Bộ Xây dựng: Luôn khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện kéo dài thời gian bảo hành công trình

Liên quan đến kiến nghị của một doanh nghiệp xây dựng về việc điều chỉnh quy định "bảo hành công trình tối thiểu 10 năm", trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho biết: "Thông tin Bộ Xây dựng "bác" đề xuất việc kéo dài thời gian bảo hành là không chính xác, Bộ luôn khuyến khích các doanh nghiệp tự nguyện kéo dài thời gian bảo hành".

Thời gian bảo hành 2 năm phù hợp thông lệ quốc tế

Theo ông Tiến, thời gian bảo hành công trình theo các quy định của pháp luật về xây dựng đã được nghiên cứu thận trọng, đảm bảo phù hợp với nhiều loại công trình và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Đơn cử, tại Nhật Bản thời gian bảo hành là 2 năm với công trình và bảo hành 1 năm với thiết bị, máy móc. Mốc bảo hành 10 năm ở Nhật chỉ là cơ chế đặc thù áp dụng cho nhà ở mới, với phần kết cấu chính và phần chống nước mưa xâm nhập, không phải chuẩn chung cho công trình giao thông.

Hay như tại Trung Quốc, quy định quản lý chất lượng công trình xây dựng phân chia thời hạn bảo hành theo nhóm hạng mục; quy định bảo hành tại Thượng Hải đối với công trình đường cao tốc nêu rõ thời hạn bảo hành do hợp đồng thỏa thuận nhưng không được dưới 01 năm.

"Việc đề xuất kéo dài thời gian bảo hành lên 10 năm sẽ trùng với thời điểm thực hiện công tác sửa chữa định kỳ theo yêu cầu của quy trình bảo trì. Dẫn đến khó phân định trách nhiệm sửa chữa của bảo hành với bảo trì khi công trình đến thời điểm phải thực hiện bảo trì theo yêu cầu của tiêu chuẩn kỹ thuật. Thêm nữa, nếu áp dụng 'cứng' mức bảo hành tối thiểu 10 năm cho toàn bộ công trình giao thông, chi phí bảo lãnh, bảo hiểm, dự phòng rủi ro và giá dự thầu sẽ tăng lên đáng kể, và là áp lực với nhiều doanh nghiệp xây dựng.

Vì vậy, việc đề xuất kéo dài thời gian bảo hành lên 10 năm đối toàn bộ công trình giao thông là không phù hợp", ông Tiến thông tin.

Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho biết, pháp luật Việt Nam hiện quy định thời gian bảo hành tối thiểu là 24 tháng đối với công trình cấp đặc biệt và cấp I sử dụng vốn đầu tư công. Các bên vẫn có thể thỏa thuận kéo dài thời gian bảo hành trong hợp đồng nếu thấy cần thiết.

Không nhầm lẫn khái niệm bảo hành và bảo trì

Trước ý kiến cho rằng kéo dài thời gian bảo hành công trình sẽ giúp tiết kiệm chi phí bảo trì, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng Lê Quyết Tiến khẳng định bảo hành và bảo trì là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

Theo ông Tiến, bảo hành công trình là trách nhiệm của nhà thầu trong việc sửa chữa, khắc phục các hư hỏng, khiếm khuyết phát sinh do lỗi thi công trong một thời gian nhất định theo hợp đồng với chủ đầu tư. Mục tiêu là bảo đảm chất lượng công trình sau khi đưa vào sử dụng.

Trong khi đó, bảo trì công trình là trách nhiệm của đơn vị quản lý, khai thác nhằm duy trì khả năng vận hành an toàn, ổn định và kéo dài tuổi thọ công trình trong suốt quá trình sử dụng.

“Cho rằng kéo dài thời gian bảo hành sẽ giảm chi phí bảo trì là chưa phù hợp. Ngay trong thời gian bảo hành, công tác bảo trì vẫn phải thực hiện và vẫn phát sinh chi phí. Không thể dùng tiền bảo hành để thay thế cho bảo trì”, ông Tiến nhấn mạnh.

Làm rõ thêm, ông Ngô Lâm, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam cho biết chi phí bảo hành là khoản nhà thầu cam kết để sửa chữa các lỗi do mình gây ra, có thể được giữ lại bằng tiền hoặc bảo lãnh ngân hàng. Trong khi đó, bảo trì là khoản chi bắt buộc ngay từ khi công trình đưa vào khai thác.

"Tiền cho bảo hành nhà thầu có thể chi hoặc không, nhưng tiền cho bảo trì thì bắt buộc phải chi ngay từ lúc đưa công trình vào sử dụng. Thời gian bảo hành công trình có tăng lên 100 năm thì chi phí bảo trì vẫn phải chi theo quy định", ông Ngô Lâm nói.

Thông tin thêm, đại diện Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, công tác bảo trì được thực hiện từ nhiều nguồn vốn đầu tư xây dựng khác nhau. Nếu là dự án đầu tư công, kinh phí bảo trì sẽ được bố trí từ ngân sách Trung ương. Nếu là dự án địa phương đầu tư, chi phí bảo trì sẽ từ ngân sách địa phương.

Nếu là dự án BOT, trong vòng đời dự án, nhà đầu tư sẽ chi trả, thực hiện theo quy trình thông thường. Hàng năm cơ quan quản lý có kiểm tra, bảo đảm chi phí được sử dụng đúng - đủ. Ngay cả đối với các dự án PPP, việc thực hiện bảo hành và bảo trì cũng được tách bạch theo đúng quy định.

Bảo hành nhiều hơn, không làm cho chất lượng công trình tăng lên

Dưới góc nhìn hiệp hội chuyên ngành, PGS. TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (Varsi) cho rằng, bảo hành không làm tuổi thọ của công trình tăng lên, việc này khác với công tác bảo trì duy trì chất lượng thường xuyên dự án.

"Bảo hành là cam kết theo hợp đồng của nhà thầu thi công và chủ đầu tư. Trong thời gian cam kết đó, công trình khai thác xuất hiện hư hỏng do lỗi của nhà thầu thì nhà thầu phải bỏ ra chi phí sửa chữa. Bảo trì là công việc bắt buộc của quá trình xây dựng để bảo đảm công trình đáp ứng đúng tuổi thọ mong muốn, và việc này được duy trì suốt vòng đời dự án", ông Chủng nói.

Theo ông Phạm Văn Khôi, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành, ở các dự án BOT giao thông hiện nay, nhà đầu tư vẫn thực hiện bảo hành trong 2 năm. Công tác bảo trì được thực hiện hàng năm và được tính trong phương án tài chính được phê duyệt.

Còn đại diện Tổng Công ty 319 (Bộ Quốc phòng) cho rằng việc kéo dài thời gian bảo hành sẽ khiến việc thương thảo hợp đồng giữa chủ đầu tư với nhà thầu phức tạp hơn.

"Một công trình có nhiều hạng mục khác nhau, bê tông cốt thép có thể bảo hành lâu nhưng dải phân cách 2 năm phải thay một lần, thì dự toán chi phí có được tính gấp 5 lần hiện nay không? Vấn đề bảo hành công trình đã được pháp luật quy định, chúng tôi mong muốn tiếp tục được thực hiện đúng theo quy định hiện nay của Nhà nước", đại diện Tổng Công ty 319 chia sẻ.

Nghiên cứu cấp "căn cước điện tử" cho công trình xây dựng 

Đối với đề nghị của doanh nghiệp về việc "quy định bắt buộc nhà thầu phải cắm biển công khai trên tuyến để người dân tham gia giao thông giám sát như thế nhà thầu mới biết sợ và có ý thức làm tốt ngay từ đầu", ông Ngô Lâm cho biết: Đối với công trình đường bộ, hệ thống biển báo theo quy chuẩn quốc gia về báo hiệu đường bộ.

Theo quy định của luật hiện hành, trong quá trình thi công, từ khi khởi công đến khi công trình hoàn thành, Chủ đầu tư có trách nhiệm lắp đặt biển báo công trình tại công trường xây dựng, trong nội dung biển báo có nội dung: Tên, địa chỉ, số điện thoại của chủ đầu tư, nhà thầu thi công, tổ chức thiết kế xây dựng và tổ chức hoặc cá nhân giám sát thi công xây dựng.

"Việc cắm biển thông tin bảo hành công trình không phải là biển báo hiệu đường bộ, không phục vụ cho người tham gia giao thông, có thể gây ảnh hưởng, nhiễu thông tin cho người tham gia giao thông. 

Còn việc cắm biển thông tin ngoài khu vực hành lang có thể thương thảo thực hiện với cơ quan chủ quản phạm vi đó. Song, cơ quan quản lý sẽ vẫn có ý kiến nếu biển báo đó gây tác động tiêu cực hoặc ảnh hưởng đến quan sát của người tham gia giao thông", Cục phó Cục Đường bộ Việt Nam thông tin.

Bên cạnh đó, ông Lê Quyết Tiến cũng cho biết, cơ quan quản lý đang nghiên cứu, đề xuất thiết kế mỗi công trình sẽ được mã hoá, cấp "căn cước". Bộ Xây dựng cũng đang thực hiện công khai thông tin dự án trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng và trên các trang thông tin của Bộ Xây dựng và các địa phương có liên quan đến dự án.

Phan Trang