Tạo bàn đạp để nền tảng số Việt Nam vươn ra thế giới

Ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông (Bộ KH&CN) dẫn Zalo như một ví dụ về sự phát triển của nền tảng số trong nước, trong bối cảnh phần lớn dịch vụ xuyên biên giới cung cấp tại Việt Nam có nguồn gốc nước ngoài.

Theo ông, trong lĩnh vực các nền tảng nhắn tin, gọi điện trên Internet (OTT), Zalo là một nền tảng lớn, có số lượng người sử dụng thuộc nhóm dẫn đầu tại thị trường Việt Nam.

Tuy nhiên, Việt Nam không chỉ có Zalo. Một số nền tảng khác như Tami của Viettel, Lotus Chat và nhiều sản phẩm đang được doanh nghiệp tiếp tục phát triển, đưa ra thị trường.

Dù chưa đạt được thành công tương tự Zalo, sự hiện diện của các nền tảng này cho thấy Việt Nam đã hình thành năng lực nhất định trong việc phát triển các ứng dụng, nền tảng phục vụ người dùng trong nước.

Theo Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, trên thế giới hiện không có nhiều quốc gia sở hữu nền tảng OTT đủ mạnh để cạnh tranh trên chính thị trường của mình. Vì vậy, việc Việt Nam có một nền tảng lớn như Zalo là tín hiệu tích cực.

Đáng chú ý, không chỉ các nền tảng trong nước phát triển, các nền tảng xuyên biên giới lớn cũng đang tuân thủ pháp luật Việt Nam. Những nền tảng như Viber, WhatsApp và các dịch vụ xuyên biên giới khác đã thực hiện thông báo cung cấp dịch vụ và phối hợp, tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.

Luật Viễn thông năm 2023 đã đưa các quy định quản lý đối với loại hình dịch vụ này vào khuôn khổ pháp luật. Theo ông Nguyễn Anh Cương, việc quản lý các nền tảng OTT hiện được thực hiện theo hướng “light touch”, tức quản lý mức độ nhẹ, phù hợp với đặc thù của dịch vụ số. Doanh nghiệp chủ yếu thực hiện thông báo với cơ quan quản lý, chưa chịu cơ chế quản lý nặng như các dịch vụ viễn thông truyền thống.

Cách tiếp cận này vừa tạo điều kiện cho dịch vụ số phát triển, vừa bảo đảm các nền tảng cung cấp dịch vụ tại Việt Nam hoạt động trong khuôn khổ pháp luật.

Biến thị trường trong nước thành bàn đạp

Từ câu chuyện phát triển nền tảng số trong nước, vấn đề lớn hơn được đặt ra là làm thế nào để doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có thể bước ra thị trường quốc tế.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ KH&CN), cho rằng đưa doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam ra nước ngoài là một định hướng lớn. Theo đó, Việt Nam cần trở thành “bàn đạp” để doanh nghiệp vươn ra thế giới.

Muốn vậy, trước hết phải nghiên cứu, phát triển các sản phẩm công nghệ số “Make in Viet Nam” ngay tại Việt Nam. Đây cũng là nơi Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực, với lực lượng lập trình viên, kỹ sư công nghệ thông tin và nhân lực công nghệ số đông đảo.

Từ nền tảng đó, doanh nghiệp cần được hỗ trợ tiếp cận và thâm nhập các thị trường quốc tế.

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, hiện đại diện khoa học và công nghệ của Việt Nam đã có mặt tại 22 thị trường trọng điểm. Đây có thể trở thành những “bến đỗ” hỗ trợ doanh nghiệp khi tiến vào thị trường mới, từ tìm hiểu nhu cầu, kết nối với chính quyền địa phương đến kết nối với doanh nghiệp sở tại.

Thực tế, đưa một sản phẩm công nghệ ra nước ngoài không chỉ là câu chuyện công nghệ. Doanh nghiệp còn phải hiểu thị trường, nhu cầu người dùng, quy định pháp luật và hệ sinh thái kinh doanh tại từng quốc gia.

Vì vậy, việc hình thành mạng lưới hỗ trợ tại các thị trường trọng điểm có thể giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm bớt rào cản khi mở rộng hoạt động.

Từ một nền tảng thành công như Zalo đến nhiều nền tảng đang tiếp tục được đầu tư phát triển, Việt Nam đã có những tiền đề để hình thành hệ sinh thái nền tảng số trong nước.

Thách thức của giai đoạn tiếp theo không chỉ là có thêm nền tảng, mà là tạo ra những doanh nghiệp có đủ năng lực làm chủ công nghệ, phát triển sản phẩm và cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Khi đó, thị trường Việt Nam không chỉ là nơi doanh nghiệp tìm kiếm người dùng, mà thực sự trở thành bàn đạp để sản phẩm và doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam đi ra thế giới.

Thu Giang