Việt Nam thúc đẩy mô hình phát triển mới dựa trên chuyển đổi số

Đổi mới mô hình phát triển bằng công nghệ

Ngày 26/5, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phối hợp với Thành ủy, HĐND, UBND TP Hải Phòng cùng Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề "Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số".

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho hay: Ban hiện đang chủ trì xây dựng Đề án "Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số" để trình Ban Chấp hành Trung ương. Vì vậy, hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để các nhà lãnh đạo, quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi, đóng góp các luận cứ lý luận và thực tiễn phục vụ công tác tham mưu chiến lược và hoàn thiện đề án.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và internet vạn vật phát triển mạnh mẽ, ông Nguyễn Thanh Nghị nhận định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn chỉ là động lực tăng trưởng kinh tế đơn thuần mà đã trở thành nền tảng của năng lực cạnh tranh quốc gia, tự chủ chiến lược và an ninh phát triển.

"Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là lựa chọn chiến lược có ý nghĩa quyết định đối với tương lai phát triển của đất nước", ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh.

"Cần tập trung thảo luận 4 nhóm nội dung lớn gồm: Đánh giá toàn diện mô hình phát triển của Việt Nam qua các thời kỳ; phân tích bối cảnh quốc tế và các xu hướng mới như cạnh tranh công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; đề xuất cấu trúc và các trụ cột của mô hình phát triển mới; đồng thời xác định các đột phá để bảo đảm phát triển nhanh, bền vững, bao trùm và tự chủ chiến lược trong dài hạn", ông Nguyễn Thanh Nghị yêu cầu.

Chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang quản trị kiến tạo phát triển

Phát biểu tại hội thảo, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải xác lập mô hình phát triển mới cho Việt Nam trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh, bền vững và tự chủ chiến lược.

Mô hình tăng trưởng, mô hình phát triển và mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam cần được tiếp cận như "3 vòng tròn đồng tâm". Vì vậy, đổi mới mô hình phát triển không chỉ là đổi mới kinh tế mà còn là đổi mới tổng thể tư duy phát triển, phương thức lãnh đạo, quản trị quốc gia, tổ chức xã hội và cách thức huy động, phân bổ nguồn lực.

Một nội dung được ông Nguyễn Xuân Thắng cho rằng phát triển xanh đã trở thành yêu cầu tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi xanh và ứng phó biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi phải bảo đảm công bằng xã hội, không để chi phí chuyển đổi dồn lên người nghèo, doanh nghiệp nhỏ và các nhóm yếu thế.

Trong khi đó, GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam nhấn mạnh mô hình phát triển quốc gia cần được nhìn nhận như một cơ chế tổng thể nhằm huy động và phát huy hiệu quả các nguồn lực phục vụ các mục tiêu chiến lược về kinh tế, xã hội và con người trong từng giai đoạn lịch sử.

Ông Hoàng Văn Cường cũng cho rằng cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển. Nếu trước đây pháp luật chủ yếu được xây dựng để quản lý thì nay cần chuyển sang tạo hành lang cho phát triển; nếu trước đây điều hành dựa nhiều vào quy trình và sự tuân thủ thì nay phải chuyển sang quản trị theo mục tiêu và kết quả đầu ra.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, quản trị quốc gia trong thời đại AI phải dựa trên dữ liệu và công nghệ số, với hệ sinh thái quản trị số đồng bộ và đầy đủ.

Ở lĩnh vực kinh tế, đổi mới mô hình phát triển được đặt trong yêu cầu hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời mở đường cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và tài sản số.

"Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ đóng vai trò là động lực tăng trưởng mà cần trở thành nền tảng xuyên suốt cho toàn bộ quá trình đổi mới mô hình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới", GS.TS Hoàng Văn Cường nhấn mạnh.

Anh Minh