Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Chính sách đặc thù cho du lịch hướng tới tạo giá trị, tránh ưu đãi dàn trải

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, ngày 7/11, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch và chủ trương đầu tư 3 dự án đường bộ cao tốc: Bảo Hà - Lai Châu (đoạn Bảo Hà - Tân Phong); Quảng Ngãi - Kon Tum; Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên (địa phận tỉnh Sơn La).

Thảo luận tại tổ 15, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Đây là nghị quyết có tính bao trùm, sâu sắc, toàn diện và có trọng tâm, trọng điểm, xác định những mục tiêu và định hướng quan trọng nhằm đưa du lịch đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế đất nước đến năm 2030, tầm nhìn năm 2045.

Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, thời gian từ nay đến năm 2030 không còn nhiều, trong khi các mục tiêu đặt ra rất thách thức. Việt Nam phấn đấu đưa du lịch đóng góp từ 10-12% GDP; phát triển mạnh 3 cực tăng trưởng du lịch Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia, 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh và sức cạnh tranh quốc tế; phấn đấu đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế...

Phó Thủ tướng cũng chỉ ra những điểm nghẽn trong năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam khi nhiều chỉ số vẫn ở thứ hạng thấp. 

Từ yêu cầu thực tiễn, Chính phủ xác định việc xây dựng chính sách phải bám sát, quán triệt sâu sắc toàn diện Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị. 

Trên cơ sở chủ trương, định hướng Nghị quyết số 26-NQ/TW, Chính phủ đề xuất Quốc hội ban hành Nghị quyết với 7 nhóm cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội, bảo đảm tính trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, cào bằng; các chính sách còn lại thuộc thẩm quyền sẽ do Chính phủ quy định.

Theo đó, một mặt, chính sách tập trung tạo năng lực cạnh tranh và thương hiệu mạnh cho các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch, khu du lịch trọng điểm quốc gia. Mặt khác, cần mở rộng không gian và dư địa phát triển du lịch tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Đây là những khu vực có tiềm năng phát triển du lịch gắn với nông nghiệp, sinh thái, văn hóa bản địa và bản sắc cộng đồng. 

Trên tinh thần đó, dự thảo Nghị quyết đề xuất các cơ chế, chính sách ưu đãi mang tính đột phá, định hình những dự án du lịch chất lượng cao, dự án du lịch động lực, dự án chiến lược và các dự án du lịch cộng đồng. Đồng thời, nghiên cứu thí điểm các mô hình du lịch mới theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), qua đó đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng.

Đối với những chính sách đặc thù để hình thành các dự án du lịch động lực, Phó Thủ tướng lưu ý, điều kiện hưởng ưu đãi không thể chỉ căn cứ vào quy mô vốn đầu tư mà phải gắn với tiến độ triển khai, hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng tạo việc làm và tác động lan tỏa.

"Quan trọng nhất là hiệu quả và giá trị đem lại cho xã hội như thế nào", Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời cho rằng các dự án phải thực sự tạo ra giá trị, góp phần nâng cao sức cạnh tranh và xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam.

Một yêu cầu khác là khơi thông các nguồn lực nhằm giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp du lịch. Theo Phó Thủ tướng, chính sách cần khuyến khích doanh nghiệp, xã hội và người dân đầu tư; nguồn lực nhà nước chủ yếu đóng vai trò dẫn dắt, kích hoạt, tập trung vào hạ tầng và kết nối.

Đồng thời, dự thảo cũng tính đến việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền. Trên cơ sở khả năng ngân sách, tiềm năng, lợi thế và điều kiện thực tiễn của từng địa phương để có cơ chế, chính sách phù hợp thúc đẩy sự phát triển du lịch.

Phó Thủ tướng cho biết, bên cạnh Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ sẽ ban hành nghị định bao quát các cơ chế, chính sách theo tinh thần Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị, tạo thêm động lực thúc đẩy du lịch phát triển.

Ba dự án cao tốc có ý nghĩa quan trọng với các vùng

Đối với chủ trương đầu tư 3 dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, Quảng Ngãi - Kon Tum và Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định đây là những dự án đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa thiết thực đối với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và các vùng.

Chính phủ đã thảo luận kỹ, Bộ Chính trị cũng cho ý kiến cụ thể về các dự án. Đây là quyết tâm và nỗ lực lớn của Chính phủ trong việc trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư, tạo điều kiện triển khai các tuyến cao tốc có ý nghĩa chiến lược đối với kết nối vùng.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng chia sẻ những khó khăn được đại biểu Quốc hội nêu, nhất là khả năng bố trí vốn đối ứng của địa phương cho công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư. Đây là vấn đề cần được nghiên cứu kỹ, trong đó có trường hợp của tỉnh Lai Châu.

Về tiến độ, mục tiêu cơ bản hoàn thành các dự án vào năm 2030 là thách thức lớn, nhất là khi điều kiện triển khai tại khu vực trung du và miền núi phía Bắc rất phức tạp với địa hình chủ yếu là đồi núi, điều kiện thi công có nhiều khác biệt so với các vùng khác.

Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu phương thức tổ chức thực hiện phù hợp, hiệu quả hơn, đồng thời tiếp thu các ý kiến đại biểu về những yếu tố đặc thù của từng địa bàn.

Thu Giang