Những yêu cầu đối với cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố

Thách thức trong bảo đảm an toàn thực phẩm đường phố

Theo Bộ Y tế, bảo đảm an toàn thực phẩm đường phố vẫn là thách thức thường trực. Phần lớn cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, bán hàng rong, điểm ăn uống tại nơi công cộng, lễ hội còn hạn chế về trang thiết bị, dụng cụ, thiếu nước sạch, thu gom rác thải chưa bảo đảm vệ sinh. Nhiều nguyên liệu có giá rẻ, không rõ nguồn gốc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Thực phẩm sau chế biến như pa-tê, riêu cua, thịt nguội, thức ăn tồn dư không được bảo quản đúng cách, để lâu ngày, quá hạn sử dụng, làm gia tăng nguy cơ ngộ độc.

Cùng với những bất cập trong công tác quản lý, giám sát, thời gian qua đã xảy ra một số vụ ngộ độc thực phẩm đường phố tập thể tại địa phương, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân, gây lo ngại trong xã hội.

Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Thành Long, Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tăng cường chỉ đạo, yêu cầu các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố nghiêm túc tuân thủ quy định về điều kiện an toàn thực phẩm, nhằm phòng ngừa ngộ độc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Các quy định đối với cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố

Theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, nhưng vẫn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định.

Cụ thể, người trực tiếp kinh doanh, chế biến thức ăn đường phố phải được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và được chủ cơ sở xác nhận theo khoản 6 Điều 32 Luật An toàn thực phẩm và Nghị định 155/2018/NĐ-CP. Người chế biến không được mắc các bệnh truyền nhiễm như tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi hoặc tiêu chảy cấp trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Địa điểm kinh doanh phải cách xa nguồn gây ô nhiễm, được bố trí trên bàn, giá, kệ hoặc phương tiện bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm và mỹ quan đô thị.

Dụng cụ ăn uống, chứa đựng thực phẩm phải sạch, an toàn; vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không gây ô nhiễm hay thôi nhiễm. Cơ sở phải có biện pháp che chắn nắng, mưa, bụi bẩn, côn trùng, động vật gây hại và bảo đảm đủ nguồn nước đạt quy chuẩn.

Nguyên liệu, phụ gia thực phẩm phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, bảo đảm an toàn. Trường hợp phụ gia không thuộc danh mục được phép sử dụng hoặc không đúng đối tượng, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh phải đăng ký bản công bố sản phẩm tại Bộ Y tế theo quy định.

Các mức xử phạt theo quy định

Khi xảy ra vi phạm về an toàn thực phẩm, cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố phải chấp hành các mức xử phạt theo quy định. 

Cụ thể, phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong các hành vi gồm: không có bàn, tủ, giá, kệ, thiết bị, dụng cụ đáp ứng theo quy định của pháp luật để bày bán thức ăn; thức ăn không được che đậy ngăn chặn bụi bẩn; có côn trùng, động vật gây hại xâm nhập; không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay.

Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi: sử dụng dụng cụ chế biến, ăn uống, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm; người trực tiếp chế biến thức ăn mà đang bị mắc bệnh: tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi, tiêu chảy cấp; sử dụng phụ gia thực phẩm được sang chia, san chiết không phù hợp quy định của pháp luật để chế biến thức ăn; sử dụng nước không bảo đảm iên ngành để chế biến thức ăn; để vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ phục vụ chế biến, ăn uống...

Đồng thời, buộc tiêu hủy thực phẩm đối với vi phạm sử dụng phụ gia thực phẩm được sang chia, san chiết không phù hợp quy định của pháp luật để chế biến thức ăn.

Trách nhiệm quản lý cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố

Bộ Y tế cho biết, theo khoản 2 Điều 33 Luật An toàn thực phẩm, UBND các cấp chịu trách nhiệm quản lý hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn. Trách nhiệm này được thực hiện xuyên suốt từ công tác hướng dẫn, giám sát đến phòng ngừa và xử lý sự cố an toàn thực phẩm.

Theo điểm b khoản 4 Điều 4 Thông tư số 43/2025/TT-BYT ngày 15/11/2025 của Bộ trưởng Bộ Y tế, trạm y tế xã có trách nhiệm hướng dẫn, giám sát việc bảo đảm an toàn thực phẩm đối với thức ăn đường phố; triển khai các biện pháp phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; phối hợp điều trị, tăng cường giám sát, xử lý và khắc phục các sự cố an toàn thực phẩm và các vụ ngộ độc.

Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm cấp tỉnh chỉ đạo Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan và UBND xã, phường đẩy mạnh công tác giám sát hậu kiểm; chủ động tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm, UBND các cấp phối hợp với đơn vị y tế dự phòng và cơ sở khám chữa bệnh triển khai biện pháp khắc phục, tổ chức cấp cứu, điều trị kịp thời cho người bị ảnh hưởng; đồng thời điều tra nguyên nhân, truy xuất nguồn gốc thực phẩm gây ngộ độc, đình chỉ hoạt động, thu hồi và xử lý thực phẩm vi phạm, thông báo kịp thời cho các tổ chức, cá nhân liên quan...

Hiền Minh