Ngành thuế có bước chuyển mạnh sang quản trị bằng dữ liệu

Sách Trắng Thuế 2026: Xây dựng hệ thống thuế hiện đại, minh bạch

Sách Trắng Thuế 2026 vừa được công bố với nhiều nội dung tổng hợp về hệ thống thuế Việt Nam, kết quả thu ngân sách giai đoạn 2021-2025 và định hướng cải cách ngành Thuế đến năm 2030. Tài liệu được đánh giá là bức tranh khái quát về quá trình hoàn thiện chính sách thuế theo hướng hiện đại, minh bạch và phù hợp thông lệ quốc tế.

Theo nội dung công bố, Sách Trắng Thuế 2026 khái quát toàn diện hệ thống thuế Việt Nam hiện hành, gồm thuế trực thu, thuế gián thu và các sắc thuế đặc thù. Hệ thống thuế được xác định là công cụ tài chính quan trọng nhằm bảo đảm nguồn lực cho ngân sách nhà nước, điều tiết kinh tế vĩ mô và thực hiện công bằng xã hội.

Đồng thời, tài liệu nhấn mạnh vai trò của chính sách thuế trong minh bạch hóa tài chính quốc gia và thúc đẩy hội nhập quốc tế. Theo đó, thuế không chỉ là nguồn thu ngân sách mà còn là công cụ điều hành kinh tế linh hoạt, hỗ trợ phân phối lại thu nhập và hỗ trợ các nhóm yếu thế trong xã hội.

Bên cạnh đó, Sách Trắng Thuế 2026 cũng đề cập yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh chuyển đổi số, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ và nâng cao hiệu quả quản trị thuế theo chuẩn quốc tế.

Thu ngân sách vượt mục tiêu, ngành Thuế tăng tốc chuyển đổi số đến 2030

Một trong những nội dung đáng chú ý là số liệu về kết quả thu ngân sách giai đoạn 2021-2025. Theo tài liệu công bố, tổng thu ngân sách do cơ quan Thuế quản lý đạt khoảng 9.922 nghìn tỷ đồng, vượt khoảng 120% mục tiêu Quốc hội giao. Riêng thu nội địa đạt khoảng 8.569 nghìn tỷ đồng, chiếm 86,4% tổng thu ngân sách nhà nước.

Theo đánh giá trong tài liệu, ngành Thuế đã hoàn thành và vượt dự toán thu ngân sách liên tục trong 5 năm giai đoạn 2021-2025, qua đó góp phần bảo đảm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội và ổn định tài chính quốc gia.

Đáng chú ý, đối với giai đoạn 2026-2030, Sách Trắng Thuế 2026 đưa ra định hướng phát triển ngành Thuế theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và hội nhập với 4 trọng tâm lớn.

Cụ thể, ngành Thuế sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách thuế theo hướng đồng bộ, minh bạch và phù hợp chuẩn mực quốc tế cũng như sự phát triển của kinh tế số, thương mại điện tử và giao dịch xuyên biên giới.

Ngoài ra, ngành Thuế sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời tăng tính tự động hóa trong quản lý thuế.

Song song đó, cơ quan thuế định hướng lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ thông qua việc nâng cao chất lượng hỗ trợ, tư vấn, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và cải thiện trải nghiệm thực hiện nghĩa vụ thuế.

Đồng thời, ngành Thuế cũng đặt mục tiêu nâng cao chất lượng quản trị trên cơ sở quản trị dữ liệu, tăng cường quản lý rủi ro, chống thất thu, chuyển giá và gian lận thuế.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh và yêu cầu hội nhập ngày càng sâu rộng, việc xây dựng hệ thống thuế minh bạch, hiện đại và có khả năng dự báo cao sẽ là yếu tố quan trọng nhằm vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư Việt Nam.

Triển khai nhiệm vụ thời gian tới, Cục Thuế cho biết năm 2026 ngành được giao dự toán thu 2.242 nghìn tỷ đồng, trong đó thu nội địa đạt 2.199 nghìn tỷ đồng. Vì vậy, toàn ngành sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, quản lý rủi ro và chống thất thu để phấn đấu tăng thu tối thiểu 10% so với năm 2025.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, số thu do cơ quan thuế quản lý đạt 1.006 nghìn tỷ đồng, bằng 44,9% dự toán và tăng 16,7% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, thu từ khu vực sản xuất, kinh doanh tăng 28,3%, tiếp tục là động lực chính cho tăng trưởng thu ngân sách.

Theo đó, ngành Thuế đặt mục tiêu hoàn thành dự toán năm 2026, hướng tới thu khoảng 2,6 triệu tỷ đồng, đồng thời điều hành thu chủ động, bảo đảm thu đúng, thu đủ và kịp thời. Bên cạnh đó, giai đoạn 2026 - 2030, ngành Thuế sẽ tiếp tục mở rộng cơ sở thu với kinh tế số, thương mại điện tử, giao dịch xuyên biên giới và các mô hình kinh doanh mới.

Anh Minh