Bài 2: Thêm trải nghiệm thay vì thêm điểm đến

Từ 'đi nhiều điểm' sang 'trải nghiệm sâu'

Ở Khu nghỉ dưỡng Mekong Silt, bà Huỳnh Thị Bích Tuyền, Giám đốc Khu nghỉ dưỡng, nhìn thấy một thay đổi khá thú vị trong lựa chọn của khách phương Tây, kể cả nhóm khách có khả năng chi trả cao. Theo bà, sự xa xỉ không còn nhất thiết gắn với khách sạn 5 sao và những không gian khép kín, mà có thể là thiên nhiên, không gian mở và một cộng đồng giàu bản sắc địa phương.

Theo bà Bích Tuyền, chính những trải nghiệm “sâu nhưng rất bản địa” khiến khách sẵn sàng ở lại nhiều ngày và chi tiêu cao. Một trong những kỷ niệm bà còn nhớ là cặp vợ chồng khách lưu trú 4 ngày 3 đêm. Khi một người không khỏe, nhân viên đã tìm thuốc và chăm sóc bằng phương pháp bản địa; những trải nghiệm gần gũi ấy khiến vị khách cảm nhận nơi lưu trú không chỉ như một cơ sở dịch vụ, mà còn có hơi ấm của một cộng đồng.

Giám đốc Khu nghỉ dưỡng Mekong Silt cho rằng Cần Thơ có thể “đóng gói” nhiều lớp văn hóa bản địa thành trải nghiệm: Văn hóa Khmer, các điệu múa, câu hò, lễ hội, làng nghề, đời sống ven sông; hay những hoạt động như nấu rượu nếp than, tìm hiểu nghề đánh bắt truyền thống, ghé nhà máy đường hoặc nhà máy gạo để biết một sản phẩm quen thuộc được làm ra như thế nào. Khi đó, chuyến đi không còn là chuỗi điểm tham quan, mà trở thành hành trình khám phá tri thức và đời sống địa phương.

Nếu Khu nghỉ dưỡng Mekong Silt cho thấy khách có thể ở lâu, trải nghiệm đủ sâu và chi tiêu nhiều thì doanh nghiệp lữ hành lại nhìn thấy khoảng cách giữa khả năng ấy với sản phẩm đang bán phổ biến trên thị trường.

Theo bà Lê Đình Minh Thy, Giám đốc Chi nhánh Vietravel Cần Thơ, không gian sau hợp nhất đã tạo cơ sở để thiết kế tour Cần Thơ 3 ngày 2 đêm hoặc 4 ngày 3 đêm. Nhưng điều kiện là “mỗi ngày là một lớp trải nghiệm khác nhau”, tránh lặp lại mô-típ sông nước - miệt vườn.

Bà Minh Thy cho rằng, dư địa lớn nhất nằm ở việc “trải nghiệm sâu”: Tăng tương tác với cộng đồng, khai thác văn hóa bản địa, ẩm thực, du lịch xanh và đời sống địa phương. Lợi thế của Cần Thơ mới vì thế không đơn giản là có thêm địa điểm trên bản đồ, mà là khả năng kết nối nhiều sắc thái của Đồng bằng sông Cửu Long trong cùng một hành trình.

Từ phía một điểm đến trực tiếp phục vụ lượng lớn du khách, ông Nguyễn Hữu Hoàng, Phó Giám đốc Khu du lịch Mỹ Khánh (Phong Điền, Cần Thơ), cũng nhìn thấy bài toán tương tự. Du khách thăm Mỹ Khánh đa số chỉ tham quan trong ngày; số lưu trú tại resort chiếm tỉ lệ nhỏ. Đáng chú ý, nguồn thu của khu du lịch hiện chủ yếu vẫn từ bán vé.

Theo ông Hoàng, khó khăn lớn nhất khi xây dựng sản phẩm mới lại nằm ở nghiên cứu khách hàng. Doanh nghiệp còn thiếu thông tin về xu hướng du lịch để quyết định đầu tư sản phẩm ở quy mô phù hợp và bảo đảm hiệu quả kinh tế bền vững.

Chi tiết ấy cho thấy khoảng cách từ “có khách” đến “giữ được khách” không chỉ nằm ở số lượng điểm tham quan. Một điểm đến có thể đón khách từ khắp cả nước, nhưng nếu phần lớn vẫn đến rồi đi trong ngày và doanh thu chủ yếu dừng ở tiền vé, dư địa để tăng thời gian lưu trú, trải nghiệm và chi tiêu vẫn còn rất lớn. Muốn bước qua giới hạn đó, sản phẩm mới phải được thiết kế từ hiểu biết thực sự về nhu cầu của khách, chứ không chỉ từ những tài nguyên mà điểm đến đang sở hữu.

Muốn khách chi tiền, phải có thứ đáng chi

Theo bà Minh Thy, hiện một số điểm đến và đơn vị dịch vụ vẫn vận hành khá độc lập, tiêu chuẩn phục vụ và cách tổ chức trải nghiệm chưa đồng đều. Doanh nghiệp có thể đưa nhiều địa chỉ vào cùng một tour, nhưng để biến tất cả thành một sản phẩm có chất lượng nhất quán lại cần sự phối hợp sâu hơn giữa điểm đến, lưu trú, vận tải, nhà hàng, cộng đồng và đơn vị lữ hành. 

Điều đó đặt ra yêu cầu: Thay vì mỗi mắt xích chỉ bán tốt dịch vụ của mình, các bên phải cùng nhìn vào toàn bộ hành trình của du khách. Với người đi tour, họ không mua riêng một chiếc giường khách sạn, một bữa ăn hay một vé tham quan. Họ mua cảm giác của cả chuyến đi. Chỉ cần một khâu thiếu chuyên nghiệp, trải nghiệm tích lũy ở những điểm trước đó cũng có thể bị giảm giá trị.

Ông Ngô Minh Đức Uy, Giám đốc Phát triển thị trường inbound, Công ty Cổ phần Thương mại Du lịch Nụ cười Mekong nhìn nhận Cần Thơ có thể phát triển các phương tiện trải nghiệm sông nước chất lượng cao, thiết kế đẹp và an toàn, bởi có nhóm khách sẵn sàng trả nhiều hơn cho một trải nghiệm tốt hơn. Ở đây, bài toán chi tiêu không nên hiểu đơn giản là “làm sao để khách mua nhiều”, mà là điểm đến có tạo ra đủ sản phẩm đáng mua, đáng thử và đủ khác biệt để khách tự nguyện mở hầu bao hay chưa.

Giám đốc Chi nhánh Vietravel Cần Thơ Lê Đình Minh Thy đặt chợ nổi Cái Răng ở vị trí đầu tiên, nhưng không phải theo cách biến chợ nổi thành một sân khấu du lịch. Theo bà, cần gìn giữ chợ nổi như một “di sản sống”, bởi giá trị cốt lõi nằm ở hoạt động giao thương và đời sống thật trên sông. Cộng đồng tiểu thương phải có điều kiện tiếp tục gắn bó, trong khi môi trường, vệ sinh và tổ chức dịch vụ cần được nâng chuẩn.

Không gian Bến Ninh Kiều cũng cần được nhìn rộng hơn một điểm dạo chơi. Bà Minh Thy cho rằng nơi đây có thể trở thành điểm hội tụ ẩm thực, văn hóa, nghệ thuật, giải trí và trải nghiệm đường sông, tạo thêm lý do để khách tiếp tục khám phá Thành phố sau 18h.

Nhưng thay đổi quan trọng nhất, theo vị giám đốc lữ hành, là chuyển từ cách “khai thác những gì đang có” sang “cùng kiến tạo trải nghiệm”. Cơ quan quản lý, doanh nghiệp lữ hành, điểm đến, lưu trú, vận tải và cộng đồng cần tham gia ngay từ khâu thiết kế sản phẩm, dựa trên nhu cầu thị trường nhưng không đánh mất bản sắc địa phương.

Cùng một hướng nhìn, ông Ngô Minh Đức Uy cho rằng với chợ nổi Cái Răng, đôi khi không cần bắt đầu bằng những đề án quá lớn, mà trước hết phải chăm lo những điều kiện rất cụ thể cho người đang sống và buôn bán trên chợ: Nước sạch, vệ sinh, thu gom rác, bến bãi và những chính sách hỗ trợ phù hợp.

Từ thực tế tại Khu nghỉ dưỡng Mekong Silt, có thể thấy du khách sẵn sàng ở nhiều ngày khi họ tìm thấy trải nghiệm bản địa đủ sâu. Qua nhận định của đại diện Vietravel và Nụ cười Mekong, có thể thấy các doanh nghiệp không thiếu khả năng thiết kế tour dài hơn. Nhưng doanh nghiệp, dù sáng tạo đến đâu, cũng khó tự mình điều phối toàn bộ một không gian du lịch rộng lớn của Cần Thơ sau hợp nhất. Rõ ràng, điều còn thiếu là một hệ thống sản phẩm có tính liên kết, tiêu chuẩn đủ đồng đều và một câu chuyện chung để mỗi điểm đến không còn đứng riêng lẻ. Khi bài toán đã chuyển từ “làm thêm sản phẩm” sang “kết nối cả hệ sinh thái”, câu hỏi tiếp theo là: ai sẽ cầm nhịp, ai chịu trách nhiệm nối các mắt xích và Cần Thơ sẽ quản trị một điểm đến mới như thế nào?

Bài 3: Hướng đến hệ sinh thái du lịch Cần Thơ bền vững 

Lê Sơn