Cơ quan, tổ chức nào được gọi là đơn vị kế toán?

Theo phản ánh của bà Nguyễn Thị Nga (TPHCM), Luật Kế toán năm 2015 quy định “đơn vị kế toán” bao gồm “tổ chức, đơn vị sự nghiệp không sử dụng ngân sách nhà nước”. Tuy nhiên, cách hiểu về cụm từ này hiện vẫn chưa thống nhất, dẫn tới lúng túng trong quá trình áp dụng.

Hiện có hai cách hiểu phổ biến. Thứ nhất, "tổ chức" được hiểu theo nghĩa độc lập, bao gồm mọi tổ chức không sử dụng ngân sách nhà nước. Thứ hai, cụm từ "tổ chức, đơn vị sự nghiệp" được hiểu là các đơn vị sự nghiệp do Nhà nước thành lập nhưng thực hiện cơ chế tự chủ tài chính.

Bà Nga đề nghị cơ quan có thẩm quyền làm rõ cách hiểu chính thức nhằm làm căn cứ xác định nghĩa vụ tổ chức bộ máy kế toán, lập báo cáo tài chính và thực hiện đúng quy định pháp luật trong các giao dịch tài chính.

Về vấn đề này, Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán, Bộ Tài chính có ý kiến như sau:

Tại khoản 4 Điều 3 Luật Kế toán quy định về khái niệm "đơn vị kế toán": "Đơn vị kế toán là cơ quan, tổ chức, đơn vị quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều 2 của Luật này có lập báo cáo tài chính".

Trong đó, các cơ quan, tổ chức, đơn vị tại khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều 2 của Luật Kế toán bao gồm:

(1) Cơ quan có nhiệm vụ thu, chi ngân sách nhà nước các cấp;

(2) Cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị sự nghiệp sử dụng ngân sách nhà nước;

(3) Tổ chức, đơn vị sự nghiệp không sử dụng ngân sách nhà nước;

(4) Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam; chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam;

(5) Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Theo đó, "tổ chức, đơn vị sự nghiệp không sử dụng ngân sách nhà nước" là cơ quan, tổ chức, đơn vị không thuộc các loại hình đơn vị quy định tại khoản 1, 2, 4, 5 Điều 2 Luật Kế toán, trong đó bao gồm một số tổ chức, đơn vị như:

Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách nhà nước (quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định số 174/2016/NĐ-CP ngày 30/12/2016 quy định chi tiết một số điều của Luật Kế toán, Thông tư số 90/2021/TT-BTC ngày 13/10/2021 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn kế toán áp dụng cho quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách);

Quỹ xã hội, quỹ từ thiện (quy định tại Thông tư số 41/2022/TT-BTC ngày 05/7/2022 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán áp dụng cho các hoạt động xã hội, từ thiện);...

Đồng thời, ngoài các quy định tại pháp luật kế toán, việc xác định đơn vị kế toán phải tổ chức bộ máy kế toán, lập báo cáo tài chính,... còn căn cứ các quy định pháp luật về tổ chức bộ máy, mô hình hoạt động, cơ chế tài chính,... và các yêu cầu quản lý khác có liên quan.

Theo đó, đề nghị bà căn cứ các quy định pháp luật kế toán nêu trên và các quy định hiện hành có liên quan để nghiên cứu, thực hiện phù hợp.

Chinhphu.vn