Kích hoạt mạnh mẽ tinh thần Nghị quyết 26-NQ/TW, nghiên cứu cơ chế đặc thù cho du lịch

Sáng 28/9, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo Nhà nước về du lịch, chủ trì phiên họp của Ban Chỉ đạo, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 9 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ quý IV/2026 và thảo luận các giải pháp thể chế hóa, tổ chức thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW.

Nghị quyết 26 phải được cụ thể hóa bằng nhiệm vụ, sản phẩm

Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh Nghị quyết 26 tạo động lực quan trọng và mở ra đột phá có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển du lịch.

Theo Phó Thủ tướng, Nghị quyết thể hiện tầm nhìn, tư duy chiến lược lớn và toàn diện, tạo cơ sở chính trị quan trọng để du lịch phát triển nhanh, bền vững, gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Sau khi Nghị quyết 26 được ban hành, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 263/NQ-CP làm cơ sở để các bộ, ngành, địa phương triển khai. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng yêu cầu tiến độ phải được đẩy nhanh hơn trong những tháng cuối năm.

“Quý IV/2026 phải kích hoạt mạnh mẽ, quyết liệt, đồng bộ tinh thần Nghị quyết 26, trong đó, tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm, có tính dẫn dắt, tạo điều kiện tháo gỡ căn bản các khó khăn, nút thắt cho phát triển du lịch từ năm 2027”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Theo đó, việc triển khai Nghị quyết 26 không được dàn trải, chung chung, chỉ dừng ở những cụm từ như “tăng cường”, “củng cố” mà không xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và sản phẩm đầu ra.

“Mỗi nhiệm vụ phải làm rõ ai thực hiện, thời hạn hoàn thành, sản phẩm cụ thể là gì và sản phẩm đó tác động như thế nào đến sự phát triển du lịch”, Phó Thủ tướng yêu cầu.

Nghiên cứu nghị quyết chuyên đề, đặc thù cho phát triển du lịch

Một trong những nhiệm vụ cần tập trung cao độ là xây dựng hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách và cơ chế đặc thù cho phát triển du lịch theo đúng tinh thần Nghị quyết 26.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã nghiên cứu phương án sửa đổi một số luật, trong đó có Luật Du lịch. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cho rằng chỉ sửa đổi Luật Du lịch chưa đủ để tháo gỡ toàn diện các điểm nghẽn, bởi du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, liên quan đến nhiều lĩnh vực như công thương, nông nghiệp và môi trường, xây dựng, ngoại giao, công an, quốc phòng, y tế, tài chính.

Do đó, những vấn đề không thể tích hợp vào Luật Du lịch cần được nghiên cứu, đề xuất một nghị quyết chuyên đề hoặc nghị quyết đặc thù để triển khai Nghị quyết 26.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành tổng rà soát toàn bộ nhóm nhiệm vụ, giải pháp trong Nghị quyết 26, xây dựng danh mục chi tiết và phân định rõ thẩm quyền.

Nội dung rà soát phải làm rõ vấn đề nào thuộc thẩm quyền của Quốc hội; vấn đề nào cần sửa đổi, bổ sung nghị định thuộc thẩm quyền của Chính phủ; vấn đề nào thuộc thẩm quyền các bộ để điều chỉnh bằng thông tư hoặc các văn bản liên quan.

“Cần xây dựng một hệ thống thể chế đầy đủ, đồng bộ, tạo nền tảng dẫn dắt phát triển du lịch”, Phó Thủ tướng yêu cầu, đồng thời lưu ý phải khẩn trương hoàn thành, không để chậm trễ ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện Nghị quyết 26.

Cùng với hoàn thiện thể chế, Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 phải được hoàn thiện trong tháng 12/2026, tạo định hướng thống nhất cho việc cụ thể hóa Nghị quyết 26.

Mỗi địa phương phải có sản phẩm du lịch đặc trưng

Phó Thủ tướng yêu cầu định vị, lượng hóa đầy đủ các mục tiêu của Nghị quyết 26 như các chỉ tiêu về đóng góp trực tiếp của du lịch vào GDP, lượng khách, tổng thu, số lượng buồng lưu trú, việc làm trực tiếp và gián tiếp phải được phân bổ cụ thể theo từng năm, làm căn cứ để các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch.

Trong không gian phát triển, cần xác định rõ 3 cực tăng trưởng du lịch gồm Hà Nội, TPHCM và Đà Nẵng; đồng thời xác định 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia và 15 tập đoàn, doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh quốc gia, quốc tế để có cơ chế phối hợp, hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn.

Các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch và khu du lịch quốc gia phải được định vị rõ về lợi thế, sản phẩm chủ đạo, nhiệm vụ từng năm và mục tiêu đến năm 2030, qua đó hình thành các động lực dẫn dắt, lan tỏa.

Đặc biệt, mỗi địa phương phải xây dựng ít nhất một sản phẩm du lịch đặc trưng, tiêu biểu, nổi trội dựa trên lợi thế riêng; xác định sản phẩm có thể làm mới, phát triển thành thương hiệu và đóng góp vào mục tiêu chung.

“Không thể nói chung chung. Mỗi địa phương cần giới thiệu được sản phẩm đặc trưng, đặc thù của mình”, Phó Thủ tướng yêu cầu.

Các địa phương phải được giao chỉ tiêu, nhiệm vụ và định hướng sản phẩm cụ thể cho năm 2027, gắn với kết quả đầu ra để kiểm tra, đánh giá thực chất; đồng thời, hoạt động của Ban Chỉ đạo Nhà nước về Du lịch phải được đổi mới theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và rõ kết quả.

Cùng với phát triển sản phẩm, ngành du lịch cần chuyển từ cách làm riêng lẻ, phân mảnh sang kết nối các nguồn lực trong một hệ thống thống nhất, với sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư, tổ chức xã hội và cá nhân.

Phó Thủ tướng cũng giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẩn trương rà soát, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về du lịch và nền tảng số phục vụ quản lý, quảng bá, phát triển sản phẩm.

Cơ sở dữ liệu phải bảo đảm đúng, đủ, sạch, sống, dùng chung và có khả năng kết nối, phục vụ cả quản lý nhà nước, doanh nghiệp, địa phương và du khách.

Đây cũng là nền tảng để ứng dụng công nghệ, kết nối du lịch với nghệ thuật, ẩm thực, di sản văn hóa và các ngành kinh tế khác, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận thông tin và chất lượng trải nghiệm của du khách.

Công tác xúc tiến, quảng bá cũng phải chuyển theo hướng thiết thực, trọng tâm, trọng điểm, tránh hình thức. Ngành du lịch cần tận dụng các nền tảng số, phối hợp với Bộ Ngoại giao, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, hoạt động xúc tiến thương mại và các sự kiện quốc tế.

Lấy APEC làm động lực tạo đột phá về du lịch

Đối với công tác chuẩn bị APEC Việt Nam 2027, Phó Thủ tướng nhấn mạnh du lịch có thể đóng vai trò kích hoạt, dẫn dắt và góp phần vào thành công của sự kiện.

APEC là dịp giới thiệu hình ảnh Việt Nam thân thiện, mến khách, an toàn, tươi đẹp, đồng thời quảng bá các sản phẩm du lịch đặc trưng, có khả năng cạnh tranh ở khu vực và quốc tế.

Phó Thủ tướng yêu cầu xây dựng kế hoạch cụ thể về tuyên truyền, quảng bá, kết nối sản phẩm và tour tuyến phục vụ APEC, đặc biệt chú trọng địa bàn Phú Quốc.

Các cơ quan chức năng cần kiểm tra toàn diện điều kiện lưu trú, hạ tầng, sản phẩm du lịch, môi trường, tiêu chuẩn dịch vụ và an toàn cho du khách. Các sản phẩm kết nối Phú Quốc với TPHCM, Hà Nội, Đà Nẵng và các địa phương khác cũng phải được nghiên cứu, thiết kế và kiểm tra kỹ lưỡng.

Chậm nhất ngày 15/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoàn thành các nội dung liên quan đến chuẩn bị du lịch phục vụ APEC, làm rõ các công trình, dự án, sản phẩm, năng lực phục vụ và phương án kiểm tra, giám sát.

Gắn đào tạo với nhu cầu thực tế, chủ động quản trị rủi ro

Bên cạnh đó,  Phó Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực du lịch.

Bộ Giáo dục và Đào tạo tổng rà soát các trường đại học, cao đẳng đào tạo những ngành liên quan đến du lịch; đánh giá quy mô đào tạo, số lượng sinh viên tốt nghiệp và tỉ lệ được sử dụng trong 3 năm gần đây.

Việc đào tạo phải gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, bảo đảm chương trình phù hợp với nhu cầu thị trường, nâng cao kỹ năng và khả năng đáp ứng yêu cầu thực tế.

Một nội dung được Phó Thủ tướng lưu ý là quản trị rủi ro trong hoạt động du lịch; cần xây dựng quy định quản lý chặt chẽ đối với những loại hình, điểm đến có yếu tố rủi ro, phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan và tăng cường kiểm tra, đôn đốc, bảo đảm an ninh, an toàn cho du khách trong nước và quốc tế.

Về hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai theo hướng thực chất, cân bằng, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm.

Về nguồn lực, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát ngay các nhu cầu cần thiết để triển khai Nghị quyết 26, nhất là trong dự toán ngân sách năm 2027.

Du lịch duy trì đà tăng trưởng tích cực

Theo báo cáo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón 15,9 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm 2025, đạt 63,6% kế hoạch cả năm là 25 triệu lượt.

Khách du lịch nội địa đạt 113 triệu lượt, tăng 6,6% so với cùng kỳ, đạt 75,3% kế hoạch năm là 150 triệu lượt. Tổng thu từ khách du lịch đạt 781.000 tỷ đồng, tăng 10,4% so với cùng kỳ và đạt 69,4% kế hoạch năm là 1.125.000 tỷ đồng.

Một số địa bàn trọng điểm tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao như TPHCM, Hà Nội, An Giang, Lâm Đồng và Khánh Hòa.

Tốc độ tăng trưởng khách quốc tế đến Việt Nam cao hơn mức tăng của du lịch toàn cầu và khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Việt Nam vẫn duy trì mức tăng trưởng hai con số trong bối cảnh lượng khách quốc tế đến Đông Nam Á giảm.

Tuy nhiên, sức cạnh tranh, tính đặc trưng, khác biệt và khả năng vươn ra khu vực, quốc tế của sản phẩm du lịch Việt Nam còn hạn chế. Việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và huy động nguồn lực xã hội cho phát triển du lịch cũng chưa đáp ứng yêu cầu. Cơ chế, chính sách thúc đẩy du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp vào tăng trưởng nhanh và bền vững của đất nước cũng cần tiếp tục được hoàn thiện...

Thu Giang