Công bố quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026 với một số điểm mới

TOÀN VĂN QUYẾT ĐỊNH 457/QĐ-CTN VỀ ĐẶC XÁ NĂM 2026

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài chủ trì họp báo. Cùng dự có lãnh đạo Bộ Công an, Tòa án nhân dân Tối cao, Bộ Ngoại giao.

Các đợt đặc xá được triển khai chặt chẽ, đúng quy định

Phát biểu tại họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài cho biết, đặc xá là một chế định pháp lý quan trọng được quy định trong Hiến pháp và Luật Đặc xá năm 2018. Qua nhiều năm triển khai thực hiện, công tác đặc xá đã khẳng định đây là một chủ trương lớn, nhất quán của Đảng và Nhà nước ta, thể hiện rõ chính sách khoan hồng, nhân đạo, đồng thời góp phần cùng cố niềm tin của xã hội đối với tính nghiêm minh và công bằng của pháp luật; đồng thời khẳng định rõ cam kết của Việt Nam trong việc bảo đảm quyền con người, quyền công dân một cách công bằng, bình đẳng.

Thực tiễn những năm qua cho thấy, các đợt đặc xá được triển khai chặt chẽ, đúng quy định, đạt hiệu quả tích cực trên nhiều phương diện cả về chính trị, pháp lý, xã hội và đối ngoại. Đặc biệt, trong năm 2025, hơn 22.000 phạm nhân được đặc xá tha tù trước thời hạn nhưng vẫn bảo đảm vững chắc an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; đa số người được đặc xá đã nhanh chóng ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng, được Nhân dân đồng tình và dư luận quốc tế ghi nhận.

Năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước chuyển tiếp sang một giai đoạn phát triển mới của đất nước, gắn với nhiều sự kiện chính trị có tầm vóc chiến lược: thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; cùng với đó là kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Trong bối cảnh đó, theo đề nghị của Chính phủ, ngày 7/4/2026, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký Quyết định số 457 về đặc xá năm 2026. Quyết định này không chỉ có giá trị pháp lý trực tiếp, mà còn mang ý nghĩa chính trị và xã hội sâu sắc, thể hiện sự kế thừa, phát triển chính sách đặc xá phù hợp với yêu cầu của giai đoạn mới.

Quyết định đặc xá năm 2026 tiếp tục khẳng định rõ quan điểm nhất quán: bảo đảm sự kết hợp chặt chẽ giữa tính nghiêm minh của pháp luật với chính sách khoan hồng, có điều kiện; việc xem xét đặc xá được thực hiện thận trọng, đúng đối tượng, gắn với yêu cầu giữ vững kỷ cương, trật tự, an toàn xã hội, ông Cấn Đình Tài cho biết.

Đáng chú ý, việc ban hành Quyết định đặc xá ngay trong ngày làm việc đầu tiên của Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031 đã thể hiện nhất quán quan điểm của Đảng và Nhà nước ta: kiên định nguyên tắc thượng tôn pháp luật, giữ vững kỷ cương, phép nước, đồng thời thực hiện chính sách nhân đạo một cách có trách nhiệm, gắn chặt với yêu cầu quản lý xã hội; bảo đảm sự cân bằng giữa tính nghiêm minh của pháp luật với tính nhân văn trong hoạch định và thực thi chính sách, hướng tới ổn định xã hội và phát triển bền vững của đất nước.

Có 2 điểm mới về quy định đặc xá 2026

Trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Điện tử Chính phủ về mục đích, ý nghĩa của đợt đặc xá 2026, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, ý nghĩa, mục đích của đợt đặc xá lần này là tiếp tục khẳng định và thể hiện truyền thống nhân ái, bao dung của dân tộc Việt Nam, chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước đối với người đã bị kết án phạt tù và có quá trình cải tạo tiến bộ. Đồng thời khuyến khích người kết án và đang chấp hành án phạt tù ăn năn hối cải, tích cực học tập, lao động cải tạo tốt để được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước, phấn đấu trở thành người có ích cho xã hội.

Về kết quả triển khai Quyết định của Thủ tướng về tín dụng cho vay đối với người chấp hành xong án phạt tù, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cho biết, thống kê đến thời điểm tháng 6/2024, đã có gần 15.000 người được đặc xá, người chấp hành xong án phạt tù được vay với số vốn gần 1.300 tỷ đồng để đầu tư sản xuất kinh doanh, làm ăn phát triển, ổn định cuộc sống. "Chúng tôi đánh giá Quyết định của Thủ tướng Chính phủ qua gần 1 năm triển khai thực hiện đến nay đã góp phần rất quan trọng cho công tác tái hòa nhập cộng đồng, giúp cho những người có lầm lỗi khi trở về có nguồn vốn để ổn định cuộc sống", Thứ trưởng Lê Văn Tuyến nói. Qua sơ kết, các đơn vị, địa phương, đặc biệt là Ngân hàng Chính sách Xã hội có nhiều kiến nghị tiếp tục thực hiện chính sách này. Bộ Công an đang chủ trì phối hợp với các cơ quan, ban ngành để sửa đổi, bổ sung theo hướng tạo điều kiện thuận lợi hơn và nâng mức được cho vay tín dụng để người chấp hành xong án phạt tù về tái hòa nhập cộng đồng có điều kiện vay vốn.

Về những điểm mới của Quyết định đặc xá năm 2026, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cho biết, có 2 điểm mới để đảm bảo chặt chẽ hơn trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện.

Thứ nhất, đối với quy định trong Điều 3 về người được đặc xá, trước đây quy định điều kiện là người bị kết án phạt tù chung thân đã giảm xuống có thời hạn, thời hạn là 18 quý liên tục liền kề trước thời điểm đề nghị đặc xá và xếp loại từ khá trở lên. Nay quyết định bổ sung thêm cụm từ "ít nhất". Quy định tối thiểu là phải đạt 18 tháng trở lên.

Thứ hai, đối với trường hợp không được đặc xá trong Điều 4, qua quá trình triển khai thực hiện đợt đặc xá năm 2021 vừa qua, Bộ Công an bổ sung thêm một số nội dung quy định rõ hơn để các cơ sở giam giữ thống nhất áp dụng việc xác định đối tượng không được đặc xá. Đó là tại điểm 5 Điều 4, trước đây quy định "có 2 tiền án trở lên", nay bổ sung thêm: "hoặc có 1 tiền án mà bị kết án phạt tù về tội do cố ý". Bổ sung thêm nội dung trong Khoản 8 Điều 4, quy định rõ là: "phạm tội cưỡng dâm có tính chất loạn luân, cưỡng dâm trẻ em từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, cưỡng đoạt tài sản gây hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng theo Bộ luật Hình sự năm 1999" thì không được đặc xá.

Điểm bổ sung thứ ba là Khoản 14 Điều 4: "phạm từ hai tội do cố ý trở lên kể cả trường hợp tổng hợp hình phạt hoặc đang chấp hành hình phạt tổng hợp do bị kết án phạt tù hai lần trở lên về cùng một tội do cố ý"; bổ sung Khoản 15 Điều 4: "ba lần bị kết án phạt tù trở lên về cùng một tội do cố ý".

Theo Thứ trưởng Lê Văn Tuyến, mục đích của việc bổ sung thêm những điểm này là để làm rõ hơn những trường hợp không được đặc xá. Trong quá trình triển khai đợt năm 2021, một số cơ sở giam giữ chưa rõ, chưa thống nhất việc này, "nên lần này chúng tôi đưa vào để đảm bảo đồng bộ, thống nhất ở các cơ sở giam giữ trên toàn quốc".

Đức Tuân