• An Giang
  • Bình Dương
  • Bình Phước
  • Bình Thuận
  • Bình Định
  • Bạc Liêu
  • Bắc Giang
  • Bắc Kạn
  • Bắc Ninh
  • Bến Tre
  • Cao Bằng
  • Cà Mau
  • Cần Thơ
  • Điện Biên
  • Đà Nẵng
  • Đà Lạt
  • Đắk Lắk
  • Đắk Nông
  • Đồng Nai
  • Đồng Tháp
  • Gia Lai
  • Hà Nội
  • Hồ Chí Minh
  • Hà Giang
  • Hà Nam
  • Hà Tây
  • Hà Tĩnh
  • Hòa Bình
  • Huế
  • Hưng Yên
  • Hải Dương
  • Hải Phòng
  • Hậu Giang
  • Khánh Hòa
  • Kiên Giang
  • Kon Tum
  • Lai Châu
  • Long An
  • Lào Cai
  • Lâm Đồng
  • Lạng Sơn
  • Nam Định
  • Nghệ An
  • Ninh Bình
  • Ninh Thuận
  • Phú Thọ
  • Phú Yên
  • Quảng Bình
  • Quảng Nam
  • Quảng Ngãi
  • Quảng Ninh
  • Quảng Trị
  • Sóc Trăng
  • Sơn La
  • Thanh Hóa
  • Thái Bình
  • Thái Nguyên
  • Tiền Giang
  • Trà Vinh
  • Tuyên Quang
  • Tây Ninh
  • Vĩnh Long
  • Vĩnh Phúc
  • Vũng Tàu
  • Yên Bái

Tháo nút thắt nhân lực ngành nông nghiệp: Từ bài toán tuyển sinh đến kết nối '3 nhà'

(Chinhphu.vn) - Nhiều ngành nông, lâm, thủy sản có điểm chuẩn tuyển sinh chỉ 15-18 điểm, trong khi tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm tại một số trường đạt trên 94%. Nghịch lý doanh nghiệp khát nhân lực nhưng ngành học khó thu hút người trẻ đang đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác đào tạo, gắn kết chặt chẽ nhà trường với doanh nghiệp và người học.

22/11/2026 10:00
Tháo nút thắt nhân lực ngành nông nghiệp: Từ bài toán tuyển sinh đến kết nối "3 nhà" - Ảnh 1.

Để giải bài toán nhân lực cho ngành nông nghiệp, giải pháp căn cơ là xây dựng hệ sinh thái liên kết chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và người học.

Nghịch lý nguồn tuyển: Điểm chuẩn thấp giữa cơn "khát" kỹ sư

Nông nghiệp Việt Nam đang chuyển mình theo hướng công nghệ cao, xanh và bền vững, kéo theo nhu cầu lớn về nhân lực có chuyên môn, kỹ năng công nghệ và năng lực quản trị. Tuy nhiên, sức hút tuyển sinh của nhiều ngành nông, lâm, thủy sản vẫn còn hạn chế.

Theo số liệu Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổng hợp, điểm chuẩn năm 2026 của nhiều ngành thuộc lĩnh vực này chỉ dao động từ 15-18 điểm. Tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nhóm ngành nông, lâm, môi trường ở mức 16-19 điểm; một số ngành tại các trường đại học nông lâm ở Thái Nguyên, Huế có điểm chuẩn khoảng 15-16 điểm.

Điều đáng chú ý là đầu ra việc làm lại khá khả quan. GS.TS. Trần Đức Viên, nguyên Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cho biết tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp tại Học viện đạt trên 97,3%, Trường Đại học Nông Lâm (Đại học Thái Nguyên) đạt 96% và Trường Đại học Nha Trang đạt 94%.

Nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp thậm chí vượt xa nguồn cung. Tại Trường Đại học Nông Lâm (Đại học Thái Nguyên), doanh nghiệp đưa ra từ 4.000-6.000 vị trí việc làm, trong khi số sinh viên tốt nghiệp chỉ khoảng 300 người. Học viện Nông nghiệp Việt Nam cũng ghi nhận hơn 60 doanh nghiệp tham gia ngày hội việc làm với trên 6.000 vị trí tuyển dụng.

Theo GS.TS. Trần Đức Viên, một trong những nguyên nhân khiến người trẻ chưa mặn mà với ngành nông nghiệp là định kiến xã hội chưa theo kịp thực tế sản xuất. Nhiều người vẫn cho rằng học nông nghiệp là làm ruộng, học lâm nghiệp là đi rừng, học thủy sản là quanh quẩn ao hồ. Trong khi đó, nông nghiệp hiện đại đòi hỏi kiến thức về công nghệ sinh học, dữ liệu số, tự động hóa và quản trị chuỗi giá trị.

Thách thức không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở chất lượng và cơ cấu nhân lực. Theo PGS.TS. Bùi Quang Hùng, Giám đốc Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, Đồng bằng sông Cửu Long đang cần đội ngũ có năng lực thích ứng, đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Đặc biệt, khu vực còn thiếu chuyên gia về trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, quản trị xanh, logistics và chế biến nông sản.

Ông Vũ Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam, cũng cho rằng sinh viên cần được trang bị kỹ năng khai thác dữ liệu, ứng dụng AI, Internet vạn vật (IoT) và tự động hóa để đáp ứng yêu cầu sản xuất hiện đại.

Kết nối 3 nhà, rút ngắn khoảng cách đào tạo và thực tiễn

Trước yêu cầu mới, giải pháp căn cơ là xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa nhà trường, doanh nghiệp và người học, trong đó doanh nghiệp không chỉ là nơi tuyển dụng mà cần trở thành đối tác chiến lược trong đào tạo và nghiên cứu.

GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nhấn mạnh doanh nghiệp cần tham gia dự báo nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình đào tạo, đưa các bài toán thực tiễn vào giảng dạy và đặt hàng nghiên cứu ứng dụng. Qua đó, sinh viên được tiếp cận sớm với môi trường làm việc, còn nhà trường có cơ sở điều chỉnh chương trình sát nhu cầu thị trường.

Thực tế cho thấy, hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp đã mang lại những kết quả cụ thể. Ông Đinh Cao Khuê, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO), cho biết hợp tác nghiên cứu với Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã giúp doanh nghiệp chế biến thành công các sản phẩm nước quả tự nhiên chất lượng cao phục vụ xuất khẩu. Theo ông, chỉ cần giảm được 10 triệu đồng chi phí trên mỗi hecta dứa thông qua nghiên cứu và ứng dụng khoa học, lợi ích mang lại cho nông dân và doanh nghiệp đã rất đáng kể.

Ở chiều ngược lại, ông Võ Văn Thắng, Phó Giám đốc Công ty TNHH Sinh học Châu Á, cho biết gần 100% nhân sự mới tuyển dụng phải trải qua đào tạo nội bộ từ 1-3 tháng. Doanh nghiệp mong muốn nhà trường tăng thời lượng thực hành trong phòng thí nghiệm, tổ chức nhiều đợt thực địa và tạo điều kiện để doanh nghiệp đặt hàng nghiên cứu.

Một số cơ sở đào tạo cũng chủ động điều chỉnh chương trình theo nhu cầu tuyển dụng, tích hợp năng lực số và AI vào giảng dạy. Tuy nhiên, những hạn chế về ngoại ngữ, kỹ năng thực hành và khả năng thích ứng vẫn là những khoảng trống cần tiếp tục khắc phục.

Với người học, việc chủ động tích lũy kinh nghiệm thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường có ý nghĩa quan trọng. Nguyễn Lê Giao Hòa, sinh viên năm cuối ngành Thú y, Trường Đại học Tây Đô, cho biết kỳ thực tập tại Trại bò Vinamilk giúp em tự tin vận dụng kiến thức chuyên môn vào công tác kiểm định chất lượng. Trong khi đó, Huỳnh Chí Thịnh, sinh viên ngành Nuôi trồng thủy sản, cũng kỳ vọng có thể ứng dụng kiến thức và kinh nghiệm thực tập để hỗ trợ người dân quê hương Cà Mau phát triển kỹ thuật nuôi trồng sạch.

Những trải nghiệm này cho thấy, thực hành và tiếp xúc sớm với doanh nghiệp không chỉ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng mà còn định hình rõ hơn con đường nghề nghiệp sau tốt nghiệp.

Tháo gỡ nút thắt nhân lực ngành nông nghiệp vì thế không thể chỉ dừng ở việc nâng cao chất lượng tuyển sinh. Điều quan trọng hơn là đổi mới tư duy đào tạo, gắn kiến thức với thực tiễn sản xuất, tăng cường hợp tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, đồng thời khuyến khích người học chủ động trang bị năng lực mới.

Khi nhà trường đào tạo đúng nhu cầu, doanh nghiệp đồng hành thực chất và người học chủ động thích ứng, ngành nông nghiệp sẽ có thêm nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Đỗ Hương