Tháo gỡ đến cùng các điểm nghẽn trong hệ thống pháp luật

Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 522/TB-VPCP ngày 12/10/2026 kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tại cuộc họp về tình hình, tiến độ thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL).

Tại Thông báo, Phó Thủ tướng cơ bản thống nhất với nội dung báo cáo của Bộ Tư pháp về các kết quả sơ bộ đã đạt được trong thời gian vừa qua, các nhiệm vụ trong thời gian tới cũng như các đề xuất, kiến nghị của Bộ Tư pháp và các Bộ, cơ quan.

Tuy nhiên, theo báo cáo và kết quả các đoàn kiểm tra, thẩm định của Bộ Tư pháp cũng như các ý kiến phát biểu tại cuộc họp, quá trình nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL còn nhiều tồn tại, hạn chế, cần nghiêm túc rút kinh nghiệm và có biện pháp khắc phục.

Phó Thủ tướng nhận định, kết quả rà soát chủ yếu tập trung thực hiện thống kê, kiểm đếm, xác định số lượng văn bản mâu thuẫn, bất cập trong từng văn bản và đối với từng Bộ, ngành, địa phương, chưa làm rõ được những điểm nghẽn pháp lý có tính hệ thống, liên ngành gây cản trở sự phát triển, để khơi thông nguồn lực phục vụ tăng trưởng 02 con số.

Việc phối hợp, xác định trách nhiệm và đề xuất phương án xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh từ sự giao thoa của nhiều lĩnh vực pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu, chưa bảo đảm đồng bộ, dẫn tới tình trạng các quy định riêng lẻ không mâu thuẫn nhưng khi áp dụng đồng thời lại gây ách tắc cho các hoạt động kinh tế - xã hội.

Kết quả rà soát của một số Bộ, ngành, địa phương: (i) Chưa phân tích sâu nguyên nhân, tác động từ thực tiễn, chưa đề xuất cụ thể phương án, lộ trình xử lý; (ii) Một số chủ trương, định hướng lớn của Đảng chưa được rà soát, đánh giá về mức độ thể chế hóa đầy đủ và kịp thời; (iii) Việc tham vấn ý kiến của người dân, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học và rà soát, đối chiếu với thực tiễn tổ chức thi hành pháp luật chưa đầy đủ, chưa thực chất; (iv) Chưa đánh giá đầy đủ tác động của chính sách, các quy định hiện hành.

Tháo gỡ điểm nghẽn để khơi thông nguồn lực 

Phó Thủ tướng lưu ý nghiêm túc rút kinh nghiệm khi một số lãnh đạo Bộ, cơ quan là thành viên Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL không tham dự họp, việc cử cán bộ họp thay chưa đúng thành phần và chưa được sự đồng ý của người chủ trì là chưa đúng Quy chế làm việc của Ban Chỉ đạo, chưa quan tâm đúng mức việc chỉ đạo tổ chức hoạt động tổng rà soát thuộc phạm vi quản lý. Công tác hoàn thiện thể chế, xây dựng pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm và trách nhiệm của người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương. Do đó, đề nghị các đồng chí Bộ trưởng, trưởng ngành, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL, chịu trách nhiệm trước Bộ Chính trị, Chính phủ và cấp có thẩm quyền nếu sau tổng rà soát vẫn để sót những vướng mắc, điểm nghẽn pháp lý đã tồn tại, có đủ cơ sở nhận diện nhưng không chủ động phát hiện, kiến nghị xử lý; trong quá trình tổng hợp, báo cáo, Bộ Tư pháp phải xác định đây là một nguyên tắc quan trọng cần quán triệt để báo cáo Bộ Chính trị và Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Phó Thủ tướng khẳng định kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL không chỉ thực hiện kiểm đếm số lượng VBQPPL cần sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ mà mục tiêu quan trọng nhất là xác định rõ ràng, cụ thể những điểm nghẽn của hệ thống pháp luật đang cản trở phát triển và phương án xử lý từng điểm nghẽn, cần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để khơi thông nguồn lực, tạo môi trường pháp lý thông thoáng, đồng bộ, thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững.

Phải rà soát toàn diện, tổng thể các quy định cản trở sự phát triển

Để bảo đảm đạt được mục tiêu đã đề ra của nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL, Phó Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương bám sát yêu cầu trọng tâm của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đồng chí Chủ tịch Quốc hội – Trưởng Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL và Thủ tướng Chính phủ đặt ra đối với nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL tại Thông báo số 07-TB/BCĐTW ngày 06 tháng 10 năm 2026 của Thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thi hành pháp luật.

Trên cơ sở kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL đã có, các Bộ, ngành và địa phương không chỉ tập trung vào các mâu thuẫn, chồng chéo lớn giữa các luật mà phải nhận diện, phân tích chuyên sâu những vấn đề, điểm nghẽn pháp lý có tính hệ thống, liên ngành, gây tác động lớn đến sự phát triển, trong đó không chỉ rà soát pháp luật thuộc phạm vi quản lý của bộ, ngành, địa phương mình mà rà soát toàn diện, tổng thể các quy định liên quan cản trở sự phát triển của ngành mình; chú trọng rà soát, xác định các chủ trương, quy định của Đảng chưa được thể chế hoá đầy đủ, kịp thời; đánh giá được sự cần thiết của các chính sách, tác động của việc thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ đối với hệ thống pháp luật.

Ưu tiên rà soát, xử lý các điểm nghẽn cản trở hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp...

Đồng thời, phân tích rõ nguyên nhân, đề xuất đầy đủ, cụ thể phương án, lộ trình xử lý theo thẩm quyền, bảo đảm bám sát Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Chương trình Lập pháp năm 2027 và các dự án Luật đang trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI để bảo đảm tính thống nhất, tháo gỡ các điểm nghẽn ngay tại các dự án Luật này; chủ động xây dựng các VBQPPL hướng dẫn thi hành, trong đó: cập nhật, đề xuất xử lý ngay các khó khăn, vướng mắc tại các dự án luật đã được đưa vào Chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, bổ sung việc sửa đổi các luật chưa có trong Chương trình Lập pháp năm 2027, phấn đấu trong năm 2027 sẽ cơ bản xử lý các vướng mắc trong các quy định của pháp luật.

Ưu tiên rà soát, xử lý các điểm nghẽn cụ thể cản trở hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp; tập trung rà soát các nhóm vấn đề mà Bộ Tư pháp đã bước đầu nhận diện nêu tại phụ lục của các báo cáo và những nhóm vấn đề được Văn phòng Chính phủ đề xuất, đồng thời, chủ động nhận diện các vấn đề khác trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, gửi về Bộ Tư pháp tổng hợp.

Xử lý đồng bộ các vướng mắc có tính liên ngành

Xử lý đồng bộ các vướng mắc có tính liên ngành, bảo đảm không xảy ra tình trạng mỗi cơ quan xử lý một công đoạn nhưng vẫn làm ách tắc công việc, tiến độ; chủ động phối hợp, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền tháo gỡ đến cùng các vướng mắc, điểm nghẽn liên quan đến bộ, ngành, địa phương mình, bảo đảm kiến nghị, sửa đổi các quy định pháp luật và tổ chức thực hiện đúng thẩm quyền.

Xác định rõ những quy định còn bất cập, tác động, nguyên nhân và phương án xử lý tại các đề xuất, kiến nghị; đồng thời, đối chiếu với phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp và tình hình thực tiễn, bảo đảm xử lý thống nhất, phù hợp, trong đó: (i) Khẩn trương đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới theo thẩm quyền những khoảng trống pháp lý, vướng mắc xuất phát từ quy định pháp luật; (ii) Kịp thời có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục vướng mắc có nguyên nhân từ quá trình tổ chức thực thi pháp luật.

Tiếp tục chú trọng tổ chức các hoạt động trao đổi, lấy ý kiến chuyên sâu đối với kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL thuộc phạm vi phụ trách của cơ quan, địa phương mình; tiếp thu đầy đủ các ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp; khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế của kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL đã được Chính phủ, Ban Chỉ đạo chỉ ra trong giai đoạn vừa qua.

Đối với việc rà soát, đề xuất xử lý những vấn đề có tính chất liên ngành, liên lĩnh vực giữa các cơ quan, Phó Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành, cơ quan có trách nhiệm: (i) Tổng hợp đầy đủ, đúng thời hạn các nội dung, quy định pháp luật có tính chất hệ thống, liên ngành, gửi Bộ Tư pháp trong ngày 12 tháng 10 năm 2026; (ii) Tích cực, chủ động phối hợp và tham mưu phương án xử lý đối với các nội dung thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước, phụ trách và VBQPPL do mình chủ trì xây dựng hoặc tham mưu xây dựng; (iii) Khẩn trương hoàn thiện kết quả tổng rà soát sau khi thống nhất được nội dung, phương án xử lý, hoàn thành trước ngày 23 tháng 10 năm 2026.

Bộ Tư pháp có trách nhiệm: (i) Chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan tổng hợp đầy đủ các nội dung, quy định pháp luật có tính hệ thống, liên ngành còn có ý kiến khác nhau giữa các cơ quan; (ii) Phân loại, xác định cơ quan chủ trì, tham mưu xử lý trên cơ sở bám sát chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực quản lý nhà nước của các cơ quan và cơ quan có trách nhiệm chủ trì xây dựng VBQPPL được kiến nghị, trong đó đề xuất giao một cơ quan chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan xử lý; (iii) Tổng hợp, xin ý kiến chỉ đạo của Ban Chỉ đạo, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ đối với vấn đề các cơ quan chưa thống nhất phương án xử lý.

Xử lý các khó khăn về ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo phục vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục theo dõi, kịp thời hướng dẫn các Bộ, ngành, địa phương để kịp thời xử lý các khó khăn về ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo phục vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục chỉ đạo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và các tổ chức thành viên chủ trì tổ chức các hoạt động tham vấn rộng rãi, lấy ý kiến phản ánh, kiến nghị của các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, các hội viên, chuyên gia... về những bất cập cụ thể trong các VBQPPL; tổ chức các hoạt động cho ý kiến, phản biện đối với kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL, tổng hợp các ý kiến gửi các Bộ, ngành, địa phương có liên quan để nghiên cứu, hoàn thiện kết quả chính thức về tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra Chính phủ qua thực tiễn công tác kiểm toán, thanh tra bổ sung các đề xuất, kiến nghị hoàn thiện hệ thống pháp luật trong các kết luận kiểm toán, thanh tra, gửi Bộ Tư pháp và các cơ quan có thẩm quyền trước ngày 15 tháng 10 năm 2026 để cập nhật, hoàn thiện nội dung báo cáo kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Tăng cường công tác truyền thông về vai trò, ý nghĩa và kết quả thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL

Các cơ quan báo chí ở Trung ương và địa phương, các Bộ, ngành, địa phương tăng cường công tác truyền thông về vai trò, ý nghĩa và kết quả thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL nhằm tạo khí thế, quyết tâm chính trị cao nhất, góp phần hoàn thành các mục tiêu của đợt tổng rà soát hệ thống VBQPPL, trong đó khẩn trương xây dựng một số tin bài, phóng sự chuyên sâu mời Lãnh đạo Chính phủ, Lãnh đạo một số cơ quan ở Trung ương và địa phương phát biểu về kết quả sơ bộ tình hình thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL và định hướng, yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn chỉnh lý, hoàn thiện kết quả chính thức.

Hoàn thiện cơ sở dữ liệu về tổng rà soát

Bộ Tư pháp - Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo tiếp tục tích cực phát huy vai trò của Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, tập trung cao độ, thường xuyên theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn và giải đáp cho các Bộ, cơ quan, địa phương; kịp thời xử lý những khó khăn về dữ liệu, phần mềm hỗ trợ rà soát VBQPPL, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về tổng rà soát làm cơ sở để tiếp tục theo dõi, kiểm tra, giám sát kịp thời.

Báo cáo Thường trực Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL để có hình thức đôn đốc, nhắc nhở, phê bình các trường hợp chậm tiến độ hoặc không bảo đảm chất lượng của báo cáo kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Đồng thời, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan liên quan nghiên cứu, tham mưu triển khai kịp thời ý kiến chỉ đạo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật tại Phiên họp tháng 9 năm 2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo, báo cáo Chủ tịch Quốc hội – Trưởng Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL trước ngày 15 tháng 10 năm 2026.

Tập trung nguồn lực cho ý kiến, thẩm định đối với dự thảo Báo cáo kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL trước ngày 15 tháng 10 năm 2026 và dự thảo các Báo cáo chuyên đề về kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL trước ngày 25 tháng 10 năm 2026.

Đồng thời, Bộ Tư pháp phải yêu cầu các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện các báo cáo, không tổng hợp nội dung các báo cáo trong trường hợp: (i) Không nghiêm túc thực hiện tiếp thu giải trình ý kiến thẩm định, ý kiến góp ý hoặc việc thực hiện mang tính hình thức, đối phó hoặc (ii) Nội dung báo cáo không bảo đảm chất lượng, các đề xuất, kiến nghị còn chung chung, phương án xử lý không rõ ràng.

Tham mưu xây dựng Báo cáo kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống VBQPPL của Chính phủ gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cụ thể: (i) Trình Chính phủ để xem xét, gửi Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL cho ý kiến đối với dự thảo Báo cáo trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 20 tháng 11 năm 2026; (ii) Trình Chính phủ để xem xét, gửi Báo cáo tới Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 30 tháng 11 năm 2026.

Chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ và các cơ quan liên quan tổ chức hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến toàn quốc lấy ý kiến hoàn thiện đối với dự thảo Báo cáo của Chính phủ về kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống VBQPPL, hoàn thành trước ngày 20 tháng 11 năm 2026./.