giả và chất lượng. Dịch vụ dự kiến ra mắt trong năm 2026, mở ra thị trường mới cho ngành xuất bản và nghề làm sách.

Tủ sách Công nghiệp văn hóa: Hình thành tủ sách do cộng đồng cùng giới thiệu, lựa chọn và bổ sung hằng năm, mang đến nguồn tri thức về sáng tạo, kinh doanh, công nghệ và phát triển bản thân. Nhà Giả kim được lựa chọn là cuốn sách đầu tiên giới thiệu trong sáng kiến.

Men Việt: Khai thác tri thức, kỹ nghệ lên men truyền thống, kết nối làng nghề, vùng nguyên liệu và doanh nghiệp để nâng cao chất lượng, xây dựng những sản phẩm rượu Việt Nam có nguồn gốc, câu chuyện và bản sắc riêng. Hướng tới hình thành thương hiệu rượu truyền thống Việt Nam đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Dáng Việt: Đưa áo dài và những giá trị của nghề thủ công truyền thống vào thời trang đương đại; kết nối nhà thiết kế, nghệ nhân, làng nghề và doanh nghiệp sản xuất. Không chỉ quảng bá áo dài như một biểu tượng văn hóa, sáng kiến hướng tới xây dựng những thương hiệu thời trang Việt Nam có khả năng vươn ra thế giới.

Hương Phở: Từ món ăn đã trở thành biểu tượng của ẩm thực Việt Nam, phát triển một hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm văn hóa, kết hợp chất lượng, không gian, câu chuyện và bản sắc. Hướng tới xây dựng những thương hiệu phở Việt Nam có khả năng hiện diện và cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Hương Trà: Kết nối những vùng trà nổi tiếng, nghệ nhân, nhà sản xuất và doanh nghiệp để phát triển sản phẩm trà cao cấp, nghệ thuật thưởng trà và trải nghiệm văn hóa. Mục tiêu là từng bước tạo dựng thương hiệu trà Việt Nam có vị thế quốc tế, trở thành sản phẩm tiêu biểu mang bản sắc quốc gia.

VNSport - Ứng dụng thể thao toàn dân: Xây dựng nền tảng số kết nối người dân với địa điểm tập luyện, huấn luyện viên, câu lạc bộ và các sự kiện thể thao. Từ nhu cầu vận động hằng ngày, phát triển hệ sinh thái dịch vụ thể thao, góp phần thúc đẩy kinh tế thể thao và kết nối với du lịch.

Minh Thư