Phát huy giá trị di sản Hội An trong kỷ nguyên mới

Phát biểu khai mạc, ông Tán Văn Vương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Đà Nẵng cho rằng, giá trị làm nên sức hấp dẫn của Hội An không chỉ nằm ở những công trình kiến trúc hay các di tích lịch sử, mà còn hiện diện trong nếp sống, phong tục, nghề truyền thống, nghệ thuật dân gian và cốt cách chân thành, mến khách của con người xứ Quảng.

Tuy nhiên, du lịch Hội An đang đối mặt với nhiều thách thức như lượng khách tập trung đông vào một số thời điểm, gây áp lực lên không gian di sản; nguy cơ thương mại hóa; yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, thiên tai và các hiện tượng thời tiết cực đoan cũng tác động ngày càng rõ nét đến công tác bảo tồn di sản.

Thực tế này đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, chuyển từ chú trọng số lượng khách sang nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm. Đồng thời khai thác giá trị di sản đi đôi với bảo tồn, bảo đảm các giá trị văn hóa được gìn giữ cho những thế hệ mai sau.

Theo ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hóa Thế giới Hội An, trong bối cảnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, biến đổi khí hậu và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, Hội An đang đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình phát triển: Không chỉ thu hút thêm khách mà còn quản lý tốt hơn dòng khách, nâng cao giá trị trên mỗi lượt tham quan, mở rộng không gian hưởng lợi và duy trì tính xác thực của di sản.

Đặc biệt, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã đề ra chiến lược "lấy di sản văn hoá là trung tâm, biến di sản thành tài sản, hình thành mô hình 'di sản dẫn dắt phát triển kinh tế' tại các khu di sản thế giới". 

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt ra nhiệm vụ trọng tâm: "Tập trung phát triển nhóm sản phẩm du lịch văn hoá gắn với các lĩnh vực công nghiệp văn hoá, kinh tế di sản". Đồng thời, điều chỉnh Quy hoạch hệ thống du lịch Việt Nam thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 cũng xác định "phát triển Hội An trở thành trung tâm du lịch quốc gia".

Từ những yêu cầu trên, ông Phạm Phú Ngọc đề nghị các chuyên gia, nhà nghiên cứu tập trung thảo luận những giải pháp thiết thực nhằm phát triển du lịch Hội An theo hướng chất lượng, bền vững và có sức cạnh tranh cao. Cụ thể, phát triển kinh tế di sản nhưng không đánh đổi tính xác thực và giá trị nổi bật toàn cầu; ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, đổi mới công tác bán vé tham quan và cơ chế tái đầu tư nguồn thu cho bảo tồn; nâng cao năng lực quản trị sức chứa điểm đến, hạn chế nguy cơ quá tải.

Bên cạnh đó, Hội An cần tái cấu trúc không gian du lịch, đổi mới sản phẩm, thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời hoàn thiện thể chế, cơ chế phối hợp quản lý, tổ chức lại hành trình du lịch nhằm gia tăng giá trị kinh tế được giữ lại cho địa phương trong không gian phát triển mới của TP. Đà Nẵng.

"Chúng tôi kỳ vọng các tham luận, ý kiến tại hội thảo sẽ làm rõ những vấn đề cốt lõi, đề xuất giải pháp khả thi, phù hợp với thực tiễn, góp phần định hình chiến lược phát triển du lịch Hội An theo hướng vừa bảo tồn bản sắc, vừa phát huy hiệu quả nguồn lực di sản, tạo sinh kế bền vững cho người dân và nâng cao trải nghiệm của du khách", Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hóa Thế giới Hội An chia sẻ.

Nhật Anh