Điện Biên: Sắc màu văn hóa dân tộc Mông hội tụ và tỏa sáng

Dự lễ khai mạc có đồng chí Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Phi Long...

Những giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc Mông đã trở thành di sản chung và vô giá

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Văn Chiến ghi nhận, biểu dương Bộ VHTTDL đã cùng với tỉnh Điện Biên phối hợp với các cơ quan Trung ương, các địa phương long trọng tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026, góp phần lan tỏa, bồi đắp bản sắc văn hóa tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông phong phú, thống nhất trong đa dạng của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

"Dân tộc Mông là một trong các dân tộc có trên 1 triệu người, sinh sống chủ yếu ở vùng núi, biên giới, rẻo cao. Cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng với tâm hồn khoáng đạt của đồng bào đã sáng tạo và lưu giữ được kho tàng văn hóa dân gian đặc sắc, hiếm có… Những giá trị văn hóa ấy không chỉ là tài sản riêng của đồng bào dân tộc Mông mà đã trở thành di sản chung, vô giá, kết nối 54 dân tộc anh em trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam, tạo nên sức mạnh vô song của khối đại đoàn kết toàn dân tộc" - Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Văn Chiến nhấn mạnh.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, văn hóa các dân tộc thiểu số đang đứng trước nguy cơ mai một, thất truyền. Hơn lúc nào hết, chúng ta phải cùng nhau thấm nhuần sâu sắc hơn nữa chủ trương, quan điểm của Đảng: Văn hóa là yếu tố nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước; Văn hóa là hồn cốt của dân tộc, văn hóa còn thì dân tộc còn, văn hóa mất thì dân tộc mất.

Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Văn Chiến nhấn mạnh: Công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc nói chung, văn hóa dân tộc Mông nói riêng là trách nhiệm chung của các cấp, các ngành, trong đó nhân dân là nhân tố quyết định.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, các tầng lớp nhân dân cùng nhau thực hiện tốt một số nội dung chủ yếu.

Thứ nhất, chú trọng xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở phong phú, đa dạng, góp phần nâng cao thực chất đời sống tinh thần của nhân dân; tiếp tục quan tâm ban hành chính sách bồi dưỡng, đãi ngộ các nghệ nhân văn hóa, văn nghệ ở cơ sở - những báu vật sống đang ngày đêm lưu giữ, trao truyền văn hóa dân gian cho con cháu để dòng chảy di sản trường tồn cùng với dân tộc.

Thứ hai, công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân gian của các dân tộc phải gắn với khai thác tài nguyên di sản để phát triển du lịch, tạo sinh kế, nâng cao đời sống của nhân dân; bảo tồn, phát huy văn hóa phải gắn với củng cố quốc phòng an ninh, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, xây dựng thôn xóm, bản làng an toàn, an sinh, ấm no, hạnh phúc; phát triển văn hóa dân gian phải thực sự là nền tảng củng cố, tăng cường sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thứ ba, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh ý nghĩa của việc tổ chức Ngày hội tại Điện Biên – vùng đất anh hùng, gắn với Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", nơi 19 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm gần 40% dân số.

Phó Chủ tịch Quốc hội tin tưởng sâu sắc, đồng bào các dân tộc nói chung, đồng bào dân tộc Mông nói riêng sẽ tiếp tục phát huy tinh thần tự lực, tự cường, vượt qua chính mình để vươn lên, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, giữ gìn thuần phong mỹ tục, xóa bỏ tập quán lạc hậu, thi đua lao động, học tập, công tác, cùng với cả nước tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc

Phát biểu khai mạc Ngày hội, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy cho biết, Ngày hội lần này là dịp để các nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên, vận động viên và đồng bào dân tộc Mông từ các địa phương gặp gỡ, giao lưu, giới thiệu những nét đẹp văn hóa của quê hương mình thông qua các hoạt động trình diễn, thực hành văn hóa, thể thao và giới thiệu nghề thủ công, ẩm thực truyền thống. Ngày hội góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ bản sắc, nhất là trong thế hệ trẻ; đồng thời tăng cường hiểu biết, sự gắn bó giữa đồng bào dân tộc Mông với các dân tộc anh em.

Để những giá trị của ngày hội tiếp tục được lan tỏa và tạo chuyển biến thiết thực trong công tác bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống dân tộc Mông nói riêng, văn hóa các dân tộc thiểu số nói chung, Thứ trưởng Bộ VHTTDL đề nghị các cơ quan, các đơn vị và địa phương quan tâm một số nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách về phát triển văn hóa phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Tiếp tục triển khai Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và các chương trình, đề án có liên quan. Quan tâm bố trí, sử dụng hiệu quả nguồn lực cho bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số; gắn nhiệm vụ quan trọng này với phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao đời sống của nhân dân.

Thứ hai, phát huy vai trò của chủ thể trong bảo tồn bản sắc văn hóa; lấy người dân làm trung tâm. Tôn trọng tiếng nói, nhu cầu và sự lựa chọn của cộng đồng; tạo điều kiện để đồng bào trực tiếp tham gia xây dựng, thực hiện và thụ hưởng các hoạt động văn hóa. Quan tâm thực hiện các chính sách đối với nghệ nhân, hỗ trợ việc truyền dạy tiếng nói, chữ viết, dân ca, dân nhạc, dân vũ, nghề thủ công và tri thức dân gian phù hợp với điều kiện thực tế.

Thứ ba, gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch và sinh kế bền vững. Hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng và các sản phẩm thủ công truyền thống trên cơ sở bảo vệ giá trị di sản, cảnh quan và môi trường.

Thứ tư, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong bảo tồn, giới thiệu văn hóa truyền thống. Tăng cường sưu tầm, tư liệu hóa, số hóa di sản gắn với yêu cầu quản lý và khai thác hiệu quả.

Thứ năm, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, kết hợp giữa gìn giữ văn hóa với thực hiện nếp sống văn hóa văn minh. Phát huy những phong tục tốt đẹp, tinh thần đoàn kết, tương trợ trong cộng đồng.

Phát biểu tại buổi lễ, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Điện Biên Trần Tiến Dũng cho biết, Điện Biên là vùng đất lịch sử anh hùng, nơi 19 dân tộc anh em cùng chung sống, đoàn kết, gắn bó qua nhiều thế hệ. Mỗi dân tộc có bản sắc văn hóa riêng cùng làm nên bức tranh văn hóa phong phú, đa dạng của vùng đất biên cương Tổ quốc.

Ngày hội không chỉ là dịp tôn vinh, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp mà còn tạo cơ hội để đồng bào dân tộc Mông ở các địa phương gặp gỡ, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng; qua đó tăng cường sự gắn bó, cùng vun đắp khối đại đoàn kết các dân tộc.

Bí thư Tỉnh ủy Trần Tiến Dũng mong rằng mỗi người đến với Ngày hội sẽ mang về những kỷ niệm đẹp, thêm yêu những giá trị văn hóa truyền thống và thêm gắn bó với mảnh đất Điện Biên lịch sử, anh hùng.

Tại buổi lễ, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy đã trao tặng Bằng khen của Bộ trưởng Bộ VHTTDL cho 11 cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp trong gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc Mông.

Nhân dịp này, Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lê Văn Lương đã trao Quyết định cho lãnh đạo UBND xã Sín Thầu về việc công nhận điểm du lịch Cột cờ A Pa Chải tại bản Tá Miếu, xã Sín Thầu, tỉnh Điện Biên.

Điểm nhấn của lễ khai mạc là chương trình nghệ thuật "Sắc màu văn hóa dân tộc Mông - Hội tụ và tỏa sáng", với sự kết hợp giữa âm nhạc, diễn xướng dân gian và công nghệ sân khấu hiện đại. Chương trình tái hiện sinh động những nét văn hóa đặc trưng, phong tục, tập quán và đời sống tinh thần phong phú của đồng bào dân tộc Mông; qua đó tôn vinh vẻ đẹp văn hóa truyền thống, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và lan tỏa ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa trong đời sống đương đại.

Diễn ra từ ngày 9/10 đến hết ngày 11/10, Ngày hội có sự tham gia của gần 800 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc Mông đến từ 11 tỉnh: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An và Đắk Lắk. Với chuỗi, các hoạt động trình diễn, giới thiệu văn hóa truyền thống, thi đấu thể thao dân tộc, quảng bá ẩm thực và trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP góp phần thể hiện sự đa dạng, độc đáo trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Mông. 

Minh Thư