Chung tay bảo vệ tầng ozone theo Nghị định thư Montreal

Ngày 24/7, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Hội thảo khởi động Dự án "Quản lý bền vững các chất được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal" (Dự án SMS-MP). Sự kiện đánh dấu bước đi quan trọng của Việt Nam trong lộ trình loại trừ các chất làm suy giảm tầng ozone và giảm phát thải khí nhà kính.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng điều hành Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhấn mạnh, kể từ khi tham gia Công ước Vienna và Nghị định thư Montreal từ năm 1994, Việt Nam luôn thể hiện là một thành viên có trách nhiệm, tuân thủ đầy đủ các cam kết quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực trong bảo vệ tầng ozone.

Trong giai đoạn mới, trước áp lực của quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa, nhu cầu làm mát tại Việt Nam dự báo sẽ tiếp tục tăng cao. Nếu không có các giải pháp công nghệ và chính sách phù hợp, việc gia tăng này sẽ dẫn đến tiêu thụ điện năng lớn và phát thải khí nhà kính nghiêm trọng.

Dự án SMS-MP do Quỹ Đa phương thi hành Nghị định thư Montreal tài trợ không hoàn lại thông qua Ngân hàng Thế giới và Chương trình Môi trường Liên hợp quốc. Dự án đặt ra các mục tiêu cụ thể:

Đến ngày 1/1/2030: Loại trừ 97,5% mức tiêu thụ cơ sở các chất HCFC-22 trong lĩnh vực dịch vụ sửa chữa và bảo dưỡng thiết bị lạnh, điều hòa không khí.

Giai đoạn 2024-2028: Duy trì tiêu thụ các chất HFC không vượt mức tiêu thụ cơ sở và bắt đầu giảm 10% từ ngày 1/1/2029.

Lợi ích môi trường: Dự kiến giúp cắt giảm lượng phát thải hàng năm lên tới 6,1 triệu tấn CO2 tương đương, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu đạt phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam.

Dự án SMS-MP gồm 4 hợp phần trọng tâm, tập trung vào việc giảm tiêu thụ HFC và loại trừ HCFC trong các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ, sửa chữa thiết bị lạnh và điều hòa không khí.

Để đảm bảo tính bền vững, dự án sẽ triển khai khung chiến lược đồng bộ từ quản lý nguồn cung bằng cách nâng cấp hệ thống cấp phép và quản lý hạn ngạch nhập khẩu thông qua lực lượng hải quan để ngăn chặn buôn lậu môi chất lạnh bị cấm; Chuyển đổi công nghệ, hỗ trợ các lĩnh vực trọng điểm như phòng cháy chữa cháy, xốp cách nhiệt và thiết bị lạnh thương mại chuyển đổi sang công nghệ thân thiện với khí hậu; Tập huấn và nâng cao năng lực cho đội ngũ kỹ thuật viên lắp đặt, bảo dưỡng nhằm hạn chế rò rỉ môi chất lạnh và đảm bảo an toàn khi sử dụng các môi chất thế hệ mới.

Ông Nguyễn Duy Sơn, quyền Giám đốc vận hành Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam khẳng định WB luôn sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam với tư cách là đối tác tin cậy để triển khai dự án thành công và hiệu quả. Việc thực hiện dự án đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước (Môi trường, Hải quan, Giáo dục nghề nghiệp, Giao thông vận tải...) cùng cộng đồng doanh nghiệp và các viện nghiên cứu.

Đỗ Hương