Đề xuất quy định tổ chức các hoạt động giáo dục tăng cường và theo nhu cầu người học tại cơ sở giáo dục

Bộ GDĐT cho biết, dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục số 123/2025/QH15, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục theo định hướng phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực học sinh, phù hợp với thực tiễn triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 trong bối cảnh dạy học 2 buổi/ngày, yêu cầu đưa kiến thức về năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI) vào trường học theo Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Phân định rạch ròi, không chồng lấn với hoạt động dạy thêm, học thêm

Dự thảo Thông tư thiết lập ranh giới rõ ràng, minh bạch giữa các hoạt động giáo dục trong nhà trường, nhằm tránh tình trạng hiểu sai hoặc cố tình làm sai trong thực tiễn. Các quy định tại Thông tư này không phải là quy định về dạy thêm, học thêm.

Về bản chất, hoạt động giáo dục tăng cường và theo nhu cầu tập trung vào việc rèn luyện kĩ năng sống, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục robot, trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển năng lực ngoại ngữ, tin học, nghệ thuật, thể dục thể thao; tuyệt đối không thay thế, không trùng lặp nội dung bắt buộc và không gây quá tải cho người học.

Các hoạt động này không sử dụng thời gian để dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi hay "nhồi nhét" khối lượng kiến thức các môn học văn hóa trong Chương trình Giáo dục phổ thông - những kiến thức vốn thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định về dạy thêm, học thêm. Các hoạt động này được tổ chức hoàn toàn ngoài thời gian chính khóa.

Việc tham gia của học sinh dựa trên nhu cầu, sở thích, năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cá nhân, sự tự nguyện hoàn toàn của gia đình; nhà trường không được phép ép buộc dưới mọi hình thức. Kết quả tham gia các hoạt động giáo dục này tuyệt đối không được sử dụng để đánh giá, xếp loại học lực, xét thi đua hay áp dụng các hình thức kỉ luật đối với học sinh.

Siết chặt điều kiện triển khai, bảo đảm tính công khai, minh bạch

Để bảo đảm chất lượng giáo dục, về học liệu, tài liệu, dự thảo Thông tư đề xuất quy định cơ sở giáo dục tổ chức thẩm định và phê duyệt đối với học liệu, tài liệu tự biên soạn hoặc khai thác từ nguồn học liệu mở hợp pháp. Sở GDĐT chủ trì thẩm định các tài liệu do tổ chức, cá nhân bên ngoài cung cấp, tài liệu liên kết phát hành quy mô toàn tỉnh hoặc có yếu tố nước ngoài. Không được sử dụng tài liệu chưa được thẩm định.

Dự thảo Thông tư cũng quy định những yêu cầu cụ thể về trình độ, chuẩn đào tạo đối với nhân sự giảng dạy. Các tổ chức, cá nhân bên ngoài tham gia phối hợp phải có hồ sơ, văn bằng được thẩm định, phải được tập huấn về quy tắc ứng xử và chịu sự quản lí trực tiếp của Hiệu trưởng.

Giáo viên tại các cơ sở giáo dục được hưởng thù lao, tính giảm trừ hoặc quy đổi vào định mức tiết dạy theo thỏa thuận với cơ sở giáo dục; đồng thời có quyền từ chối tham gia thực hiện các hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học nếu không có thỏa thuận thống nhất giữa các bên hoặc không bảo đảm các điều kiện về chế độ làm việc theo quy định.

Dự thảo Thông tư cũng quy định cụ thể điều kiện về cơ sở vật chất và kinh phí. Trong đó, mức thu không được vượt quá mức trần quy định tại Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh; bảo đảm tính công khai, minh bạch theo các quy định hiện hành.

Ngăn chặn triệt để biến tướng trong tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa

Dự thảo Thông tư nêu rõ trách nhiệm của Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh trong việc bố trí nguồn lực, đề nghị Hội đồng nhân dân phê duyệt mức thu; đồng thời, thực hiện trách nhiệm giải trình trước nhân dân về chất lượng, tính an toàn và minh bạch tài chính của các hoạt động giáo dục tăng cường và theo nhu cầu trên địa bàn tỉnh.

Sở GDĐT chịu trách nhiệm quản lí chuyên môn; chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành và tổ chức có liên quan kiểm tra, thanh tra, giám sát việc tổ chức các hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học; xử lí hoặc kiến nghị xử lí vi phạm theo thẩm quyền. Tổng hợp, đánh giá và gửi báo cáo kết quả thực hiện với UBND cấp tỉnh và Bộ GDĐT trước ngày 30/6 hằng năm.

UBND cấp xã có trách nhiệm đảm bảo an ninh trật tự và an toàn môi trường sư phạm tại địa phương.

Nhà trường và người đứng đầu cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm toàn diện về việc xây dựng kế hoạch, kí kết hợp đồng liên kết và chất lượng, an toàn của các hoạt động.

Việc ban hành Thông tư sẽ tạo hành lang pháp lí vững chắc, giúp các địa phương, cơ sở giáo dục chủ động, linh hoạt triển khai các hoạt động giáo dục gắn với thực tiễn, đồng thời ngăn chặn triệt để các biến tướng trong việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa./.