KTNN, Bộ Công an và Viện Kiểm sát tăng phối hợp chống tham nhũng

Phối hợp từ khâu nhận diện rủi ro

Chiều 27/8, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) phối hợp Bộ Công an và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tổ chức hội nghị trực tuyến chia sẻ kinh nghiệm phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (PCTNLPTC).

Phó Tổng KTNN Doãn Anh Thơ cho biết, trọng tâm hội nghị là trao đổi kinh nghiệm phát hiện dấu hiệu vi phạm qua kiểm toán, điều tra, kiểm sát; tăng cường chia sẻ thông tin, hồ sơ, tài liệu và xây dựng cơ chế phối hợp rõ trách nhiệm, đầu mối, quy trình, thời hạn.

Theo lãnh đạo KTNN, phối hợp giữa 3 cơ quan không chỉ nhằm xử lý vụ việc đã xảy ra mà cần hướng tới nhận diện sớm nguy cơ, qua đó bảo vệ tài sản công và lợi ích của Nhà nước.

Từ thực tiễn đấu tranh, Đại tá Phạm Trường Giang, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03-Bộ Công an), cho biết các hành vi tham nhũng, kinh tế, tiêu cực ngày càng tinh vi, thường gắn với những mối quan hệ đan xen.

Các thủ đoạn đáng chú ý gồm câu kết hình thành “nhóm lợi ích”, tác động từ khâu xây dựng chính sách, quy hoạch; thông thầu, sử dụng doanh nghiệp “sân sau”; lợi dụng định giá tài sản, đầu tư công; hợp thức hóa hồ sơ, che giấu hoặc phân tán tài sản.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cũng lưu ý việc sử dụng nhiều hệ thống sổ sách, hợp pháp hóa dòng tiền, che giấu quyền sở hữu và lợi ích thực tế, chia nhỏ giao dịch hoặc qua nhiều tầng trung gian để che giấu dòng tiền.

Từ hoạt động kiểm toán ngân sách địa phương, ông Ngô Minh Kiểm, Kiểm toán trưởng KTNN khu vực VI, chỉ ra nhiều nguy cơ lãng phí trong thu, chi ngân sách và đầu tư xây dựng. Trong đó có tình trạng xác định chưa đầy đủ nguồn thu, nợ thuế lớn, phân bổ vốn chưa sát thực tế, giải ngân không hết, bố trí kinh phí vượt nhu cầu.

Ở lĩnh vực đầu tư, một số dự án có quy mô lớn hơn nhu cầu, chậm tiến độ, dở dang kéo dài hoặc hoàn thành nhưng ít sử dụng. Bất cập trong thiết kế, tiêu chí đấu thầu hạn chế cạnh tranh cũng là những dấu hiệu cần được cảnh báo.

Từ “phát hiện” sang “cảnh báo sớm”

Trước những phương thức vi phạm ngày càng phức tạp, các đại biểu thống nhất cần chuyển mạnh từ xử lý sang phòng ngừa, từ “phát hiện sau” sang “cảnh báo trước”.

Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đề xuất xây dựng cơ chế nhận diện sớm các lĩnh vực có nguy cơ tham nhũng cao như đất đai, tài chính - ngân hàng, đầu tư công, đấu thầu, mua sắm và quản lý tài sản công, cổ phần hóa, vốn nhà nước tại doanh nghiệp và khai thác tài nguyên.

Phó Cục trưởng C03 (Bộ Công an) đề xuất duy trì trao đổi thông tin định kỳ, đột xuất giữa 3 cơ quan. Cơ quan điều tra có thể chia sẻ thủ đoạn phạm tội mới, lĩnh vực rủi ro cao để KTNN tham khảo khi xây dựng kế hoạch và xác định trọng yếu kiểm toán.

Cùng với đó, các cơ quan nghiên cứu xây dựng bộ chỉ báo cảnh báo rủi ro chung, tăng kết nối, chia sẻ dữ liệu và ứng dụng công nghệ để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường.

Đặc biệt, việc xác minh, truy tìm, phong tỏa và thu hồi tài sản cần được triển khai ngay từ giai đoạn đầu, trong đó chú trọng cả những vấn đề mới như tài sản mã hóa.

Sự phối hợp chặt chẽ từ kiểm toán, điều tra đến kiểm sát được kỳ vọng sẽ hình thành một “lá chắn” chủ động, giúp phát hiện và ngăn chặn tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trước khi hậu quả lan rộng.

Trao đổi thông tin, tăng cường xử lý vi phạm

Cùng ngày, KTNN phối hợp Bộ Công an và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tổ chức hội nghị ký quy chế phối hợp.

Theo đó, KTNN và Bộ Công an tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật, tội phạm; đồng thời kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công trong lĩnh vực an ninh, trật tự.

Với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, KTNN phối hợp trao đổi, chuyển giao và xử lý các vụ việc có dấu hiệu tội phạm qua kiểm toán; thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và thu hồi tài sản thất thoát.

Theo Tổng KTNN Nguyễn Hữu Nghĩa, từ đầu năm 2025 đến nay, KTNN đã chuyển 10 vụ việc có dấu hiệu hình sự cho cơ quan điều tra; đồng thời cung cấp 244 báo cáo kiểm toán, hồ sơ, tài liệu phục vụ công tác điều tra.

Anh Minh