Quy định mới về chương trình, dự án tài chính vi mô

Nghị định nêu rõ: Hoạt động tài chính vi mô bao gồm việc cho vay bằng đồng Việt Nam đối với khách hàng tài chính vi mô, nhận tiền gửi của khách hàng tài chính vi mô dưới hình thức tiền gửi bắt buộc.

Khách hàng tài chính vi mô bao gồm các đối tượng sau: a) Hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình, cá nhân thuộc hộ nghèo, cá nhân thuộc hộ cận nghèo, cá nhân thuộc hộ có mức sống trung bình, người lao động có thu nhập thấp theo quy định của Chính phủ về chuẩn nghèo đa chiều hoặc quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về mức thu nhập của các đối tượng này, dựa trên cơ sở quy định có liên quan của pháp luật; b) Doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật.

Chương trình, dự án tài chính vi mô là chương trình, dự án của tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ được thực hiện trong khoảng thời gian xác định trên địa bàn cụ thể đến đơn vị hành chính cấp xã tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương với mục đích chủ yếu để hoạt động tài chính vi mô nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng tài chính vi mô, góp phần tạo việc làm, thực hiện xóa đói, giảm nghèo và hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô không phải là hoạt động ngân hàng.

Tiêu chuẩn, điều kiện đối với người quản lý, điều hành chương trình, dự án tài chính vi mô

Theo quy định mới tại Nghị định số 175/2026/NĐ-CP, người quản lý, điều hành chương trình, dự án tài chính vi mô phải đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện sau:

- Có trình độ từ đại học trở lên về một trong các ngành kinh tế, ngân hàng, tài chính, kế toán, quản trị kinh doanh; hoặc có ít nhất 02 năm làm việc trực tiếp trong lĩnh vực ngân hàng hoặc tài chính vi mô;

- Không thuộc đối tượng bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã theo quy định của pháp luật.

Cơ cấu tổ chức chương trình, dự án tài chính vi mô

Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ phải đảm bảo chương trình, dự án tài chính vi mô có bộ phận quản lý tại địa bàn nơi triển khai thực hiện chương trình, dự án tài chính vi mô. Cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của bộ phận quản lý phải được quy định bằng văn bản.

Chương trình, dự án tài chính vi mô phải có bộ phận quản lý với cơ cấu tổ chức tối thiểu như sau:

Ban quản lý của chương trình, dự án tài chính vi mô: Ban quản lý có chức năng, nhiệm vụ quản lý, điều hành hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô. Trưởng Ban quản lý hoặc Giám đốc chương trình, dự án tài chính vi mô chịu trách nhiệm về hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô trên địa bàn; có trách nhiệm phân công cho các thành viên trong Ban quản lý trong việc quản lý, điều hành chương trình, dự án tài chính vi mô.

Bộ phận cho vay của chương trình, dự án tài chính vi mô: Bộ phận cho vay có chức năng thực hiện hoạt động cho vay gồm: Trưởng bộ phận cho vay hoặc chức danh tương đương và ít nhất 01 nhân viên. Số lượng nhân viên của bộ phận cho vay phải phù hợp với số lượng khách hàng tài chính vi mô, quy mô hoạt động tài chính vi mô.

Bộ phận kế toán tài chính của chương trình, dự án tài chính vi mô: Bộ phận kế toán tài chính phải có thủ quỹ và được trang bị tủ, két sắt hoặc phương tiện quản lý tiền, giấy tờ, chứng từ, hóa đơn an toàn.

Bộ phận kiểm soát, quản lý rủi ro của chương trình, dự án tài chính vi mô: Bộ phận kiểm soát, quản lý rủi ro có chức năng kiểm tra, kiểm soát, quản lý rủi ro toàn bộ hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô gồm: Trưởng bộ phận kiểm soát, quản lý rủi ro hoặc chức danh tương đương và ít nhất 01 nhân viên. 

Số lượng nhân viên của bộ phận kiểm soát, quản lý rủi ro phải phù hợp với số lượng khách hàng tài chính vi mô, quy mô hoạt động tài chính vi mô. Trưởng bộ phận kiểm soát, quản lý rủi ro là chuyên trách và không đảm nhiệm bất kỳ vị trí công tác nào khác.

Trưởng bộ phận hoặc chức danh tương đương của Bộ phận cho vay của chương trình, dự án tài chính vi mô; Bộ phận kế toán tài chính của chương trình, dự án tài chính vi mô; Bộ phận kiểm soát, quản lý rủi ro của chương trình, dự án tài chính vi mô phải có tối thiểu trình độ đại học về một trong các ngành kinh tế, ngân hàng, tài chính, kế toán, quản trị kinh doanh hoặc có ít nhất 01 năm kinh nghiệm về hoạt động ngân hàng hoặc hoạt động tài chính vi mô.

Thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, chấm dứt thực hiện và thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký

Nghị định nêu rõ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Ngân hàng Nhà nước) là cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, chấm dứt thực hiện và thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký đối với: 

- Chương trình, dự án tài chính vi mô có địa bàn hoạt động thuộc địa bàn quản lý của từ 02 Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tại Khu vực trở lên;

- Chương trình, dự án tài chính vi mô do các tổ chức phi chính phủ nước ngoài trực tiếp thực hiện.

Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tại các Khu vực (Ngân hàng Nhà nước Khu vực) là cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, chấm dứt thực hiện và thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký đối với chương trình, dự án tài chính vi mô trên địa bàn, trừ chương trình, dự án tài chính vi mô quy định ở trên.

Thời hạn, địa bàn hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô

Thời hạn hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô được xác định cụ thể tại Giấy chứng nhận đăng ký. Thời hạn hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô không được vượt quá thời hạn hoạt động còn lại của tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ. Chương trình, dự án tài chính vi mô được xem xét gia hạn thời hạn hoạt động.

Địa bàn hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô được xác định cụ thể đến đơn vị hành chính cấp xã tại Giấy chứng nhận đăng ký. Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ chỉ được thực hiện chương trình, dự án tài chính vi mô trên địa bàn hoạt động của tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ và không thuộc các khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.

Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ chỉ được gia hạn thời hạn hoạt động chương trình, dự án tài chính vi mô đang triển khai sau khi Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước Khu vực sửa đổi, bổ sung Giấy chứng nhận đăng ký đối với nội dung thời hạn hoạt động.

Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước Khu vực sửa đổi, bổ sung Giấy chứng nhận đăng ký đối với nội dung thời hạn hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô trên cơ sở ý kiến chấp thuận của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi chương trình, dự án tài chính vi mô đang triển khai thực hiện.

Việc đề nghị gia hạn thời hạn hoạt động phải được tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ thực hiện tối thiểu 06 tháng trước ngày hết thời hạn thực hiện chương trình, dự án tài chính vi mô tại Giấy chứng nhận đăng ký. 

Thời hạn đề nghị gia hạn không được vượt quá thời hạn hoạt động còn lại của tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ.

Các trường hợp chấm dứt thực hiện và thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký 

Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ bị buộc chấm dứt thực hiện chương trình, dự án tài chính vi mô và thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký trong các trường hợp sau đây:

1- Hồ sơ đăng ký chương trình, dự án tài chính vi mô có thông tin gian lận để có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận đăng ký.

2- Hết thời hạn thực hiện chương trình, dự án tài chính vi mô quy định tại Giấy chứng nhận đăng ký nhưng không được gia hạn thời hạn hoạt động. Không được chấp thuận tiếp tục thực hiện chương trình, dự án tài chính vi mô theo quy định tại khoản 8 Điều 23 Nghị định này.

3- Chương trình, dự án tài chính vi mô có hoạt động vi phạm nghiêm trọng quy định tại Nghị định này và quy định liên quan của pháp luật, gây mất an toàn trật tự an ninh - xã hội trên địa bàn.

4- Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ không nộp hồ sơ đề nghị sửa đổi, bổ sung Giấy chứng nhận đăng ký theo quy định tại khoản 1 Điều 11; điểm a khoản 3, điểm a khoản 5, điểm a khoản 7 Điều 23 Nghị định này.

5- Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ không hoàn thành việc điều chỉnh cơ cấu tổ chức chương trình, dự án tài chính vi mô theo quy định tại khoản 6 Điều 23 Nghị định này.

6- Chương trình, dự án tài chính vi mô không có hoạt động trong thời gian 12 tháng liên tục sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký.

7- Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ không được thực hiện chương trình, dự án tài chính vi mô theo văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

8- Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ tự nguyện chấm dứt hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô.

9- Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ chấm dứt hoạt động.

Phương Nhi