Thúc đẩy phát triển UAV đi đôi với quản lý chặt chẽ hoạt động bay

Ông Lưu Quang Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ (Bộ KH&CN) cho biết UAV hiện nay đã được xác định nằm trong danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược có tiềm năng phát triển lớn.

Theo ông Minh, bên cạnh vai trò phục vụ quốc phòng, an ninh, UAV còn có thể ứng dụng rộng rãi trong nông nghiệp, giao thông, logistics, giám sát môi trường, cứu hộ cứu nạn, phát triển đô thị thông minh và đặc biệt là lĩnh vực kinh tế tầm thấp - một không gian phát triển mới đang được nhiều quốc gia quan tâm.

"Chính sách đối với UAV hiện nay được thiết kế theo hướng song hành hai mục tiêu. Một mặt thúc đẩy phát triển UAV như một sản phẩm công nghệ chiến lược, mặt khác quản lý chặt chẽ hoạt động bay để bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn hàng không và trật tự xã hội", ông Minh nhấn mạnh.

Tạo động lực phát triển ngành công nghiệp UAV

Để thúc đẩy phát triển UAV, Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách quan trọng. Tại Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, UAV đã được đưa vào danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược của quốc gia.

Tiếp đó, Quyết định số 808/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cũng giao nhiệm vụ phát triển thiết bị, phương tiện bay không người lái cùng các hệ thống giám sát, phát hiện và chế áp UAV.

Đồng thời, các nhiệm vụ nghiên cứu xây dựng hệ thống quản lý thiết bị bay không người lái quốc gia cũng đang được triển khai nhằm phục vụ công tác quản lý vùng trời và phát triển kinh tế tầm thấp trong thời gian tới.

Về năng lực trong nước, ông Minh cho biết Việt Nam đã hình thành được lực lượng doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học có khả năng làm chủ nhiều công đoạn quan trọng trong chuỗi phát triển UAV.

Các đơn vị trong nước hiện đã làm chủ ở mức độ cao các khâu thiết kế, tích hợp hệ thống, điều khiển bay, trí tuệ nhân tạo tại biên (Edge AI), truyền thông bảo mật, vật liệu và phát triển phần mềm.

Theo báo cáo từ doanh nghiệp, giá thành UAV sản xuất tại Việt Nam hiện chỉ ở mức trung bình khoảng 70% so với các sản phẩm cùng loại trên thế giới. Đáng chú ý, một số sản phẩm UAV do Việt Nam nghiên cứu, sản xuất đã được xuất khẩu sang các thị trường có yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn cao như Hoa Kỳ và châu Âu.

Những kết quả này cho thấy năng lực nghiên cứu, thiết kế và sản xuất UAV trong nước đang từng bước được nâng cao, tạo nền tảng quan trọng để hình thành ngành công nghiệp UAV có sức cạnh tranh trong tương lai.

Bảo đảm an ninh, an toàn vùng trời

Bên cạnh thúc đẩy phát triển công nghiệp UAV, công tác quản lý hoạt động bay cũng được đặc biệt chú trọng.

Theo ông Lưu Quang Minh, đến nay Việt Nam đã xây dựng được hành lang pháp lý tương đối hoàn chỉnh đối với tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác.

Các quy định hiện hành đã bao quát đầy đủ các yêu cầu về đăng ký, cấp phép, khai thác và bảo đảm an toàn bay. Đây là cơ sở quan trọng để quản lý hiệu quả vùng trời, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn hàng không và trật tự xã hội.

Định hướng trong thời gian tới là xử lý hài hòa giữa hai yêu cầu: Quản lý chặt chẽ để bảo đảm an toàn, an ninh vùng trời và tạo không gian thuận lợi cho phát triển ngành công nghiệp UAV, các dịch vụ UAV cũng như kinh tế tầm thấp.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ KH&CN đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan nhằm thúc đẩy làm chủ công nghệ lõi, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, phát triển các khu thử nghiệm và hoàn thiện cơ chế đặt hàng nghiên cứu, phát triển sản phẩm.

Cùng với đó, các ứng dụng UAV trong nông nghiệp, phát triển hạ tầng, cứu hộ cứu nạn, logistics, đô thị thông minh và giám sát môi trường cũng đang được đẩy mạnh nhằm mở rộng thị trường và tạo động lực cho doanh nghiệp trong nước.

Theo Bộ KH&CN, trong bối cảnh Nghị quyết 57-NQ/TW đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi cả nước, việc phát triển UAV không chỉ nhằm tạo ra một ngành công nghiệp công nghệ cao mới mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái kinh tế tầm thấp, mở rộng không gian phát triển cho nền kinh tế. 

Với định hướng vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ lõi, vừa bảo đảm an ninh, an toàn vùng trời, UAV được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược đóng góp vào tăng trưởng nhanh và bền vững của Việt Nam trong những năm tới.

Thu Giang