Tăng tính chủ động, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở

Phân cấp, phân quyền phải gắn với nguồn lực và năng lực thực thi

Đại biểu Trần Thị Thu Phước (tỉnh Quảng Ngãi) ghi nhận những chính sách an sinh xã hội của Chính phủ, nỗ lực của đội ngũ cán bộ cơ sở, việc đầu tư giáo dục tại các xã biên giới và kết quả phục hồi của ngành du lịch.

Theo đó, từ ngày 1/7/2026, mức phụ cấp đối với cán bộ cấp xã được nâng từ 25% lên 55%; 108 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới được đưa vào sử dụng, trong đợt 2, tiếp tục triển khai 121 trường, nâng tổng số trường được triển khai trong hai đợt trên cả nước lên 229 trường, với tổng vốn đầu tư khoảng 30.000 tỷ đồng. Trong 9 tháng, Việt Nam đón 17,7 triệu lượt khách quốc tế, mức cao nhất từ trước đến nay.

Từ những kết quả trên, đại biểu cho rằng cần quan tâm hơn đến hiệu quả sau đầu tư và tính bền vững lâu dài của các chính sách.

Đối với chính sách phụ cấp cho cán bộ cấp xã, việc tăng thu nhập mới chỉ là một phần. Điều người dân quan tâm còn là tốc độ giải quyết thủ tục, việc xử lý công việc có dứt điểm hay không và thái độ phục vụ của cán bộ. Do đó, đại biểu đề xuất gắn một phần thu nhập tăng thêm với kết quả công việc có thể đo lường, như tỉ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn, mức độ hài lòng của người dân và số vụ việc được giải quyết tại cấp xã.

Bên cạnh đó, cần tạo cơ hội đào tạo, quy hoạch, bổ nhiệm đối với cán bộ có năng lực; thực hiện luân chuyển hai chiều giữa cấp tỉnh và cấp xã; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu và theo dõi kết quả thực hiện nhiệm vụ thông qua hoạt động đi cơ sở.

Đối với các trường nội trú liên cấp tại xã biên giới, cần tính toán khai thác hiệu quả cơ sở vật chất sau đầu tư. Nếu điều kiện và yêu cầu an toàn cho phép, có thể sử dụng thư viện, sân thể thao để tổ chức hoạt động văn hóa; tổ chức các lớp tin học, kỹ năng thiết yếu; phối hợp với lực lượng công an, bộ đội biên phòng tuyên truyền pháp luật, phòng, chống ma túy, mua bán người và nâng cao nhận thức về phòng, chống thiên tai.

Về du lịch, đại biểu đề nghị các địa phương không chỉ quan tâm đến số lượng khách mà cần đưa các tiêu chí về an ninh, an toàn, chất lượng dịch vụ và tỉ lệ khách quay trở lại vào kế hoạch hành động phát triển du lịch.

Cũng quan tâm đến hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở, đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm (TP. Đà Nẵng) tập trung phân tích yêu cầu nâng cao năng lực thực thi khi đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho cấp xã.

Theo đại biểu, phân cấp, phân quyền là cần thiết để tăng tính chủ động, giảm khâu trung gian và đưa chính quyền đến gần người dân hơn. Tuy nhiên, việc giao thêm thẩm quyền chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm nguồn lực và các điều kiện bảo đảm thực hiện.

Đại biểu đề nghị việc phân cấp cần được thực hiện theo lộ trình, phù hợp với năng lực và đặc điểm từng địa phương; phân biệt rõ điều kiện của khu vực đồng bằng, miền núi, nông thôn và đô thị, nhất là các địa bàn miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nhiệm vụ của cấp tỉnh và cấp xã cần được xác định rõ; chỉ phân cấp những nhiệm vụ mà cấp xã có đủ khả năng thực hiện, đặc biệt đối với các lĩnh vực có yêu cầu kỹ thuật cao hoặc tiềm ẩn rủi ro. Đối với những nhiệm vụ cần thiết, có thể thực hiện ủy quyền có điều kiện từ cấp tỉnh cho cấp xã.

Đại biểu cũng đề nghị sắp xếp tổ chức bộ máy và bố trí nhân sự căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm từng địa bàn. Hiện nay, các phòng chuyên môn cấp xã phải đảm nhiệm nhiều lĩnh vực, xử lý đồng thời công việc thường xuyên và nhiệm vụ được phân cấp, đồng thời phối hợp với nhiều sở, ngành và cơ quan ngành dọc. Trong khi đó, yêu cầu công tác thực tế đòi hỏi cán bộ phải "bám thôn, bám bản, bám nhân dân", "đến từng ngõ, gõ từng nhà", nhất là tại những địa bàn đi lại khó khăn.

Vì vậy, việc tổ chức bộ máy cần được tính toán khoa học, phân định rõ trách nhiệm, giảm chồng chéo, bố trí nhân lực phù hợp với khối lượng công việc; đồng thời quan tâm đặc thù của các địa bàn miền núi, biên giới và hải đảo.

Về chuyển đổi số, đại biểu lưu ý một số khu vực miền núi, biên giới, hải đảo và vùng sâu, vùng xa vẫn còn tình trạng lõm sóng, chất lượng viễn thông chưa bảo đảm, thiếu điện ổn định, thiết bị và kỹ năng số. Do đó, cần ưu tiên khắc phục, nâng cao chất lượng mạng, bảo đảm nguồn điện, trang thiết bị; đồng thời đào tạo kỹ năng số cho cán bộ cấp xã và hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng các dịch vụ số.

Diệu Anh