Sửa đổi, bổ sung Chương trình hành động về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Nghị quyết số 361/NQ-CP sửa đổi, bổ sung một số nhiệm vụ tại Phụ lục II kèm theo Chương trình hành động tại Nghị quyết số 328/NQ-CP ngày 13/10/2025 của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, yêu cầu Bộ Công Thương, UBND tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương theo thẩm quyền phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nhất là đối với các quy hoạch năng lượng; bảo đảm chất lượng, tiến độ các dự án phát triển năng lượng.

Đối với nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, chính sách để trở thành lợi thế cạnh tranh, nền tảng vững chắc, động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển năng lượng, Nghị quyết số 361/NQ-CP giao:

Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, UBND tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức liên quan dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện theo từng thời kỳ.

Trong năm 2026, Bộ Công Thương tiếp tục hoàn thiện và tổ chức triển khai hiệu quả pháp luật về địa chất và khoáng sản.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ngân hàng Phát triển Việt Nam, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính theo chức năng, nhiệm vụ được giao ban hành chính sách tín dụng đầu tư ưu đãi cho các doanh nghiệp có dự án năng lượng xanh, sạch, công nghệ mới, doanh nghiệp đầu tư vào hệ thống lưu trữ năng lượng, doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển và sản xuất thiết bị năng lượng trong nước.

Các bộ: Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường theo chức năng, nhiệm vụ được giao xây dựng khung chính sách đủ mạnh để khuyến khích các hộ sử dụng điện lớn xây dựng hệ thống thu hồi năng lượng để sản xuất điện; có cơ chế, chính sách ưu đãi hợp lý để phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ năng lượng; xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù phát triển mạnh các hệ thống xử lý rác có thu hồi năng lượng; thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ carbon thấp, trung hoà carbon. Hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Bộ Công Thương chủ trì rà soát, hoàn thiện Đề án thiết kế thị trường bán buôn điện cạnh tranh trong tháng 12/2026; rà soát, hoàn thiện Đề án thiết kế thị trường bán lẻ điện cạnh tranh trong tháng 6/2027.

Đồng thời, chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, UBND tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức liên quan nghiên cứu áp dụng giá bán lẻ điện 2 thành phần, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong năm 2026.

Sửa đổi, bổ sung một số nhiệm vụ trong phát triển nguồn cung và hạ tầng năng lượng

Về nhiệm vụ phát triển nguồn cung và hạ tầng năng lượng, bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng, Nghị quyết 361/NQ-CP giao: Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, UBND các tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương theo thẩm quyền xây dựng chế tài nghiêm khắc đối với các nhà đầu tư đăng ký phát triển các dự án năng lượng nhưng chậm hoặc không triển khai làm ảnh hưởng đến an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn 2026 – 2030.

Về than, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, UBND tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức liên quan mở rộng tìm kiếm, thăm dò, nâng cao chất lượng công tác đánh giá trữ lượng và tài nguyên; khẩn trương nghiên cứu công nghệ, phương pháp thích hợp để thăm dò bể than Sông Hồng.

Về điện, trong năm 2026-2027, Bộ Công Thương nghiên cứu, rà soát, đánh giá, xây dựng lộ trình và hệ thống quy định pháp luật để triển khai Thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC). Đồng thời, Tập đoàn Điện lực Việt Nam trong giai đoạn 2026-2027 xây dựng Đề án phát triển lưới điện thông minh tại Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Về tăng cường dự trữ năng lượng chiến lược, lưu trữ năng lượng, Bộ Công Thương xây dựng và triển khai chiến lược quản lý, sử dụng, dự trữ và bảo vệ khoáng sản chiến lược phục vụ phát triển năng lượng.

Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính và các bộ, ngành, UBND tỉnh/ thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức liên quan đầu tư xây dựng hệ thống kho dự trữ quốc gia về dầu thô, xăng dầu, khí đốt và than phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và an ninh năng lượng quốc gia cả trên đất liền và trên biển trong giai đoạn năm 2025-2030.

Xây dựng, cập nhật thường xuyên kịch bản, thực hiện các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu

Về nhiệm vụ đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, thực hiện linh hoạt cam kết quốc tế về giảm phát thải, thiết lập các biện pháp quản trị và ứng phó với rủi ro, Nghị quyết số 361/NQ-CP yêu cầu: 

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, các bộ, cơ quan liên quan, địa phương khẩn trương xây dựng cơ chế trao đổi tín chỉ carbon, phát triển thị trường carbon trong nước, kết nối với thị trường quốc tế trong năm 2025 – 2026.

Trong năm 2025-2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ theo chức năng, nhiệm vụ được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, UBND tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức liên quan có chính sách ưu tiên phát triển công nghệ tiên tiến, hiệu quả cao và thân thiện môi trường.

Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ theo chức năng, nhiệm vụ được giao hoàn thiện khung khổ pháp lý, thúc đẩy phát triển công nghệ thu hồi, lưu giữ và tái sử dụng carbon, nhất là trong sản xuất điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai rộng rãi mô hình kinh tế tuần hoàn, tận dụng phế thải từ sản xuất công nghiệp làm nhiên liệu sản xuất năng lượng. Phát triển hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục để giám sát chặt chẽ các thông số môi trường tại các dự án năng lượng. Tăng cường giám sát, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm về môi trường trong sản xuất và vận hành các nhà máy điện.

Chủ đầu tư nhà máy điện đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý khí thải, nước thải tại các nhà máy điện đảm bảo đáp ứng các quy định về môi trường trong năm 2025-2030.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng và cập nhật thường xuyên kịch bản, thực hiện các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.

Chủ đầu tư dự án năng lượng thiết lập hệ thống quản trị và ứng phó với rủi ro; thực hiện các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng, chống thiên tai ngay từ quá trình lựa chọn vị trí dự án, thiết kế, xây dựng công trình đến sản xuất, vận hành, bảo đảm an toàn ngành năng lượng.

Về nhiệm vụ tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, UBND tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức liên quan xây dựng cơ chế, chính sách tập trung đầu tư cho nghiên cứu và phát triển với tỉ lệ tối thiểu 2% GDP ngành năng lượng.

Đồng thời, tạo cơ chế thuận lợi, đủ mạnh, tự chủ cao để khuyến khích các doanh nghiệp năng lượng tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển; thành lập các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, đổi mới sáng tạo và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia trong lĩnh vực năng lượng; thu hút 60 - 80 dự án chuyển giao công nghệ tiên tiến.

DANH MỤC NỘI DUNG SỬA ĐỔI, BỔ SUNG TẠI PHỤ LỤC II KÈM THEO CHƯƠNG TRÌNH HÀNH ĐỘNG TẠI NGHỊ QUYẾT SỐ 328/NQ-CP NGÀY 13/10/2025 THỰC HIỆN NGHỊ QUYẾT SỐ 70-NQ/TW NGÀY 20/8/2025 CỦA BỘ CHÍNH TRỊ VỀ BẢO ĐẢM AN NINH NĂNG LƯỢNG QUỐC GIA ĐẾN NĂM 2030, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2045./.