CẬP NHẬT Tọa đàm "Quy hoạch Thành phố Hà Nội - tầm nhìn 100 năm từ góc tiếp cận an ninh phi truyền thống"

Các nhà khoa học, nhà quản lý, chuyên gia trong các lĩnh vực tham dự Tọa đàm sẽ đóng góp ý kiến khoa học đối với Luật Thủ đô (sửa đổi) cũng như quá trình xây dựng quy hoạch dài hạn của Hà Nội trong giai đoạn phát triển mới nhằm cung cấp góc nhìn khoa học, thực tiễn góp phần hoàn thiện định hướng quy hoạch phát triển Thủ đô theo hướng bền vững, an toàn và có khả năng thích ứng dài hạn.

Phát biểu đề dẫn Tọa đàm, Trung tướng, GS.TS. Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống nhấn mạnh, Luật Thủ đô đã được Quốc hội phê duyệt và đang được bổ sung, sửa đổi theo hướng trao rất nhiều quyền cho thành phố Hà Nội. Nói một cách ngắn gọn, nhiều quyền hạn vốn thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ và Chính phủ sẽ được phân cấp, giao cho Hà Nội để Thành phố chủ động hơn trong việc phát triển Thủ đô. Hiện nay, dự thảo Luật được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ để lấy ý kiến nhân dân về nhiều vấn đề, trong đó có thẩm quyền của Hội đồng nhân dân Thành phố, Chủ tịch UBND Thành phố trên các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh...

Bên cạnh đó, cuối tháng 3, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã phê duyệt Quy hoạch thành phố Hà Nội – mà chúng ta gọi tắt là "Tầm nhìn 100 năm". Bản quy hoạch xác định 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực. Bản quy hoạch này tới đây sẽ được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Do đó, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống đề nghị, tại tọa đàm hôm nay, các đại biểu góp ý xây dựng Luật Thủ đô lồng ghép với bản quy hoạch. Trong đó, với Luật Thủ đô, cần tập trung vào việc tăng quyền cho Thành phố Hà Nội. Thứ hai, cần xem xét Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm dưới góc độ an ninh phi truyền thống. Tổng Bí thư Tô Lâm từng nêu ra 5 vấn đề của Hà Nội không chỉ giải quyết trước mắt mà phải tính toán lâu dài: Quá tải đô thị; Ùn tắc giao thông đô thị; Ô nhiễm môi trường đô thị; Ngập lụt đô thị; An toàn thực phẩm. GS.TS. Nguyễn Xuân Yêm nhấn mạnh, các vấn đề này cần được xem xét dưới góc độ "An ninh và Phát triển". Về tầm nhìn 100 năm, cần làm rõ những giải pháp để Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung phát triển bền vững trên 5 trụ cột: Chính trị, Kinh tế, Xã hội, Môi trường, An ninh.

GS. Mai Trọng Nhuận, nguyên Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội: Về an ninh phi truyền thống, theo kết quả nghiên cứu của chúng tôi, Hà Nội nằm ở khu vực rất không an toàn. Thứ nhất, các đập thủy điện như những "quả bom nước", rất không an toàn duới góc độ an ninh phi truyền thống.

Thứ hai, Hà Nội nằm trên trục sông Hồng, có nguy cơ động đất dù xác suất rất thấp, nhưng cũng phải tính đến.

Trong bối cảnh chưa liệt kê hết những biến đổi khó lường, chúng ta vẫn làm cách tiếp cận truyền thống, dự báo quy mô dân số, số lượng người tham gia giao thông, số lượng xe,… để quy hoạch. Tuy nhiên, không thể dự báo chính xác được.

Quy hoạch thế nào để nâng cao khả năng chống chịu của Hà Nội trong tình huống cực đoan của an ninh phi truyền thống xảy ra? Chúng ta nên chấp nhận khi sự cố xảy ra, chúng ta được an toàn, hơn là mong đợi an toàn. Do đó, nâng cao khả năng chống chịu của Hà Nội sẽ an toàn hơn.

Chúng tôi đưa ra một số tiêu chí để quy hoạch Hà Nội theo hướng bền vững.

Tiêu chí đầu tiên là an toàn với sự cố. Vùng đất để toàn bộ cơ quan chính trị đầu não quốc gia, hệ thống an ninh quốc gia, phải là nơi có độ cao trên 30m. Đấy là tiêu chí đầu tiên để chúng ta có một trung tâm hành chính mới, một trung tâm dữ liệu quốc gia an toàn, ở trên độ cao đó.

Tiêu chí thứ hai, trong bối cảnh không thể lường trước như hiện nay, chúng ta phải có hệ thống tàu điện ngầm. Nước Nga điển hình nhất về hệ thống tàu điện ngầm 2 tầng, có khối lượng hầm khổng lồ để trú ẩn an toàn.

Chúng tôi đề nghị Hà Nội là thủ đô lịch sử gồm các phố phường cũ, càng cổ càng tốt, khơi thông lại sông ngòi, tái tạo lại càng nhiều sông càng tốt để Thủ đô thành thành phố sông nước cổ kính. Thứ hai là thủ đô hành chính, không thể nằm bên kia sông Hồng mà phải xung quanh Hoà Lạc, Ba Vì, để trong tình huống xấu nhất, mọi thiên tai xảy ra, Hà Nội vẫn an toàn. Để thích ứng phải đa cực, đa trung tâm, đa tầng.

Tiếp tục cập nhật...