Đề xuất mức phụ cấp ưu đãi đối với giảng viên đồng cơ hữu

Dự thảo nhằm cụ thể hóa chủ trương, định hướng tại các Nghị quyết của Đảng về giảng viên đồng cơ hữu trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học. Đồng thời, hướng dẫn thi hành Luật Giáo dục Đại học năm 2025 tại khoản 2 Điều 29; Luật Giáo dục Nghề nghiệp năm 2025 tại khoản 3 Điều 21 về giảng viên đồng cơ hữu.

Một số bất cập trong quản lý giảng viên thỉnh giảng

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, thực tiễn hoạt động đào tạo tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học cho thấy đội ngũ giảng viên giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học. 

Trong đó đội ngũ giảng viên thỉnh giảng cũng có vai trò quan trọng trong việc bổ sung nguồn nhân lực giảng dạy, nhất là đối với các ngành, lĩnh vực đặc thù, các học phần chuyên sâu, cập nhật kiến thức thực tiễn, công nghệ mới hoặc các nội dung gắn với yêu cầu của thị trường lao động. Việc sử dụng giảng viên thỉnh giảng góp phần nâng cao tính linh hoạt trong tổ chức đào tạo, tận dụng được kinh nghiệm chuyên môn, năng lực nghiên cứu, quản lý và thực tiễn nghề nghiệp của các chuyên gia, nhà khoa học đang công tác tại các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hoặc cơ sở giáo dục khác.

Tuy nhiên, do đặc thù làm việc theo hợp đồng ngắn hạn, theo học phần hoặc theo thời vụ, đội ngũ giảng viên thỉnh giảng có mức độ gắn bó hạn chế với Cơ sở giáo dục. Thực tế, giảng viên thỉnh giảng thường không tham gia đầy đủ, thường xuyên vào các hoạt động mang tính ổn định, lâu dài của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học như xây dựng chương trình đào tạo, phát triển học liệu, nghiên cứu khoa học, công tác bảo đảm chất lượng, kiểm định giáo dục và công tác quản lý học thuật. Sự phụ thuộc lớn vào giảng viên thỉnh giảng có thể dẫn đến tình trạng biến động về nhân sự giảng dạy giữa các học kỳ, năm học; khó bảo đảm tính liên tục, nhất quán trong tổ chức đào tạo và theo dõi, đánh giá kết quả học tập của người học.

Bên cạnh đó, tính không ổn định của đội ngũ giảng viên thỉnh giảng còn thể hiện ở việc khó kiểm soát khối lượng công việc, thời gian giảng dạy, trách nhiệm pháp lý và nghĩa vụ chuyên môn. Điều này đặt ra thách thức cho cơ sở giáo dục trong việc đáp ứng các yêu cầu về điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo, xác định đội ngũ giảng viên chủ chốt, cũng như trong công tác kiểm tra, giám sát và giải trình theo quy định của pháp luật về giáo dục đại học.

Vì vậy, trong thực tiễn quản lý, đội ngũ giảng viên thỉnh giảng cần được xác định là lực lượng bổ trợ, có vai trò hỗ trợ và tăng cường cho đội ngũ giảng viên cơ hữu, nhưng không thể thay thế vai trò nòng cốt, ổn định và lâu dài của đội ngũ giảng viên cơ hữu trong việc bảo đảm chất lượng và phát triển bền vững của cơ sở giáo dục đại học

Đối với giảng viên đồng cơ hữu, xây dựng đội ngũ thường xuyên tham gia xây dựng và triển khai chương trình đào tạo, hướng dẫn người học, thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, cũng như tham gia công tác quản lý, bảo đảm chất lượng và kiểm định giáo dục.

Thực tế chưa có văn bản quy định về tiêu chuẩn, việc sử dụng, quản lý, chính sách đối với giảng viên đồng cơ hữu tại nhiều Cơ sở giáo dục khác nhau, dẫn đến việc khó khăn trong việc xác định trách nhiệm pháp lý, phân bổ thời gian làm việc, khối lượng giảng dạy, nghĩa vụ nghiên cứu khoa học và việc tính toán các điều kiện bảo đảm chất lượng theo quy định. 

Việc làm rõ tư cách giảng viên đồng cơ hữu tại một Cơ sở giáo dục tại một thời điểm là cần thiết nhằm bảo đảm tính ổn định của đội ngũ, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc kiểm tra, giám sát và xử lý trách nhiệm khi có vi phạm.

Do đó, việc quy định cụ thể về giảng viên đồng cơ hữu xuất phát từ yêu cầu thực tiễn quản lý, bảo đảm chất lượng đào tạo và phù hợp với xu hướng hoàn thiện khung pháp lý về giáo dục đại học trong giai đoạn hiện nay.

Giảng viên đồng cơ hữu được tính là giảng viên cơ hữu, hưởng phụ cấp theo giờ dạy

Dự thảo nêu rõ nguyên tắc sử dụng giảng viên đồng cơ hữu đó là giảng viên đồng cơ hữu được tính là giảng viên cơ hữu của cơ sở giáo dục nơi ký hợp đồng để phục vụ công tác kiểm định chất lượng, bảo đảm điềukiện mở ngành, tổ chức đào tạo theo quy định của pháp luật về giáo dục và đàotạo.

Mỗi viên chức chỉ được là giảng viên đồng cơ hữu của một cơ sở giáo dục tại cùng một thời điểm.

Việc quản lý, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật giảng viên đồng cơ hữu phải có sự phối hợp bằng văn bản giữa cơ sở giáo dục và đơn vị quản lý trực tiếp viên chức; không làm gián đoạn, trùng lặp hoặc mâu thuẫn trong việc thực hiện chế độ, chính sách đối với viên chức làm giảng viên đồng cơ hữu.

Dự thảo Nghị định quy định, giảng viên đồng cơ hữu được giảng dạy, giáo dục phù hợp chuyên môn đào tạo; chủ động phân phối thời lượng, sắp xếp nội dung chương trình, được nghiên cứu khoa học, chuyển giao sản phẩm nghiên cứu khoa học và hưởng các chính sách ưu đãi trong hoạt động nghiên cứu theo quy định; được tôn trọng, bảo vệ uy tín, danh dự, nhân phẩm và đối xử bình đẳng trong hoạt động nghề nghiệp và phát triển nghề nghiệp.

Ngoài ra, giảng viên đồng cơ hữu được xem xét đưa vào quy hoạch, bổ nhiệm chức danh lãnh đạo, quản lý tại cơ sở giáo dục; được xem xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật.

Chế độ làm việc của giảng viên đồng cơ hữu

Về chế độ làm việc của giảng viên đồng cơ hữu, dự thảo quy định: Định mức giờ chuẩn giảng dạy của giảng viên đồng cơ hữu phải đảm bảo tối thiểu 25% định mức và không quá 50% định mức theo quy định về chế độ làm việc của vị trí việc làm tương ứng với chức danh giảng viên được bố trí theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thủ trưởng cơ sở giáo dục căn cứ mục tiêu, chiến lược phát triển của đơn vị; đặc thù của môn học, ngành học, điều kiện cụ thể của đơn vị và điều kiện làm việc của giảng viên đồng cơ hữu để quyết định thời gian làm việc, định mức giờ chuẩn giảng dạy của giảng viên đồng cơ hữu trong một năm học, quy định việc quy đổi nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, các hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ khác ra giờ chuẩn cho phù hợp.

Giảng viên đồng cơ hữu dạy vượt số giờ định mức theo quy định thì được trả tiền lương dạy thêm giờ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Phụ cấp ưu đãi đối với giảng viên đồng cơ hữu

Giảng viên đồng cơ hữu được hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề.

Mức phụ cấp ưu đãi theo nghề được tính dựa trên tổng số giờ giảng dạy tại cơ sở giáo dục, cụ thể như sau: 

 Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo này trên Cổng TTĐT của Bộ.

Minh Hiển