Tôn vinh gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long, thúc đẩy phát triển bền vững ngành lúa gạo

Không gian công nghệ mở lối cho nông sản

Tối 25/4, tại quảng trường Hùng Vương, phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau đã diễn ra lễ khai mạc Tuần lễ Khoa học, công nghệ, văn hóa, du lịch và công bố kết quả cuộc thi “Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long” lần thứ I năm 2026. Sự kiện thu hút đông đảo doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân với hàng trăm gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm.

Theo ông Phạm Văn Thiều, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cà Mau, Đồng bằng sông Cửu Long giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh lương thực quốc gia và xuất khẩu gạo. Tuy nhiên, khu vực đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao giá trị hạt gạo cần gắn chặt với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cuộc thi gạo ngon lần đầu được tổ chức chính là một trong những giải pháp cụ thể nhằm hiện thực hóa định hướng này, tạo diễn đàn để các chủ thể trong chuỗi giá trị lúa gạo giao lưu, học hỏi và hợp tác.

Sân chơi tôn vinh giá trị hạt gạo

Cuộc thi “Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long” lần thứ I năm 2026 có sự tham gia của 28 đơn vị với 28 mẫu gạo dự thi. Các sản phẩm đều được tuyển chọn kỹ lưỡng, đại diện cho nhiều mô hình sản xuất tiên tiến trong vùng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử, Trưởng Ban Tổ chức Cuộc thi nhấn mạnh: Cuộc thi nhằm góp phần nâng tầm hạt gạo Đồng bằng sông Cửu Long theo hướng chất lượng cao, xanh, bền vững và hội nhập quốc tế trong thời kỳ mới của đất nước, của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nói chung, của tỉnh Cà Mau nói riêng.

Không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh sản phẩm, cuộc thi còn đóng vai trò là cầu nối quan trọng giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị lúa gạo. Thông qua đó, các giống lúa ưu việt có cơ hội được phát hiện, nhân rộng; các mô hình sản xuất ít phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu được lan tỏa mạnh mẽ.

Quy trình đánh giá được thực hiện nghiêm ngặt qua hai vòng. Ở vòng đầu, các mẫu gạo được chấm điểm dựa trên cảm quan hạt nguyên liệu như độ trắng trong, độ bóng, độ đồng đều và tỉ lệ bạc bụng. Sang vòng hai, chất lượng cơm sau khi nấu được đánh giá theo nhiều tiêu chí như hương thơm, độ dẻo, độ tơi, độ dai dính, khả năng nở và vị ngọt.

Sự kỹ lưỡng trong chấm chọn giúp bảo đảm tính khách quan, minh bạch, đồng thời phản ánh đúng chất lượng thực tế của từng sản phẩm. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xây dựng thương hiệu gạo vùng “Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long” một cách chuyên nghiệp, bài bản.

Khẳng định thương hiệu gạo Việt

Kết quả chung cuộc, giống gạo BL9 đã xuất sắc giành giải Nhất. Đây là thành quả của quá trình nghiên cứu, lai tạo và chọn lọc trong nhiều năm của Trung tâm Giống Nông nghiệp - Thủy sản Bạc Liêu (nay là Trung tâm Giống Nông nghiệp tỉnh Cà Mau), được công nhận lưu hành vào năm 2023.

Anh Nông Văn Thạch, Chủ tịch hội đồng quản trị, Giám đốc HTX Nông nghiệp tổng hợp Ba Đình, xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau cho biết, mẫu gạo BL9 đoạt giải nhất tại cuộc thi năm nay được sản xuất theo mô hình lúa - tôm, sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc sinh học, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Giải Nhì thuộc về giống gạo Lộc Trời 28 (Hạt Ngọc Trời Thiên Vương), trong khi gạo Lộc Trời 1 đạt giải Ba. Đây đều là những giống gạo đã khẳng định được chất lượng trên thị trường trong và ngoài nước.

Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, TS. Nguyễn Kim Khánh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Lộc Trời cho biết, các sản phẩm gạo dự thi của Tập đoàn Lộc Trời được sản xuất khép kín từ gieo trồng, thu hoạch đến chế biến, đóng gói theo tiêu chuẩn quốc tế như HACCP, giúp kiểm soát an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Đặc tính nổi bật của 2 giống gạo của Tập đoàn Lộc Trời là thời gian sinh trưởng ngắn (từ 93-100 ngày), năng suất cao và khả năng thích nghi rộng, giúp nông dân ứng phó với biến đổi khí hậu. 

Nhờ hạt gạo đẹp, thon dài, cơm mềm dẻo, cùng hương vị đặc trưng, vị ngọt đậm, chất lượng đặc biệt của Lộc Trời 1 đã được khẳng định qua danh hiệu Top 3 Gạo ngon thế giới năm 2015 và Lộc Trời 28 (gạo Hạt Ngọc Trời Thiên Vương) đạt giải nhất gạo ngon Thương hiệu Việt năm 2022. 

"Đơn vị dự thi mang đến cuộc thi gạo ngon vùng Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ I, năm 2026 giống gạo Lộc Trời 28 và Lộc Trời 1 với hy vọng tiếp tục khẳng định giá trị bền vững của lúa gạo Việt Nam, vừa mang đến bữa ngon cho mọi gia đình, vừa bảo vệ hệ sinh thái thông qua việc hiện thực hoá Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp", TS. Khánh cho hay.

Việc tổ chức cuộc thi không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh những sản phẩm xuất sắc mà còn được kỳ vọng tạo cú huých mạnh mẽ, góp phần nâng cao giá trị và vị thế hạt gạo Đồng bằng sông Cửu Long trên thị trường quốc tế. Qua đó, khẳng định vai trò của vùng trong chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững và hội nhập toàn cầu của Việt Nam.

Lê Sơn