Lo ngại xung đột lan rộng đẩy giá dầu tăng

Chốt phiên giao dịch ngày 24/9, giá dầu Brent tăng 3,41%, lên 106,6 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu WTI tăng 2,66%, lên 94,6 USD/thùng, chấm dứt chuỗi 6 phiên giảm liên tiếp.

Giá dầu tăng trong bối cảnh rủi ro địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục gia tăng, sau khi Iran cảnh báo xung đột có thể lan rộng ra ngoài khu vực Vùng Vịnh. Yahya Rahim Safavi, cố vấn quân sự cấp cao của Lãnh tụ tối cao Iran, cho rằng nếu Mỹ hoặc Israel tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công, Iran có thể mở rộng phạm vi phản ứng tới Ấn Độ Dương và xa hơn. Trong khi đó, xung đột hiện đã tạo thêm rủi ro đối với hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, Biển Đỏ và Bab el-Mandeb.

Diễn biến này làm gia tăng lo ngại về khả năng gián đoạn không chỉ nguồn cung dầu từ Trung Đông mà cả các tuyến vận tải biển kết nối khu vực này với châu Á, qua đó duy trì mức phí rủi ro địa chính trị trên giá dầu.

Đáng chú ý, lượng dầu vận chuyển qua Hormuz trong tháng 9 được ước tính chỉ khoảng 6,5 triệu thùng/ngày, thấp đáng kể so với khoảng 20 triệu thùng/ngày trước xung đột. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy phạm vi chiến sự tiếp tục mở rộng đều có thể khiến thị trường thận trọng hơn về khả năng khôi phục đầy đủ hoạt động vận chuyển dầu qua khu vực.

Trong khi đó, các tuyến vận chuyển thay thế Hormuz vẫn chưa thể đưa hoạt động xuất khẩu dầu của Trung Đông trở lại trạng thái bình thường. Saudi Arabia đã khôi phục tuyến đường ống Đông-Tây tới Yanbu sau khi tuyến này bị tấn công. Tuy nhiên, việc đưa toàn bộ hệ thống trở lại hoạt động bình thường có thể mất 6-8 tuần, trong khi hoạt động nạp dầu lên tàu tại Yanbu vẫn chưa được khôi phục hoàn toàn.

Trong thời gian gián đoạn, Saudi Arabia phải đưa thêm dầu trở lại khu vực Vùng Vịnh và sử dụng hình thức chuyển tải tàu sang tàu ngoài khơi Oman để duy trì xuất khẩu. Điều này khiến thời gian và chi phí vận chuyển tăng cao.

Áp lực chi phí vận tải cũng trở nên rõ nét khi giá cước đối với tàu siêu tải (VLCC) vận chuyển dầu từ Trung Đông tới Trung Quốc quy đổi lên khoảng 30 USD/thùng, phản ánh những khó khăn trong việc đưa dầu qua các tuyến vận tải truyền thống.

Ngoài ra, tuyến vận tải qua Biển Đỏ tiếp tục đối mặt với rủi ro an ninh do các cuộc tấn công dai dẳng từ lực lượng Houthi. Chi phí bảo hiểm đối với các tàu liên quan đến Saudi Arabia tăng cao, hạn chế khả năng sử dụng cảng Yanbu như một phương án thay thế hoàn toàn cho tuyến Hormuz.

Bên cạnh yếu tố nguồn cung, diễn biến trên thị trường diesel cũng đang hỗ trợ giá dầu thô. Biên lợi nhuận lọc diesel so với WTI tại Vịnh Mexico đã tăng lên 103,19 USD/thùng, trong khi tồn kho sản phẩm vẫn ở mức thấp. Với biên lợi nhuận duy trì ở mức cao, các nhà máy có thêm động lực duy trì công suất, qua đó kéo theo nhu cầu đối với dầu thô đầu vào.

Trong khi đó, chỉ số biến động giá dầu thô CBOE (OVX) tăng trở lại lên khoảng 54 điểm, cho thấy mức độ biến động kỳ vọng trên thị trường dầu đang gia tăng. Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường đang chuẩn bị cho biên độ biến động giá lớn hơn trong ngắn hạn, trong bối cảnh rủi ro địa chính trị và khả năng gián đoạn nguồn cung vẫn khó dự đoán.