Căn cứ phân bổ chỉ tiêu đội tuyển học sinh giỏi quốc gia

Trong dự thảo Thông tư quy định về số lượng học sinh đội tuyển dự thi chọn học sinh giỏi quốc gia có nội dung phân bổ số lượng học sinh dựa trên quy mô số lượng học sinh THPT của từng địa phương.

Theo đó, các tỉnh có quy mô từ trên 135.000 đến dưới 300.000 học sinh, số lượng mỗi đội tuyển là 25 học sinh, đại đa số các tỉnh đều nằm trong ngưỡng này.

Bà Đoàn Xuân Hường cho rằng, việc cào bằng hoặc hạ mức giới hạn số lượng học sinh trong mỗi đội tuyển quốc gia xuống còn 25 học sinh (so với mức 30 học sinh ở các năm trước) đối với các tỉnh có quy mô giáo dục lớn vô hình trung làm thu hẹp đáng kể cơ hội cọ xát của học sinh, làm gia tăng áp lực thi cử cục bộ, khiến nhiều em có năng lực thực sự bị mất cơ hội vươn ra sân chơi lớn.

Thực tế công tác bồi dưỡng học sinh giỏi tại các trường chuyên cho thấy, việc duy trì số lượng đội tuyển ở mức 30 học sinh/môn đóng vai trò chiến lược trong việc tạo nguồn học sinh lớp 11 kế cận. Nếu siết chặt chỉ tiêu xuống 25 học sinh, áp lực cạnh tranh sẽ đè nặng hoàn toàn lên vai học sinh lớp 12, khiến các em học sinh lớp 10, 11 rất khó chen chân vào đội tuyển. Điều này đồng nghĩa với việc các em mất đi cơ hội được làm quen với áp lực phòng thi cấp quốc gia từ sớm. Sự đứt gãy tính kế thừa này sẽ làm giảm sút chất lượng và thành tích bền vững của đội tuyển tỉnh nhà trong năm học tiếp theo.

Từ những phân tích trên, bà Hường đề nghị giữ nguyên số lượng học sinh đội tuyển tối đa như năm học 2025-2026 (hoặc có cơ chế phân bổ linh hoạt cao hơn) đối với các tỉnh, thành phố có phong trào giáo dục mũi nhọn phát triển mạnh và quy mô học sinh lớn.

Cân nhắc đặc thù chuyên môn của kỳ thi học sinh giỏi quốc gia vốn mang tính chất tuyển chọn nhân tài đỉnh cao để có độ mở về chỉ tiêu, giúp các địa phương chủ động trong công tác xây dựng lực lượng đào tạo dài hạn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo trả lời vấn đề này như sau:

Bộ Giáo dục và Đào tạo trân trọng cảm ơn bà đã quan tâm, dành thời gian nghiên cứu và gửi ý kiến góp ý đối với Quy chế thi chọn học sinh giỏi quốc gia. Những ý kiến đóng góp của bà là nguồn thông tin tham khảo hữu ích, góp phần giúp Bộ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định, bảo đảm phù hợp với thực tiễn tổ chức kỳ thi. Một số ý kiến của bà, Bộ giải đáp như sau:

Sự cần thiết điều chỉnh số lượng thí sinh dự thi

Năm 2025, để bảo đảm ổn định kỳ thi sau sắp xếp đơn vị hành chính, số lượng thí sinh dự thi của một số đơn vị được xác định trên cơ sở tổng số lượng của các đơn vị trước khi sáp nhập. Tuy nhiên, sau sắp xếp, quy mô người học cấp THPT giữa các đơn vị có sự chênh lệch rất lớn; qua rà soát kết quả kỳ thi năm học 2025-2026 cũng cho thấy, tỷ lệ thí sinh đoạt giải và số lượng giải cao ở một số đơn vị sau sáp nhập còn hạn chế.

Do đó, dự thảo Quy chế thi đề xuất xác định số lượng học sinh giỏi tối đa của mỗi đội tuyển của mỗi đơn vị căn cứ chính vào quy mô người học cấp THPT, bảo đảm áp dụng thống nhất, phù hợp với thực tiễn; khuyến khích các đơn vị chú trọng tăng cường đầu tư, phát triển, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi ở các môn thuộc lĩnh vực STEM.

Phương án điều chỉnh và học sinh dự thi của mỗi đội tuyển

Dự thảo Quy chế thi quy định số lượng thí sinh tối đa từ 10 đến 30 thí sinh/môn, căn cứ vào quy mô người học cấp THPT của từng đơn vị.

Phương án điều chỉnh không cắt giảm tổng số thí sinh dự thi mỗi môn thi trên phạm vi toàn quốc mà chỉ điều chỉnh cơ cấu số lượng thí sinh giữa các đơn vị cho phù hợp với thực tế.

Ví dụ: Nghệ An, Thanh Hóa có trên 135.000 người học cấp THPT nhưng được đăng ký tối đa 10 thí sinh/môn, trong khi Vĩnh Long có khoảng 108.000 người học cấp THPT được đăng ký tối đa 30 thí sinh/môn.

Dự thảo Quy chế thi điều chỉnh số lượng thí sinh tối đa của đội tuyển tại một số đơn vị, không thay đổi đối tượng dự thi và không hạn chế cơ hội tham gia dự tuyển của người học.

Việc tuyển chọn đội tuyển thuộc trách nhiệm của các đơn vị dự thi; do đó, học sinh lớp 10, 11 nếu có đủ kiến thức, trình độ và đáp ứng được yêu cầu tuyển chọn của đơn vị thì vẫn được lựa chọn vào đội tuyển học sinh giỏi quốc gia.

Trong quá trình xây dựng dự thảo, Bộ đã đăng tải trên Cổng TTĐT của Bộ xin ý kiến góp ý 2 lần (lần 1 từ ngày 28/8 đến ngày 6/9/2026; lần 2 từ ngày 10/9 đến ngày 10/10/2026), đồng thời lấy ý kiến các Sở Giáo dục và Đào tạo và đơn vị liên quan; qua tổng hợp, các Sở Giáo dục và Đào tạo đều nhất trí với phương án điều chỉnh.

Chinhphu.vn