Hợp tác văn hóa, kiến tạo một thế giới văn minh, hòa bình

Tối 04/10, tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, Lễ Bế mạc Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ II – năm 2026 được tổ chức, khép lại bốn ngày hội tụ và giao lưu văn hóa sôi động, để lại nhiều dấu ấn với công chúng Thủ đô, du khách trong nước và quốc tế.

Dự Lễ bế mạc có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh; Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh; Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương Phạm Tất Thắng.

Phát biểu tại Lễ Bế mạc, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, sự hiện diện của 50 quốc gia và tổ chức quốc tế, hàng trăm nghệ sĩ, nghệ nhân cùng đông đảo công chúng tại Hà Nội đã tạo nên một không gian giao lưu văn hóa rộng mở, đa dạng và giàu sức sống. Những kết nối mới được hình thành, cho chúng ta niềm tin rằng văn hóa sẽ đưa con người, đưa các quốc gia, các dân tộc đến gần nhau hơn. Đó cũng chính là giá trị căn bản mà Việt Nam mong muốn cùng bạn bè quốc tế xây dựng thông qua Lễ hội này.

Lễ hội năm nay diễn ra trong một thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, khi Việt Nam kỷ niệm 50 năm gia nhập UNESCO. Nửa thế kỷ qua cho thấy một bước chuyển quan trọng trong vị thế của Việt Nam: từ một đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, Việt Nam đã từng bước trở thành thành viên tích cực, có trách nhiệm của UNESCO; không chỉ tham gia bảo tồn các giá trị văn hóa, mà ngày càng chủ động đóng góp sáng kiến vào những vấn đề chung của thế giới. Sáng kiến "Thập kỷ quốc tế văn hóa vì sự phát triển bền vững 2027 - 2036" thể hiện rõ tinh thần đó.

Đối với Việt Nam, văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, động lực và nguồn lực cho phát triển đất nước. Bảo tồn di sản không chỉ là giữ lại những gì thuộc về quá khứ; mà phải làm cho di sản tiếp tục sống trong đời sống đương đại, tiếp tục được sáng tạo, tiếp tục tạo ra những giá trị mới và được trao truyền cho các thế hệ sau. Đó cũng là chủ đề của lễ hội năm nay "Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai".

Bốn ngày qua cũng cho thấy, khi di sản, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, thời trang, ẩm thực, du lịch và các hình thức sáng tạo mới cùng hiện diện trong một không gian đã giúp hình thành những sản phẩm mới, những giá trị mới và tạo ra sức hút đối với mọi người. Đó là một cách rất cụ thể để nhìn nhận vai trò của các ngành công nghiệp văn hóa góp phần chuyển hóa năng lực sáng tạo, bản sắc và tài sản văn hóa thành sức mạnh nội sinh, năng lực cạnh tranh và sức mạnh mềm quốc gia.

Vì vậy, Việt Nam xác định ngoại giao văn hóa không chỉ là quảng bá hình ảnh đất nước, mà còn là một phương thức quan trọng để xây dựng quan hệ hữu nghị, tăng cường hiểu biết, củng cố lòng tin và nâng cao vị thế quốc gia. 

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao, thành phố Hà Nội, UNESCO, các cơ quan đại diện ngoại giao, các đối tác quốc tế để từng bước xây dựng Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội trở thành một nền tảng giao lưu và hợp tác văn hóa quốc tế có uy tín, được tổ chức thường niên, có bản sắc riêng và có những kết quả hợp tác cụ thể qua từng năm. 

"Chúng tôi mong muốn Hà Nội không chỉ là nơi tổ chức Lễ hội, mà ngày càng trở thành một điểm gặp gỡ thường xuyên của các nền văn hóa; nơi những sáng kiến về di sản, sáng tạo, công nghiệp văn hóa và phát triển bền vững được kết nối và lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Việt Nam sẵn sàng cùng các quốc gia và các tổ chức quốc tế tiếp tục mở rộng đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm, bảo vệ sự đa dạng văn hóa, thúc đẩy sáng tạo và phát huy vai trò của văn hóa đối với hòa bình, phát triển và sự tiến bộ của con người. Từ Hà Nội, chúng tôi mong muốn gửi đi một thông điệp: tôn trọng sự khác biệt để hiểu nhau hơn; chia sẻ các giá trị để gắn kết với nhau hơn; và hợp tác văn hóa để cùng kiến tạo thế giới văn minh, hòa bình, hợp tác và phát triển", Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh.

Với chủ đề "Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai", Lễ hội năm nay quy tụ 50 quốc gia, với 45 không gian văn hóa, 19 đoàn nghệ thuật quốc tế, 35 gian hàng ẩm thực, cùng chương trình giới thiệu các tác phẩm điện ảnh đến từ gần 20 nền điện ảnh. Trong bốn ngày diễn ra, Hoàng thành Thăng Long trở thành một không gian gặp gỡ đa sắc màu, nơi di sản, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, thời trang, ẩm thực, du lịch và các hình thức sáng tạo cùng hiện diện, giao thoa và kết nối.

Một dấu ấn nổi bật của Lễ hội năm nay là sức lan tỏa rộng rãi tới công chúng, không chỉ trong không gian Hoàng thành Thăng Long mà còn trên các không gian công cộng và nền tảng truyền thông. Các hoạt động diễu hành trên phố đi bộ đã đưa những sắc màu văn hóa của các quốc gia đến gần hơn với người dân và du khách; Lễ Khai mạc và Bế mạc được truyền hình trực tiếp trên VTV, mở rộng khả năng tiếp cận tới khán giả trên cả nước. 

Không chỉ là nơi giới thiệu bản sắc và những giá trị văn hóa đặc sắc của các quốc gia, Lễ hội còn tạo nên những cuộc gặp gỡ giữa nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà sáng tạo và công chúng; góp phần tăng cường hiểu biết, vun đắp tình hữu nghị và mở ra những kết nối mới thông qua văn hóa.

Điểm nhấn của Lễ Bế mạc là chương trình nghệ thuật gồm hai chương "Những sắc màu gặp gỡ" và "Lời chào từ Việt Nam", với sự tham gia của các đoàn nghệ thuật quốc tế và nhiều nghệ sĩ Việt Nam.

Tại Lễ Bế mạc, Ban Tổ chức cũng trao Kỷ niệm chương của Lễ hội tới các đoàn quốc tế, thay cho lời cảm ơn và sự ghi nhận đối với những nghệ sĩ, nghệ nhân và những người bạn đã mang tài năng, bản sắc văn hóa và tinh thần sẻ chia đến với Hà Nội.

Minh Thư