Bộ trưởng Bộ Nội vụ: Đề xuất ngày 27/7 hằng năm là ngày nghỉ hưởng nguyên lương

Sáng 9/11, sau khi lắng nghe các kiến nghị của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải tiếp thu, giải trình về dự thảo sửa đổi, bổ sung 3 luật liên quan đến bảo hiểm xã hội (BHXH), lao động, lưu trữ, bình đẳng giới và an toàn vệ sinh lao động.

Bổ sung ngày 27/7 vào danh sách ngày nghỉ hưởng nguyên lương

Về dự án Luật bổ sung sửa đổi một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết có 3 nhóm vấn đề được đại biểu tập trung thảo luận.

Đối với các ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết hằng năm, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, Dự thảo luật thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, theo đó quy định ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương, bắt đầu áp dụng từ năm 2026.

Tiếp thu ý kiến thẩm tra, ý kiến của các đại biểu Quốc hội và ý kiến kết luận của cơ quan có thẩm quyền, cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung vào Bộ luật Lao động quy định Ngày thương binh liệt sĩ (27/7) hằng năm người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương áp dụng kể từ năm 2027 nhằm tạo điều kiện để người lao động tham gia các hoạt động tri ân các tiền nhân có công với đất nước, người có công với cách mạng, tiếp tục phát huy truyền thống cao đẹp của dân tộc.

Về giảm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, dự thảo luật thống nhất với Luật Đầu tư, bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với 3 ngành nghề gồm: Cho thuê lại lao động tại Bộ luật Lao động, kinh doanh dịch vụ lưu trữ tại Luật Lưu trữ, kinh doanh dịch vụ việc làm tại Luật Việc làm.

Bộ trưởng nhấn mạnh, việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh không đồng nghĩa với chấm dứt quản lý nhà nước mà chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Đồng thời duy trì các yêu cầu quản lý cần thiết theo pháp luật (thông báo hoạt động, ký quỹ, tiêu chuẩn kỹ thuật, trách nhiệm doanh nghiệp về lao động, việc làm; tiêu chuẩn an ninh đối với lưu trữ), nhằm giảm rào cản gia nhập thị trường và chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng dịch vụ và các chủ thể liên quan.

Đối với Luật Hoạt động chữ thập đỏ, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết dự thảo phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước giữa Bộ Nội vụ, Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan. Theo đó, Bộ Nội vụ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về hội đối với Hội Chữ thập đỏ Việt Nam. Bộ Y tế quản lý các hoạt động chữ thập đỏ liên quan đến cứu trợ khẩn cấp, trợ giúp nhân đạo, chăm sóc sức khỏe, sơ cấp cứu ban đầu, hiến máu nhân đạo, hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác.

Các hoạt động chữ thập đỏ còn lại thuộc phạm vi quản lý của các bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Việc phân định nhằm bảo đảm quản lý theo đúng chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, không chồng chéo, không bỏ sót lĩnh vực.

Với Luật Bình đẳng giới, tiếp thu ý kiến thẩm tra và ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật chỉnh lý theo hướng quy định trách nhiệm của Chính phủ trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền.

Nghiên cứu mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

Liên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải làm rõ vấn đề mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, nhất là người làm việc không có quan hệ lao động và lao động trên nền tảng số.

Theo Bộ trưởng, thực hiện kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tiếp thu ý kiến thẩm tra và góp ý của đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo dự kiến báo cáo Chính phủ giữ quy định hiện hành về cơ chế xem xét bổ sung đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Cụ thể, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc khi xuất hiện những nhóm đối tượng có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ mà luật hiện hành chưa quy định cụ thể.

Trong đó, cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu mở rộng diện tham gia đối với người làm việc không có quan hệ lao động, lao động trên nền tảng số khi đủ điều kiện.

Bộ trưởng cho biết nội dung này sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá để đề xuất cấp có thẩm quyền khi trình Đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH. Đây sẽ là cơ sở để quy định cụ thể khi sửa đổi toàn diện Luật BHXH trong giai đoạn 2027-2028.

Theo Bộ trưởng, việc bãi bỏ thủ tục hành chính được thực hiện theo nguyên tắc luật quy định thời điểm phát sinh quyền hưởng và trách nhiệm bồi thường; Chính phủ quy định thành phần hồ sơ, thời hạn, trình tự thực hiện cũng như việc sử dụng, thay thế dữ liệu.

Bộ trưởng nhấn mạnh quá trình chuyển đổi số phải bảo đảm không hạn chế quyền tiếp cận, thực hiện và thụ hưởng chế độ BHXH của người dân. Yêu cầu này đặc biệt được đặt ra đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người ở vùng sâu, vùng xa và những người chưa có điều kiện sử dụng phương tiện điện tử.

Theo đó, dự thảo nghị định về hồ sơ, thủ tục BHXH đang được xây dựng theo hướng cắt giảm thành phần hồ sơ, đẩy mạnh giao dịch điện tử và phát triển cơ sở dữ liệu phục vụ giải quyết chế độ.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo vẫn định hướng duy trì các cơ chế thu, chi trả phù hợp với điều kiện thực tế của người thụ hưởng. Trong đó, việc chi trả chế độ tận nhà tiếp tục được duy trì đối với những trường hợp tuổi cao, sức khỏe yếu.

Đối với bảo hiểm hưu trí bổ sung, cơ quan soạn thảo dự kiến báo cáo Chính phủ giữ nguyên quy định của Luật BHXH năm 2024, chưa bổ sung cơ chế cá nhân người lao động tự tham gia đóng góp tạo lập quỹ hưu trí bổ sung.

Bộ Nội vụ sẽ phối hợp Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách này khi sửa đổi toàn diện Luật BHXH, dự kiến trong giai đoạn 2027-2028.

Tiếp tục hoàn thiện chính sách an toàn, vệ sinh lao động

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn vệ sinh lao động, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết các đại biểu quan tâm 6 nhóm vấn đề gồm: Dự thảo bổ sung quyền người lao động trực tiếp khai báo tai nạn lao động, nghiêm cấm hành vi cản trở khai báo, đồng thời bảo đảm quyền từ chối làm việc khi có nguy cơ đe dọa tính mạng, sức khỏe; đổi mới hoạt động huấn luyện theo hướng chuyển từ cấp giấy chứng nhận sang thông báo quản lý bằng dữ liệu, tăng cường hậu kiểm nhưng không hạ thấp yêu cầu chất lượng; phân định trách nhiệm khai báo, tiếp nhận, điều tra tai nạn lao động giữa các cấp, phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; bảo đảm kết nối dữ liệu.

Làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra đối với máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, tránh chồng chéo, bỏ trống nhiệm vụ; tiếp tục hoàn thiện quy định bảo vệ lao động phi chính thức, lao động trên nền tảng số, người làm việc từ xa và linh hoạt.

Ngoài ra, về chính sách BHXH, chăm sóc sức khỏe và tổ chức thi hành, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải khẳng định, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ rà soát, bảo đảm thống nhất quy định về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp với Luật BHXH.

Đối với khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp và khám sàng lọc, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế rà soát, bảo đảm thực hiện đúng Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị. Các vấn đề lớn chưa được xử lý trong lần sửa đổi này sẽ tiếp tục nghiên cứu để đề xuất sửa đổi toàn diện luật, dự kiến vào tháng 10/2027.

Diệu Anh