Tạo chuyển biến thực chất khi triển khai Nghị quyết 57

Sáng 7/9, tại trụ sở Bộ Công an, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Ban Chỉ đạo 57 Trung ương) có cuộc họp với thành viên Hội đồng Tư vấn quốc gia thuộc Ban Chỉ đạo. 

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn quốc gia thuộc Ban Chỉ đạo, chủ trì cuộc họp.

Trước đó, ngày 18/8/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quy định số 215-QĐ/TW sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định số 230 và Quy chế 02 quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, quy chế làm việc của Ban Chỉ đạo 57 Trung ương. Trong đó, chuyển Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo từ Văn phòng Trung ương Đảng về Bộ Công an.

Theo Đại tướng Lương Tam Quang, cuộc họp nhằm lắng nghe các ý kiến trao đổi thẳng thắn, hiến kế những vấn đề cụ thể của thành viên Hội đồng Tư vấn trong triển khai Nghị quyết 57 thời gian tới.

Đại tướng Lương Tam Quang chỉ rõ, tại cuộc họp kiện toàn Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Nghị quyết 57, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, Nghị quyết 57 đã hoàn thành giai đoạn mở đường rất quan trọng, đó là khơi thông tư duy, thể chế và nguồn lực cho phát triển.

Cũng tại cuộc họp này, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nếu như trước đây điểm nghẽn lớn nhất là nhận thức, thể chế và cơ chế chính sách, thì hiện nay điểm nghẽn chủ yếu đã chuyển sang khâu tổ chức thực hiện. Hay nói cách khác, Nghị quyết 57 đã hoàn thành giai đoạn khai mở đường đi, nay chuyển sang giai đoạn đi đến đích. Việc kiện toàn Ban chỉ đạo cũng chính là sự chuyển giao từ giai đoạn hoạch định chiến lược sang giai đoạn kiến tạo kết quả. Giai đoạn tới phải chuyển đổi từ lao động giản đơn sang lao động sáng tạo để nâng cao năng suất lao động cho toàn xã hội.

"Tại cuộc họp ngày hôm nay, chúng ta sẽ không bàn về việc cần làm gì mà cần làm thế nào để tạo ra những chuyển biến thật sự trong thực tiễn. Làm thế nào để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, trở thành phương thức phát triển mới của đất nước ở mỗi bộ, ngành, địa phương", Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh.

Triển khai trên tinh thần "6 rõ"

Đóng góp ý kiến tại cuộc họp, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT bày tỏ tin tưởng vào triển vọng phát triển của Việt Nam đến năm 2045, nhất là khi ý Đảng, lòng dân và quyết tâm hành động đang có sự thống nhất cao.

Theo ông Bình, khi Nghị quyết 57 đã hoàn thành giai đoạn "khai mở", nhiệm vụ quan trọng hiện nay là tổ chức hành động để tạo ra kết quả thực chất, có sức lan tỏa. Với danh mục 10 công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược, từng nhiệm vụ cần được triển khai theo tinh thần "6 rõ", trong đó phải xác định cụ thể sản phẩm, thời hạn hoàn thành, quy mô ứng dụng, thị trường, nguồn lực đầu tư, hiệu quả và đặc biệt là người chịu trách nhiệm chính.

Ông Bình cho rằng cần đổi mới phương thức triển khai theo hướng giao nhiệm vụ, tăng trách nhiệm của từng chủ thể, đồng thời phát huy vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp và sự phối hợp của các nhà khoa học, trường đại học, viện nghiên cứu. Các nhiệm vụ sau khi được giao cần có phương án cụ thể, được chuyên gia đánh giá, phản biện để bảo đảm hiệu quả. 

"Tất cả mọi người đều phải chịu trách nhiệm về những lời hứa và cam kết của mình", ông Bình nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch HĐQT kiêm Chủ tịch điều hành Tập đoàn Công nghệ CMC cho rằng, khi điểm nghẽn đang chuyển từ thể chế sang tổ chức thực hiện, một trong những vấn đề then chốt là cơ chế tuyển chọn lực lượng đủ năng lực triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược. Theo ông, Chính phủ và Ban Chỉ đạo có thể lựa chọn khoảng 5-10 doanh nghiệp công nghệ đầu tàu, xác định rõ thế mạnh và lĩnh vực dẫn dắt của từng doanh nghiệp. Với mỗi nhiệm vụ lớn của quốc gia, có thể lựa chọn hai đơn vị cùng tham gia để vừa tạo cạnh tranh, vừa bảo đảm có lực lượng dự phòng, tương tự kinh nghiệm của một số quốc gia. Trên cơ sở 10 công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược đã được xác định, cần tổ chức tuyển chọn doanh nghiệp công khai, minh bạch, lấy năng lực và kết quả đầu ra làm tiêu chí. 

Giáo sư Nguyễn Đức Khương, Giám đốc điều hành EMLV Business School (Pháp), Chủ tịch Tổ chức Khoa học và Chuyên gia Việt Nam toàn cầu (AVSE Global, Pháp) đề xuất xây dựng các trung tâm R&D xuất sắc theo hướng đặt nhà khoa học ở vị trí trung tâm, trong đó người đứng đầu được trao đủ quyền tự chủ về chiến lược, nhân sự và sử dụng nguồn lực, đồng thời chịu trách nhiệm bằng các KPI cụ thể. Dẫn kinh nghiệm từ Trung Quốc và Pháp, ông Khương cho rằng các trung tâm cần có khả năng thu hút chuyên gia giỏi trong và ngoài nước, kết nối nghiên cứu với đào tạo, doanh nghiệp và tham gia tư vấn chính sách.

Bên cạnh đó, Việt Nam cần thúc đẩy mô hình Co-R&D, hình thành các trung tâm nghiên cứu và phát triển chung giữa doanh nghiệp, trường đại học trong nước với các tập đoàn, cơ sở nghiên cứu hàng đầu thế giới. Mục tiêu là tạo chuỗi từ nghiên cứu và phát triển đến sản xuất tại Việt Nam, sau đó đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế. Theo ông Khương, đây cũng là cơ hội để Việt Nam chuyển từ thu hút FDI thông thường sang FDI chất lượng cao, đồng thời khai thác hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao trong nước.

Các kiến nghị cần đi sâu vào thực tiễn

Sau khi nghe các ý kiến góp ý của thành viên Hội đồng Tư vấn quốc gia thuộc Ban Chỉ đạo 57 Trung ương, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn quốc gia nhấn mạnh Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Nghị quyết 57 đặc biệt trân trọng những ý kiến kiến nghị tâm huyết, xác đáng vì thúc đẩy khâu tổ chức thực hiện Nghị quyết 57 trong toàn hệ thống chính trị của các thành viên Tổ tư vấn, chuyên gia nhà khoa học.

Đại tướng Lương Tam Quang mong muốn các ý kiến tư vấn thực sự chất lượng, tâm huyết, trở thành "ngọn hải đăng soi đường", góp phần thúc đẩy mạnh mẽ và tạo chuyển biến đột phá trong tổ chức thực hiện Nghị quyết 57 thời gian tới.

Bộ trưởng đề nghị các thành viên Hội đồng, chuyên gia, nhà khoa học có thể gửi ý kiến tư vấn vào bất cứ thời điểm nào tới Cơ quan thường trực đặt tại Văn phòng Bộ Công an, đồng thời gửi trực tiếp tới Chủ tịch Hội đồng; hoặc nghiên cứu thiết lập kênh điện tử để bảo đảm các kiến nghị tâm huyết đều được tiếp nhận, phản hồi và xử lý nhanh nhất.

Đối với nhiệm vụ thời gian tới, Đại tướng Lương Tam Quang đề nghị các thành viên Hội đồng Tư vấn quốc gia xây dựng những báo cáo, kiến nghị cụ thể, tập trung hiến kế vào các nhóm vấn đề trọng tâm như xác định những sản phẩm, giá trị mới và cách thức ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vào từng ngành, lĩnh vực, địa phương. Các chuyên gia cần phát huy góc nhìn độc lập, kinh nghiệm quản lý, nghiên cứu và mạng lưới chuyên gia của mình để đề xuất những giải pháp cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương, từng khâu sản xuất, kinh doanh và từng lĩnh vực phát triển.

Các kiến nghị cần đi sâu vào những bài toán thực tiễn như nông nghiệp, công nghiệp, thủy sản, sản phẩm OCOP, du lịch, quy trình hành chính, nền tảng dữ liệu, trường học, bệnh viện, chính quyền cấp xã; đồng thời tính đến đặc thù của từng vùng như Tây Nguyên, Tây Nam Bộ, Tây Bắc... Qua đó xác định rõ từng bước cần thực hiện để nâng cao năng suất lao động, hiệu quả hoạt động và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước.

Thứ hai, xác định những quy định cần tiếp tục cụ thể hóa, những vấn đề cần quy trình hóa và những bài toán cụ thể có thể triển khai ngay. Theo Đại tướng Lương Tam Quang, các đề xuất cần chỉ rõ cách thức triển khai nhanh và hiệu quả nhất, từng bước thực hiện gắn với chủ thể chịu trách nhiệm và nguồn lực cụ thể.

Thứ ba, nghiên cứu phát triển các chủ thể trung gian trong hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, cần làm rõ sự cần thiết, mô hình và lộ trình hình thành các tổ chức kết nối, môi giới công nghệ, trung tâm chuyển giao công nghệ, trung tâm kiểm thử, sàn giao dịch công nghệ…

Anh Thơ