THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA: Lo ngại về thời tiết đẩy giá cà phê tăng mạnh

Cụ thể, giá cà phê Arabica kỳ hạn tháng 12 tăng 3,3% so với phiên trước, lên 6.960 USD/tấn, trong khi giá Robusta kỳ hạn tháng 11 tăng hơn 2%, lên 3.484 USD/tấn.

Theo dự báo khí hậu mùa của Trung tâm Dự báo Khí hậu Hoa Kỳ (CPC) công bố ngày 15/10, hiện tượng El Niño được dự báo tiếp tục mạnh lên, với xác suất khoảng 80% duy trì ít nhất ở mức mạnh đến giai đoạn tháng 1–3/2027. Các mô hình dự báo cho thấy mức chênh lệch nhiệt độ mặt nước biển so với trung bình tại khu vực Niño 3.4 có thể đạt khoảng 3–3,5°C, với đỉnh dự báo trong giai đoạn tháng 11/2026–1/2027. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan, như lũ lụt, hạn hán và biến động nhiệt độ, có thể ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất cà phê tại châu Á và Nam Mỹ.

Tại Brazil, quốc gia sản xuất cà phê Arabica lớn nhất thế giới, mưa lớn tại các vùng trồng cà phê đang làm gia tăng lo ngại về chất lượng nguồn cung. Theo dự báo của Viện Khí tượng Quốc gia Brazil (INMET), lượng mưa tích lũy trong giai đoạn 13–20/10 có thể lên tới 200 mm tại khu vực trung tâm và phía Bắc bang Paraná, trong khi một số khu vực thuộc các bang São Paulo và Rio de Janeiro có thể ghi nhận lượng mưa trên 100 mm. Điều kiện thời tiết bất lợi có nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng cà phê.

Trong khi đó, theo thông tin từ một chuyên gia thị trường, trong phiên giao dịch ngày 16/10, khoảng 5.736 bao cà phê Brazil, tương đương 56,3% số bao được đánh giá, không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng. Diễn biến này làm gia tăng lo ngại về nguồn cung cà phê Arabica đạt chuẩn trên thị trường.

Tại Colombia, quốc gia sản xuất cà phê Arabica lớn thứ hai thế giới, thời tiết bất lợi trong giai đoạn đầu vụ thu hoạch cũng làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng hạt cà phê.

Theo thông tin từ một nhà môi giới tại Colombia, dù lượng mưa trong 20 ngày gần đây đã giảm, mưa vẫn xuất hiện hằng ngày, gây cản trở hoạt động thu hoạch và khó khăn trong quá trình phơi sấy. Trong khi đó, nền nhiệt cao tạo điều kiện bất lợi cho cây cà phê và làm gia tăng nguy cơ phát sinh sâu đục quả, đe dọa chất lượng cũng như tỉ lệ hạt đạt tiêu chuẩn thương mại.

Trong khi đó, rủi ro thời tiết tập trung tại Việt Nam và Indonesia gây tác động mạnh lên giá cà phê Robusta. Tại Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết khu vực Tây Nguyên có thể phải đối mặt với hạn hán do El Nino gây ra vào cuối năm nay và đầu năm 2027.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, dòng chảy tại một số lưu vực có thể thiếu hụt 15-78% so với trung bình nhiều năm, làm gia tăng áp lực lên nguồn nước phục vụ tưới tiêu. Đáng chú ý, tại Tây Nguyên - vùng trồng cà phê Robusta trọng điểm của Việt Nam, chỉ khoảng 27% diện tích được tưới tiêu chủ động từ các công trình thủy lợi, trong khi phần diện tích còn lại phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết.

Nếu tình trạng thiếu mưa kéo dài, nguồn nước phục vụ tưới tiêu có thể chịu áp lực lớn, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây cà phê trong niên vụ 2026-2027.

Thời tiết khô hạn kéo dài tại Indonesia đang làm gia tăng rủi ro đối với triển vọng nguồn cung trong niên vụ 2026-2027. Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý nước này cho biết, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Nino 3.4 đạt +3,33°C trong 10 ngày đầu tháng 10, trong khi 61,08% số vùng trên cả nước được dự báo có mùa mưa đến muộn.

Mùa mưa tại phần lớn các khu vực dự kiến chỉ bắt đầu vào đầu tháng 11, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt độ ẩm đất trong giai đoạn chuyển mùa. Nếu tình trạng khô hạn kéo dài tại các vùng trồng cà phê trọng điểm, cây cà phê có thể chịu áp lực thiếu nước, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và tiềm năng năng suất.

Nhìn chung, El Nino có thể gây mưa lớn tại một số khu vực Nam Mỹ nhưng đồng thời làm gia tăng nguy cơ hạn hán tại Đông Nam Á, khiến triển vọng nguồn cung cà phê phân hóa theo từng quốc gia. Đáng chú ý, rủi ro thời tiết xuất hiện trong bối cảnh tồn kho Arabica đạt chuẩn ICE chỉ còn gần 240.000 bao, gần mức thấp nhất trong 27 năm, làm gia tăng nguy cơ thắt chặt nguồn cung và củng cố xu hướng tăng giá cà phê trong trung hạn.

Ông Trần Sơn Tùng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc SACT (Thành viên Kinh doanh số 045 của MXV), chuyên gia về giao dịch hàng hóa phái sinh, nhận định hiện tượng El Nino có thể khiến thị trường cà phê nhạy cảm hơn với các rủi ro nguồn cung trong những tháng tới. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn cần thận trọng với khả năng tăng tiếp của giá cà phê khi tồn kho Robusta trên Sở ICE đã lên mức cao nhất hơn 11 tháng, trong khi nguồn cung Brazil được dự báo dồi dào và xuất khẩu đang phục hồi. 

Theo ông Tùng, trong ngắn hạn, giá Arabica vẫn nghiêng về xu hướng tăng nhưng có thể xuất hiện các nhịp điều chỉnh xen kẽ. Robusta kỳ vọng hồi phục lên quanh 3.500 USD/tấn nhưng cần theo dõi thêm diễn biến nguồn cung và nhu cầu để đánh giá khả năng duy trì đà tăng.