Việt Nam, Pháp hướng tới bước chuyển quan trọng trong những lĩnh vực hợp tác chiến lược mới

Nhận lời mời của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Pháp và dự Hội nghị Thượng đỉnh không gian vũ trụ tại Paris, Pháp từ ngày 10–12/09.

Việt Nam và Pháp chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 12/4/1973, nâng cấp lên Đối tác chiến lược nhân kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (2013) và lên Đối tác chiến lược toàn diện tháng 10/2024 nhân chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Hai nước thường xuyên duy trì trao đổi đoàn các cấp nhiều cơ chế hợp tác song phương đa dạng; phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn, tổ chức quốc tế.

Trao đổi với báo chí trước thềm chuyến thăm, Đại sứ nhận định, chuyến thăm tiếp tục khẳng định nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng của Việt Nam; đồng thời thể hiện sự coi trọng của Việt Nam đối với Pháp - một đối tác có vị thế quan trọng tại châu Âu và trên trường quốc tế.

Theo Đại sứ Trịnh Đức Hải, chuyến thăm là dịp quan trọng để lãnh đạo hai nước tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, tăng cường phối hợp lập trường tại các diễn đàn đa phương, đồng thời tạo xung lực chính trị ở cấp cao nhằm tháo gỡ những vướng mắc và thúc đẩy các dự án hợp tác trọng điểm, dài hạn.

Về kinh tế, thương mại và đầu tư, Pháp là đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam trong EU. Kim ngạch thương mại năm 2025 đạt 6,3 tỷ USD, tăng 16,4% so với năm 2024 và đạt 3,66 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 26,4% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh đó, Pháp đứng thứ 16/153 quốc gia và lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam với 746 dự án đầu tư còn hiệu lực, tổng số vốn đầu tư đăng ký đạt khoảng 4 tỷ USD. Việt Nam có 20 dự án đầu tư tại Pháp còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký đạt 38,78 triệu USD.

Chính vì vậy, theo Đại sứ, chuyến thăm được kỳ vọng tạo thêm động lực để hợp tác kinh tế phát triển tương xứng với tầm vóc quan hệ chính trị. Trọng tâm là thu hút các dự án đầu tư chất lượng cao, có hàm lượng công nghệ lớn từ các tập đoàn hàng đầu của Pháp; thúc đẩy Pháp sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam-EU; cũng như ủng hộ việc sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng" IUU đối với hải sản Việt Nam. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu rộng hơn thị trường Pháp và EU.

Mở rộng hợp tác chuyên sâu trong quan hệ Việt Nam – Pháp

Bên cạnh việc tạo thêm động lực về thúc đẩy quan hệ chính trị và kinh tế, Đại sứ Trịnh Đức Hải kỳ vọng, chuyến thăm sẽ mở ra bước chuyển quan trọng trong những lĩnh vực hợp tác chiến lược mới, từ nghiên cứu học thuật sang đồng nghiên cứu và chuyển giao công nghệ lõi trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ lượng tử, không gian vũ trụ, hạ tầng giao thông và năng lượng tái tạo.

Song song với đó là mở rộng hợp tác chuyên sâu trong các lĩnh vực xã hội thiết yếu như y tế dự phòng, chuyển giao công nghệ y dược sinh học; số hóa, bảo tồn và công bố các tài liệu lưu trữ lịch sử chung; phát triển thể thao thành tích cao và y học thể thao.

Nhìn xa hơn, Đại sứ Trịnh Đức Hải cho rằng Pháp có nhiều thế mạnh để đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn.

Pháp là một trong những nước cung cấp ODA sớm nhất cho Việt Nam và nhà tài trợ châu Âu hàng đầu về mức vốn ODA cam kết; mức vốn trung bình đạt hơn 100 triệu EUR/năm kể từ năm 2002, tập trung vào các lĩnh vực là cơ sở hạ tầng, chuyển giao công.

Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045, với trọng tâm đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Với vị thế là một cường quốc công nghiệp, sở hữu hệ sinh thái nghiên cứu và đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới, Pháp là đối tác chiến lược tự nhiên, có tiềm năng và kinh nghiệm để đồng hành sâu rộng cùng Việt Nam trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn này.

Theo Đại sứ, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có thể trở thành trụ cột mang tính đột phá trong hợp tác hai nước. Với các trung tâm nghiên cứu tầm cỡ thế giới như Paris-Saclay, CNRS, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử và các Năng lượng Thay thế (CEA) và Viện Nghiên cứu Quốc gia về Khoa học và Công nghệ Kỹ thuật số (INRIA), Pháp có khả năng hợp tác sâu rộng với Việt Nam trong những ngành công nghệ chiến lược như AI, vi mạch bán dẫn, công nghệ lượng tử và an ninh thông tin.

Hợp tác song phương trong các lĩnh vực này cần chuyển mạnh sang đồng nghiên cứu, chuyển giao công nghệ nguồn và thành lập các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam, đồng thời tăng cường liên kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học với những doanh nghiệp công nghệ tiên phong của hai nước.

Bên cạnh các ngành công nghệ mũi nhọn, y tế chuyên sâu và công nghệ sinh học là những lĩnh vực Pháp có thế mạnh và có thể đóng góp thiết thực vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân Việt Nam.

Theo Đại sứ Trịnh Đức Hải, hợp tác chuyển giao kỹ thuật điều trị ung bướu, tim mạch, ghép tạng, y học hạt nhân, xây dựng bệnh viện thông minh và phát triển công nghiệp dược phẩm có thể góp phần hiện đại hóa hệ thống y tế Việt Nam.

Kinh nghiệm của Pháp trong lưu trữ và số hóa di sản tư liệu cũng có thể hỗ trợ Việt Nam xây dựng nền tảng lưu trữ số hiện đại và bảo tồn những nguồn sử liệu quý giá. Trong lĩnh vực thể thao, hai bên còn nhiều tiềm năng hợp tác về đào tạo vận động viên đỉnh cao, phát triển y học thể thao và chia sẻ kinh nghiệm xây dựng mô hình kinh tế thể thao chuyên nghiệp.

Đối với năng lượng, hạ tầng và các ngành công nghiệp chiến lược, các tập đoàn lớn của Pháp có thể tham gia những dự án hạ tầng giao thông quan trọng của Việt Nam như đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, hệ thống đường sắt đô thị, cũng như các lĩnh vực chuỗi cung ứng công nghiệp hàng không, vệ tinh viễn thám và chế biến sâu khoáng sản chiến lược.

Tăng cường đóng góp vấn đề mới nổi của quản trị toàn cầu

Đại sứ Trịnh Đức Hải bày tỏ, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Quốc tế về Không gian vũ trụ thể hiện Việt Nam ngày càng chủ động tham gia thảo luận và đóng góp vào những vấn đề mới nổi của quản trị toàn cầu, trong đó không gian vũ trụ đang trở thành một lĩnh vực có ý nghĩa ngày càng quan trọng đối với phát triển, an ninh và đời sống kinh tế - xã hội của tất cả các quốc gia.

Đối với Việt Nam, tham gia Hội nghị không chỉ là câu chuyện về công nghệ vũ trụ. Đây còn là sự thể hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa và chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; đồng thời cho thấy Việt Nam sẵn sàng tham gia từ sớm vào quá trình thảo luận, xây dựng các nguyên tắc và khuôn khổ hợp tác đối với những lĩnh vực mới của đời sống quốc tế.

Việt Nam ủng hộ việc sử dụng không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình, phục vụ phát triển bền vững, trên cơ sở luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm của Liên Hợp Quốc; đồng thời coi trọng việc bảo đảm cơ hội tiếp cận công bằng đối với các quốc gia, nhất là các nước đang phát triển.

Sự hiện diện và đóng góp của lãnh đạo cấp cao Việt Nam tại một diễn đàn như vậy vì thế cũng truyền tải một thông điệp rộng hơn: Việt Nam không chỉ chủ động hội nhập và tiếp nhận thành quả phát triển của thế giới, mà ngày càng mong muốn đóng góp có trách nhiệm vào việc xử lý những vấn đề chung và định hình tương lai của quản trị toàn cầu.

Hội nghị là sáng kiến do Tổng thống Pháp E. Macron khởi xướng, tổ chức vào ngày 09-10/9/2026 tại Paris nhằm thúc đẩy đối thoại và định hình hợp tác quốc tế trong lĩnh vực không gian vũ trụ, góp phần định hình các chuẩn mực, quy tắc và khuôn khổ quản trị trong lĩnh vực không gian.

Hội nghị này không chỉ là một sự kiện đa phương chuyên ngành mà còn mang ý nghĩa chiến lược cao, phản ánh tầm nhìn dài hạn của Pháp trong việc thúc đẩy hợp tác quốc tế về không gian, công nghệ vệ tinh, an ninh và chủ quyền công nghệ trước bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gia tăng.

Hội nghị đề ra 04 ưu tiên cụ thể gồm: (i) An ninh không gian; (ii) Nền kinh tế không gian; (iii) Định hình quy định, luật lệ trong lĩnh vực không gian; (iv) Tăng cường nghiên cứu khoa học, khám phá vũ trụ, thúc đẩy phát triển công nghệ và sự tham gia của giới trẻ./.