Sốt xuất huyết Dengue bùng phát, nhiều ca tử vong là người có bệnh nền

Cả nước ghi nhận hơn 70.000 ca mắc sốt xuất huyết Dengue

Theo số liệu của Bộ Y tế, 7 tháng đầu năm nay, cả nước ghi nhận hơn 70.000 ca mắc sốt xuất huyết Dengue, trong đó có 9 ca tử vong - số ca mắc cao gấp 1,3 lần cùng kỳ năm 2025.

Phía Nam tiếp tục là điểm nóng của SXHD với 53.428 ca, trong đó TPHCM dẫn đầu về số mắc (23.481 ca ), Tây Ninh 6.710 ca; Đồng Nai 7.521 ca, trong đó có 5 ca tử vong. Tại phía Bắc, hơn 91% phường/ xã tại Hà Nội (115/126) đã ghi nhận ca SXHD, với tổng số mắc là 1.598. Riêng tuần 7/8-14/8 ghi nhận 316 ca, tăng 81 ca so với tuần trước.

Không chỉ gia tăng về số mắc, SXHD còn là bệnh lý có thể diễn tiến nhanh và khó lường, đặc biệt ở những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan hoặc bệnh thận mạn tính. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm của bệnh vẫn đang bị không ít người đánh giá thấp.

Đằng sau những con số thống kê là những người bệnh phải điều trị tại các khoa cấp cứu, hồi sức và những trường hợp diễn tiến nặng chỉ trong thời gian ngắn. Theo các chuyên gia, không ít trường hợp nhập viện muộn do chủ quan hoặc xuất phát từ những lầm tưởng vẫn còn phổ biến trong cộng đồng về căn bệnh này.

Những câu chuyện ấy được tái hiện trong vodcast "Sốt xuất huyết Dengue: Sự thật bất ngờ đằng sau khung ảnh" với sự tham gia của BS.CKII Phan Vĩnh Thọ - Trưởng khoa Nhiễm D, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM và nhiếp ảnh gia Ngô Trần Hải An, qua đó mang đến góc nhìn rõ nét hơn về những lầm tưởng vẫn còn phổ biến trong cộng đồng và có thể khiến người bệnh đối mặt với nguy cơ diễn tiến nặng.

Những lầm tưởng về sốt xuất huyết Dengue

Từ những khung hình được ghi nhận tại các bệnh viện, nhiếp ảnh gia Ngô Trần Hải An và BS.CKII Phan Vĩnh Thọ cùng nhìn sâu hơn vào những hiểm nguy phía sau SXHD.

Thứ nhất, lầm tưởng SXHD chỉ là sốt và xuất huyết. Theo bác sĩ Thọ, xuất huyết nặng là biến chứng khiến nhiều người lo sợ nhất. Tuy nhiên, xuất huyết không chỉ là nôn ra máu hay chảy máu bên ngoài mà còn có thể xuất huyết trong cơ thể, ổ bụng hoặc những vị trí khó nhận biết.

Nguy hiểm hơn, SXHD có thể dẫn đến sốc sốt xuất huyết Dengue và suy đa tạng như suy gan, suy thận, viêm cơ tim, tổn thương não... đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Ở người lớn tuổi, tổn thương gan là biến chứng đặc biệt cần lưu ý. "Tổn thương gan trong sốt xuất huyết như hình với bóng. Có những trường hợp viêm ồ ạt, men gan tăng rất cao và hoại tử tế bào gan rất dữ dội", bác sĩ Thọ cho biết.

Những gì chứng kiến tại bệnh viện cũng khiến nhiếp ảnh gia Hải An bất ngờ trước mức độ nghiêm trọng của SXHD: "Mình còn hỏi lại bác sĩ là cái này thật sự do sốt xuất huyết gây ra sao? Tại sao sốt xuất huyết thôi mà lại khủng khiếp đến vậy?".

Thứ hai, lầm tưởng hạ sốt là đã qua giai đoạn nguy hiểm. Hiện nay, nhiều người nghĩ hạ sốt là sắp khỏi bệnh. Nhưng với SXHD, đây có thể là lúc nguy hiểm nhất.

Theo bác sĩ Thọ, giai đoạn nguy hiểm thường rơi vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, khi người bệnh bắt đầu hạ sốt. Người bệnh có thể bị thoát huyết tương, tụt huyết áp, sốc và các biến chứng nặng. Đáng lưu ý, người bệnh vẫn có thể tỉnh táo, đi lại bình thường dù bệnh đã chuyển nặng. Năm 2022, bác sĩ Thọ gặp một nam sinh viên có dấu hiệu cảnh báo nhưng từ chối nhập viện vì vẫn thấy khỏe. Sáng hôm sau, người bệnh quay lại trong tình trạng tím tái, nguy kịch.

Nếu có các dấu hiệu cảnh báo như giảm sốt nhưng mệt đừ nhiều hơn, đau bụng nhiều, nôn ói nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, ói ra máu, tay chân lạnh... người bệnh phải đến ngay cơ sở y tế gần nhất, không cần chờ đến đúng lịch hẹn.

Thứ ba, lầm tưởng SXHD chỉ là bệnh của trẻ em. Theo khảo sát, nhiều người vẫn nghĩ SXHD là bệnh của trẻ em. Thực tế, số mắc ở người lớn những năm gần đây đã tăng đáng kể.

Không chỉ vậy, SXHD có thể mắc đến 4 lần. Từng mắc bệnh không đồng nghĩa với miễn dịch hoàn toàn, thậm chí ở lần nhiễm thứ 2 còn có nguy cơ diễn tiến nặng hơn do cơ chế miễn dịch đặc thù của vi rút Dengue.

Những lầm tưởng ấy không chỉ khiến người bệnh diễn tiến nặng, mà còn kéo theo gánh nặng cho gia đình và hệ thống y tế. Trong những ngày tác nghiệp tại bệnh viện cho dự án phóng sự ảnh, Hải An ghi lại nhiều khoảnh khắc phản ánh tác động nặng nề của sốt xuất huyết Dengue: những em nhỏ nằm điều trị giữa chằng chịt dây truyền dịch, người thân kiệt sức sau nhiều đêm thức trắng và các y bác sĩ tất bật theo dõi từng diễn biến. "Chụp xong bộ ảnh, mình về nhà mà cảm giác đó vẫn theo mình suốt một, hai ngày", anh chia sẻ.

Phía sau một ca bệnh nặng không chỉ là cuộc chiến trong phòng hồi sức, mà còn là hàng trăm triệu đồng chi phí điều trị, những ngày nghỉ học, nghỉ làm, mất thu nhập và biết bao dự định phải tạm gác lại.

Chủ động phòng bệnh từ những điều nhỏ nhất

Trong bối cảnh SXHD xuất hiện quanh năm và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ động phòng bệnh vẫn là điều quan trọng nhất.

Người dân cần chủ động tránh muỗi đốt và đi khám ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc SXHD. Việc thăm khám và thực hiện các xét nghiệm phù hợp có thể hỗ trợ phát hiện bệnh sớm, từ đó giúp theo dõi và xử trí kịp thời.

Bác sĩ Thọ nhấn mạnh rằng hiện nay bên cạnh các biện pháp phòng bệnh truyền thống, tiêm chủng là giải pháp bổ sung giúp phòng ngừa chủ động, góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và diễn tiến nặng.

Theo bác sĩ, khi kết hợp tiêm chủng với kiểm soát lăng quăng, diệt muỗi và phát hiện sớm để điều trị kịp thời, mỗi người đều có thể chủ động bảo vệ bản thân và gia đình trước SXHD.

* Chương trình được thực hiện bởi Công ty TNHH Dược Phẩm Takeda với sự đồng hành của Báo Điện tử Chính phủ và tư vấn, phê duyệt chuyên môn bởi Hội Y học Dự phòng Việt Nam. Mọi thông tin y khoa được trình bày khách quan và không đại diện cho quan điểm thương mại của bất kỳ công ty nào.

Nội dung này nhằm mục đích giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng, không nhằm mục đích chẩn đoán hoặc thay thế cho việc tư vấn với nhân viên y tế. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn thêm.

Vĩnh Hoàng

C-ANPROM/VN/NON/0216 August 2026