'Trụ cột chiến lược' giúp nâng vị thế dệt may Việt Nam

Tăng trưởng chất lượng

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với ngành dệt may Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt khoảng 46 tỷ USD, duy trì vị thế là quốc gia xuất khẩu dệt may lớn thứ hai thế giới. Nhưng thành quả này không chỉ đến từ con số xuất khẩu đơn thuần, mà là từ chất lượng tăng trưởng được nâng cao rõ rệt. Trong các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, dệt may ghi nhận tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa cao nhất, với gần 23 tỷ USD giá trị được giữ lại trong nước thông qua tiền lương, lợi nhuận, đóng góp ngân sách và lan tỏa sang các ngành phụ trợ.

Ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), khẳng định năm 2025 tiếp tục là năm ghi nhận sự dịch chuyển rõ nét về chất lượng tăng trưởng tại Tập đoàn. Với lực lượng lao động khoảng 150.000 người, Vinatex đạt kim ngạch xuất khẩu hợp cộng xấp xỉ 4,5 tỷ USD (tương đương khoảng 10% tổng kim ngạch xuất khẩu ngành), nhưng chỉ chiếm khoảng 6% lực lượng lao động toàn ngành. Điều này phản ánh năng suất lao động bình quân tại Vinatex cao hơn mặt bằng chung khoảng 30-40%.

Không chỉ tạo ra giá trị xuất khẩu, Vinatex còn đóng góp trực tiếp và bền vững cho nền kinh tế thông qua thu nhập người lao động và ngân sách nhà nước. 

Năm 2025, mức lương bình quân lao động trong hệ thống đạt 11,7 triệu đồng/người/tháng; tổng quỹ lương chi trả vượt 21.000 tỷ đồng; các khoản đóng bảo hiểm xã hội trên 4.000 tỷ đồng và nghĩa vụ thuế hơn 2.000 tỷ đồng. Tổng giá trị đóng góp trực tiếp cho xã hội ước khoảng 27.000 tỷ đồng, một con số rất lớn so với quy mô vốn chủ sở hữu khoảng 10.000 tỷ đồng của Tập đoàn.

"Chính nền tảng tăng trưởng chất lượng này tạo điều kiện để Vinatex tiên phong trong chuyển đổi số và chuyển đổi xanh một cách chủ động, linh hoạt, gắn kết hiệu quả kinh tế với phát triển bền vững, thay vì chạy theo các tiêu chuẩn môi trường một cách hình thức hoặc bị động', ông Lê Tiến Trường nói.

Xác định chuyển đổi số là động lực then chốt

Trong bối cảnh thị trường toàn cầu "điều chỉnh nhịp", xu thế số hóa và sử dụng công nghệ tiên tiến để tối ưu quy trình sản xuất, quản trị và chuỗi cung ứng đã trở thành yếu tố sống còn. Chuyển đổi số không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mà còn là yêu cầu bắt buộc để gia nhập và duy trì vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu mà khách hàng quốc tế ngày càng đòi hỏi thông tin minh bạch, thời gian thực và chi tiết về sản xuất - quy trình - môi trường.

Vinatex đã xác định chuyển đổi số là một trong những trụ cột chiến lược. Theo lộ trình được triển khai, Tập đoàn tập trung vào 4 lĩnh vực trọng tâm: thị trường - khách hàng; quản trị năng lực sản xuất và đầu tư phát triển; tài chính kế toán; và quản lý nguồn nhân lực.

Từ năm 2023, Vinatex bắt đầu triển khai phần mềm quản trị sản xuất, tài chính, kế toán và nhân sự tại nhiều đơn vị thành viên, từng bước đưa dữ liệu sản xuất và kinh doanh vào hệ thống điều hành thống nhất, giúp cấp lãnh đạo ra quyết định kịp thời, chính xác và minh bạch hơn.

Chuyển đổi số ở Vinatex không chỉ là thay đổi công nghệ mà là tái cấu trúc quy trình làm việc, thu hút người lao động tham gia vào môi trường làm việc hiện đại hơn. Ông Trường nêu, ví dụ như hệ thống ERP và Manufacturing Execution System (MES) được Vinatex triển khai đồng bộ giúp thu thập dữ liệu thời gian thực từ các nhà máy sợi, dệt, nhuộm và may. Bên cạnh đó, việc ứng dụng mã QR, RFID trong quản lý kho và sản xuất giúp giảm thiểu sai sót, nâng cao hiệu suất và đáp ứng yêu cầu khách hàng một cách nhanh chóng hơn.

Chuyển đổi số còn hỗ trợ Vinatex tối ưu hóa chi phí sản xuất, nâng cao năng suất lao động và giảm sự phụ thuộc vào lao động phổ thông, một trong những điểm hạn chế lâu nay của ngành dệt may. Đây chính là nền tảng để Vinatex nâng cao năng lực cung ứng trong chuỗi toàn cầu, đáp ứng yêu cầu về dữ liệu chuỗi giá trị và tương tác thời gian thực với đối tác quốc tế.

Trong khi chuyển đổi số là công cụ then chốt để gia tăng hiệu quả sản xuất và quản trị, thì tại Vinatex, chuyển đổi xanh là chiến lược xuyên suốt để bảo đảm phát triển bền vững, giảm phát thải và nâng cao giá trị sản phẩm trên thị trường toàn cầu. Xu thế này không thể đảo ngược; các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải, tiêu chuẩn môi trường - xã hội vẫn là "vé vào cửa" cho các doanh nghiệp muốn giữ vị trí ổn định trong chuỗi cung ứng quốc tế.

Vinatex đã đặt trọng tâm vào mô hình 3R: Reduce - Reuse - Recycle, với "Reduce" (giảm tiêu dùng) là trọng tâm ngắn hạn nhằm hướng tới sản phẩm chất lượng cao và kéo dài vòng đời sử dụng. "Reuse" (tái sử dụng) giúp kéo dài giá trị sản phẩm, giảm áp lực môi trường, và mở ra phân khúc thị trường mới. "Recycle" (tái chế) là mục tiêu dài hạn, mang tính chiến lược nhưng đòi hỏi đầu tư công nghệ cao và chi phí lớn, nên được triển khai một cách có kế hoạch và phù hợp năng lực doanh nghiệp.

Chuyển đổi xanh của Vinatex còn gắn với chuyển đổi số, khi dữ liệu môi trường được thu thập, theo dõi và báo cáo một cách tự động, minh bạch, giúp doanh nghiệp không chỉ đáp ứng mà chủ động vượt các tiêu chuẩn quốc tế. Điều này giúp Vinatex chuyển từ mô hình gia công truyền thống sang xây dựng các chuỗi sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, như thiết kế, phát triển nguyên liệu tái chế, sản phẩm xanh, dịch vụ ODM/OBM, phù hợp với yêu cầu thị trường bền vững.

Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không chỉ là mục tiêu chiến lược mà đã trở thành hệ giá trị cốt lõi của Vinatex, giúp Tập đoàn giữ vững vị thế trên bản đồ dệt may toàn cầu - ngay cả khi tăng trưởng thế giới còn chậm lại. Trong kỷ nguyên mới, sự kết hợp giữa công nghệ số, quản trị hiện đại và phát triển bền vững là chìa khóa để Vinatex tiếp tục đóng góp hiệu quả và bền vững cho sự phát triển của nền kinh tế.

Giang Oanh