Không lùi mục tiêu hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai, đưa vào khai thác ngay khi hoàn thiện

Chiều 16/6, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng dự Hội nghị sơ kết Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 13/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an về công tác đo đạc lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Dự hội nghị có Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Trịnh Việt Hùng; Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an; đại diện lãnh đạo một số địa phương…

Theo báo cáo của Bộ NN&MT, sau hơn 4 tháng triển khai Chỉ thị số 05/CT-TTg, hầu hết các nhiệm vụ được giao đã được các bộ, ngành và địa phương tích cực thực hiện. Bộ NN&MT hoàn thành 5/9 nhiệm vụ, 4 nhiệm vụ còn lại được triển khai thường xuyên; Bộ Công an hoàn thành 3/5 nhiệm vụ, 2 nhiệm vụ được thực hiện thường xuyên; Bộ Tài chính hoàn thành 1/2 nhiệm vụ; Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ được giao.

Đối với các địa phương, có 4/8 nhiệm vụ đã hoàn thành, 4 nhiệm vụ còn lại đang được thực hiện với mức độ khác nhau; đồng thời có 7 nhiệm vụ thường xuyên hoặc phải hoàn thành trước tháng 10/2026 đang được khẩn trương triển khai.

Kết quả bước đầu cho thấy việc hoàn thiện và vận hành cơ sở dữ liệu đất đai đang tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, góp phần thay đổi phương thức quản trị theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để kết nối, chia sẻ dữ liệu với các ngành, lĩnh vực liên quan, phục vụ cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy xây dựng Chính phủ số.

Đã xây dựng dữ liệu cho hơn 64,42 triệu thửa đất, đạt khoảng 63%

Theo Bộ NN&MT, một trong những kết quả nổi bật là nhận thức và quyết tâm chính trị của các cấp, các ngành đối với nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đã có sự thay đổi rõ nét.

Nhiều địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo triển khai Chỉ thị số 05/CT-TTg do lãnh đạo UBND cấp tỉnh trực tiếp làm Trưởng ban, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ thực hiện. Bên cạnh đó, nhiều cách làm sáng tạo, phù hợp thực tiễn địa phương đã được áp dụng, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị, tránh chồng chéo nhiệm vụ và rút ngắn thời gian triển khai.

Nhiệm vụ then chốt là xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đã đạt những kết quả quan trọng, đến nay, cả nước đã xây dựng dữ liệu cho hơn 64,42 triệu thửa đất trên tổng số hơn 102,46 triệu thửa đất cần thực hiện, đạt khoảng 63%.

Trong số này, khoảng 28,77 triệu thửa đất đã được làm sạch theo tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống", chiếm 45% số dữ liệu đã xây dựng, đủ điều kiện đưa vào vận hành theo thời gian thực phục vụ công tác quản lý đất đai và phát triển kinh tế - xã hội.

Các cơ quan chức năng đã tổ chức đối khớp, xác thực khoảng 87,39 triệu lượt dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong đó, hơn 38,24 triệu thửa đất đã được xác thực thành công thông tin người sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

Toàn bộ hơn 64,42 triệu thửa đất đã được đồng bộ lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai; trong đó có gần 28,8 triệu thửa thuộc nhóm dữ liệu đã bảo đảm chất lượng cao. Đồng thời, hơn 1 triệu dữ liệu thửa đất đã được đồng bộ sang Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Việc xây dựng hệ thống mã định danh duy nhất cho thửa đất đã tạo lập được gần 69,73 triệu mã, góp phần khắc phục tình trạng trùng lặp thông tin, đồng thời tạo cơ sở tích hợp với nền tảng địa chỉ số quốc gia trong thời gian tới.

Cải cách mạnh thủ tục hành chính, hướng tới vận hành dữ liệu theo thời gian thực

Một trong những lợi ích rõ nét nhất từ việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai là thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính.

Theo đánh giá của Bộ NN&MT, dữ liệu đất đai là nền tảng quan trọng để tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính, giảm yêu cầu nộp hồ sơ giấy và tận dụng dữ liệu đã có từ các cơ sở dữ liệu quốc gia. Nhờ đó, người dân và doanh nghiệp không phải cung cấp lại nhiều loại giấy tờ, thông tin đã được số hóa.

Nhiều thủ tục về đất đai hiện đã được thực hiện trực tuyến toàn trình. Một số địa phương đã mạnh dạn rà soát, cắt giảm các khâu trung gian, qua đó rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.

Đến nay, 28/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính về đất đai. Tỉ lệ thủ tục được tái cấu trúc đạt hơn 41% tổng số thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai. Tổng số hồ sơ được tiếp nhận trên môi trường điện tử đạt hơn 2,84 triệu hồ sơ; trong đó tỉ lệ hồ sơ được giải quyết hoàn toàn trên môi trường điện tử đạt tới 94,6%.

Việc ứng dụng công nghệ số cũng đang được đẩy mạnh. Thông qua ứng dụng VNeID, người sử dụng đất có thể chủ động cung cấp thông tin về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà không bị giới hạn bởi yếu tố địa lý, đồng thời không phải nộp bản sao giấy chứng nhận như trước đây. Giải pháp này góp phần tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí và nguồn nhân lực cho cả cơ quan quản lý và người dân.

Cả nước còn hơn 38 triệu thửa đất chưa có bản đồ địa chính

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai Chỉ thị số 05/CT-TTg vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. So với yêu cầu về tiến độ và khối lượng công việc cần hoàn thành, một số nhiệm vụ trọng tâm còn chậm, đòi hỏi phải xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp thực hiện.

Đối với nhiệm vụ làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai, hiện vẫn còn khoảng 35,65 triệu thửa đất chưa bảo đảm tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống".

Nguyên nhân chủ yếu là dữ liệu được xây dựng từ nhiều năm trước, chưa cập nhật theo tiêu chuẩn kỹ thuật mới; thông tin người sử dụng đất và các biến động về quyền sử dụng đất chưa được chỉnh lý đầy đủ; một số trường hợp phát sinh trùng lặp hoặc sai lệch dữ liệu sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính.

Một khó khăn lớn khác là cả nước vẫn còn hơn 38 triệu thửa đất chưa có bản đồ địa chính. Nhiều khu vực chưa được đầu tư đo đạc hoặc bản đồ đã lạc hậu do dồn điền đổi thửa, thu hồi đất và triển khai các dự án phát triển nhưng chưa được cập nhật kịp thời. Bên cạnh đó, quy trình lập, thẩm định dự toán và đấu thầu còn kéo dài.

Việc đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai sang Trung tâm dữ liệu quốc gia còn thấp, đến nay mới đồng bộ được hơn 1 triệu thửa trong tổng số trên 28 triệu thửa đất đã có dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống" sang Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Tại hội nghị, đại diện nhiều địa phương đã chia sẻ những kết quả bước đầu, kinh nghiệm triển khai cũng như những khó khăn, vướng mắc trong quá trình đo đạc, lập bản đồ địa chính, xây dựng hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai.

Các địa phương cho biết sẽ tiếp tục huy động tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nhiệm vụ còn lại, đồng thời tăng cường phối hợp với các bộ, ngành để tháo gỡ những tồn tại phát sinh trong quá trình triển khai. Đại diện các địa phương cũng cam kết hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ được giao theo đúng yêu cầu và mốc thời gian quy định.

Không lùi mục tiêu đặt ra là hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai trong năm 2026

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thay đổi tư duy quản lý theo hướng kiến tạo phát triển. Đây là nền tảng để đổi mới phương thức quản trị quốc gia, thúc đẩy phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, cải cách thủ tục hành chính và khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Phó Thủ tướng, nếu cơ sở dữ liệu đất đai được xây dựng bảo đảm tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống", thống nhất và dùng chung trên phạm vi cả nước sẽ tạo điều kiện rất lớn để khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, phục vụ phát triển đất nước. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm đã được Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt trong thời gian qua.

Đánh giá kết quả thực hiện, Phó Thủ tướng cho biết việc Bộ NN&MT phối hợp với Bộ Công an tổ chức hội nghị sơ kết là rất kịp thời, giúp đánh giá khách quan những kết quả đạt được, nhận diện những khó khăn, vướng mắc, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị để thống nhất nhận thức và hành động trong thời gian tới.

Phó Thủ tướng ghi nhận những chuyển biến tích cực trong công tác xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, dù đây là nhiệm vụ rất khó khăn, phức tạp nhưng với sự nỗ lực của các bộ, ngành và địa phương, nhiều kết quả quan trọng đã được ghi nhận. Hiện cả nước đã có khoảng 28 triệu thửa đất hoàn thành tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống" và có thể đưa vào khai thác. Bên cạnh đó, hơn 35 triệu thửa đất đã hoàn thành đo đạc, lập hồ sơ nhưng chưa hoàn thành việc làm sạch dữ liệu; hơn 38 triệu thửa đất còn lại chưa được đo đạc, lập hồ sơ địa chính.

Theo Phó Thủ tướng, khối lượng công việc còn lại là rất lớn. Nếu không tiếp tục quyết liệt triển khai trong thời gian tới thì mục tiêu hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai vào năm 2026 sẽ rất khó đạt được. Vì vậy, các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục quán triệt đầy đủ quan điểm, nhiệm vụ về xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai với tinh thần quyết tâm cao nhất.

Không hạ chuẩn chất lượng, dữ liệu tạo lập phải được khai thác hiệu quả

Phó Thủ tướng yêu cầu toàn hệ thống phải kiên định ba nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình triển khai: Thứ nhất, không lùi mục tiêu, dứt khoát hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai trong năm 2026. Thứ hai, không hạ chuẩn chất lượng dữ liệu.

Thứ ba, không để dữ liệu được tạo lập nhưng không khai thác được; dữ liệu hoàn thành đến đâu phải được đưa vào khai thác, sử dụng đến đó để phục vụ người dân, doanh nghiệp và công tác quản lý nhà nước.

Về sản phẩm cuối cùng, Phó Thủ tướng nhấn mạnh mỗi thửa đất phải có dữ liệu đầy đủ, kịp thời, được chuẩn hóa, xác thực, đồng bộ, cập nhật và kết nối để sử dụng trên thực tế. Đây là yêu cầu cốt lõi nhằm bảo đảm cơ sở dữ liệu đất đai thực sự phát huy hiệu quả trong quản lý và phát triển.

Đối với nhóm hơn 28 triệu thửa đất đã cơ bản hoàn thành, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục chuẩn hóa, cập nhật và đưa vào khai thác ngay. Đối với nhóm hơn 35 triệu thửa đất đã có hồ sơ nhưng chưa được làm sạch dữ liệu, các địa phương cần tập trung tối đa nguồn lực để hoàn thành việc rà soát, chuẩn hóa và đưa vào sử dụng trong thời gian sớm nhất. Với nhóm hơn 38 triệu thửa đất chưa được đo đạc, lập hồ sơ địa chính, các đơn vị phải triển khai đồng thời các nhiệm vụ đo đạc, lập hồ sơ và số hóa dữ liệu, phấn đấu cơ bản hoàn thành trước tháng 10/2026.

Phó Thủ tướng giao Bộ NN&MT tiếp tục phát huy vai trò cơ quan chủ trì chuyên ngành, tập trung hướng dẫn kỹ thuật, chuẩn hóa quy trình, kiểm tra chất lượng dữ liệu và theo dõi tiến độ thực hiện; đồng thời định kỳ báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Bộ Công an tiếp tục phối hợp làm sạch, xác thực và đồng bộ dữ liệu đất đai với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống. Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế hỗ trợ kinh phí cho các địa phương khó khăn; các bộ, ngành liên quan khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, tiêu chuẩn kỹ thuật và hạ tầng công nghệ.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách từ nay đến hết năm 2026; trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc và tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện. Tinh thần chung là không chờ đợi, không đùn đẩy trách nhiệm; những nội dung thuộc thẩm quyền phải chủ động triển khai ngay, những vấn đề vượt thẩm quyền cần kịp thời báo cáo để Chính phủ xem xét, giải quyết.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh hằng tháng sẽ tổ chức giao ban để cập nhật tiến độ, tháo gỡ khó khăn và đánh giá kết quả thực hiện của từng địa phương, quyết tâm hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia trong năm 2026, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Gia Huy