Tín dụng nhà ở xã hội: Vốn đã mở rộng, nút thắt vẫn ở khả năng hấp thụ

Dòng vốn cho nhà ở xã hội có chuyển biến

Theo báo cáo của NHNN, dư nợ tín dụng tăng thêm đối với nhà ở xã hội không tính vào dư nợ tín dụng bất động sản khi kiểm soát mức tăng trưởng phân khúc này.

Đối với các ngân hàng thương mại cấp tín dụng cho doanh nghiệp thực hiện dự án lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, dư nợ phát sinh mới hằng năm cũng được loại trừ và cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng.

Trong định hướng đó, dòng vốn dành cho nhà ở xã hội đang có chuyển biến. Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết: Chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP hiện có 11 ngân hàng thương mại tham gia, với tổng quy mô hơn 153.000 tỷ đồng. Quy mô này được mở rộng so với mức ban đầu 120.000 tỷ đồng của 4 ngân hàng thương mại nhà nước.

Lãi suất chương trình đã qua 6 lần điều chỉnh, hiện ở mức 7%/năm đối với chủ đầu tư và 6,5%/năm đối với người mua nhà. Thời gian ưu đãi lãi suất là 3 năm đối với chủ đầu tư và 5 năm đối với người mua nhà.

Riêng người mua nhà dưới 35 tuổi được hưởng chính sách ưu đãi tới 15 năm. Trong đó, lãi suất cho vay thấp hơn 2%/năm trong 5 năm đầu và thấp hơn 1%/năm trong 10 năm tiếp theo so với lãi suất cho vay trung, dài hạn bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước.

Đến ngày 31/8/2026, số tiền cam kết cho vay của chương trình đạt khoảng 50.300 tỷ đồng, tăng gần 3 lần so với cuối năm 2025. Doanh số giải ngân đạt khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng khoảng 9.950 tỷ đồng so với cuối năm trước, đưa dư nợ lên khoảng 14.300 tỷ đồng.

Riêng nhóm người dưới 35 tuổi vay mua nhà ở xã hội có doanh số giải ngân khoảng 577 tỷ đồng, dư nợ khoảng 531 tỷ đồng. Tuy nhiên, giữa quy mô chương trình hơn 153.000 tỷ đồng và dư nợ thực tế khoảng 14.300 tỷ đồng vẫn còn khoảng cách.

Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, thời gian qua nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế. Chính phủ và các bộ, ngành đã triển khai nhiều giải pháp để thúc đẩy nguồn cung, qua đó số tiền cam kết cho vay đã tăng mạnh.

Một đặc thù khác là vốn không thể giải ngân ngay theo toàn bộ hạn mức đã đăng ký. Việc giải ngân phải đi theo tiến độ thi công, khối lượng hoàn thành và nhu cầu giải ngân của chủ đầu tư dự án.

Do đó, để vốn thực sự đi vào dự án và đến người mua nhà, cần có nguồn cung nhà ở xã hội, dự án được triển khai theo tiến độ và đáp ứng các điều kiện vay vốn.

Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực và các tổ chức tín dụng triển khai chương trình; đồng thời phối hợp với các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Xây dựng, xử lý khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Nhu cầu vốn chính sách tiếp tục tăng

Trong khi nguồn lực từ các ngân hàng thương mại còn dư địa mở rộng giải ngân, diễn biến tại Ngân hàng Chính sách xã hội cho thấy nhu cầu vốn nhà ở xã hội tiếp tục được đặt ra.

Theo Ngân hàng Chính sách xã hội, năm 2026, ngân hàng được giao 6.305 tỷ đồng vốn cho vay chương trình nhà ở xã hội trên toàn quốc.

Đến ngày 25/9, dư nợ từ nguồn vốn này đạt 5.104 tỷ đồng, tương đương 81% kế hoạch. Khoảng 1.201 tỷ đồng còn lại đã được dành để giải ngân theo tiến độ các hợp đồng đã ký.

Các chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội cũng phối hợp với địa phương huy động thêm ngân sách ủy thác cho chương trình. Dư nợ từ nguồn này đạt khoảng 1.849 tỷ đồng tính đến gần cuối tháng 9. Ngân hàng Chính sách xã hội đã hoàn thành 100% kế hoạch cho vay nhà ở xã hội được giao trong năm và đề xuất phương án bổ sung vốn.

Nếu tiếp tục được bố trí nguồn lực từ nay đến cuối năm, vốn bổ sung sẽ được phân bổ theo nhu cầu tại các địa phương, ưu tiên những hợp đồng đã ký nhưng còn thiếu vốn cho đợt giải ngân tiếp theo.

Đặt hai kênh tín dụng cạnh nhau cho thấy yêu cầu về vốn cho nhà ở xã hội đang có những biểu hiện khác nhau. Với chương trình qua ngân hàng thương mại, quy mô vốn đã được mở rộng nhưng khả năng giải ngân còn gắn với nguồn cung và tiến độ dự án.

Trong khi đó, tại Ngân hàng Chính sách xã hội, nguồn vốn được giao đã được phân bổ hết và nhu cầu bổ sung vốn đang đặt ra. Vì vậy, thúc đẩy tín dụng nhà ở xã hội không chỉ là tiếp tục tăng quy mô các gói tín dụng. Khả năng hấp thụ vốn, tiến độ dự án và nguồn lực dành cho từng nhóm đối tượng cần được đặt trong cùng một bài toán.

Anh Minh