Hướng dẫn xử lý tiền đặt cọc mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài

Theo thỏa thuận giữa các bên, công ty C chuyển tiền đặt cọc cho công ty A để thực hiện giao dịch mua bán vốn cổ phần; khoản tiền đặt cọc này được chuyển vào tài khoản của công ty B. Các bên có ký hợp đồng quản lý tài khoản liên quan đến khoản tiền đặt cọc nêu trên.

Bà Bùi Thị Tuyết Ngân (TPHCM) hỏi, trường hợp giao dịch mua bán vốn cổ phần được thực hiện thành công, công ty B có được phép chuyển khoản tiền đặt cọc này vào tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) của công ty B sau khi hoàn tất đầy đủ các thủ tục pháp lý theo quy định hay không?

Trường hợp giao dịch không thành công, việc hoàn trả khoản tiền đặt cọc cần được thực hiện theo luồng giao dịch như thế nào để bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối và đầu tư nước ngoài?

Về vấn đề này, Ngân hàng Nhà nước Việt nam có ý kiến như sau:

Pháp luật về quản lý ngoại hối hướng dẫn việc chuyển tiền của nhà đầu tư nước ngoài đầu tư trực tiếp vào Việt Nam thông qua việc mua cổ phần với tỷ lệ sở hữu trên 50% vốn điều lệ tại doanh nghiệp Việt Nam được thực hiện theo quy định tại Thông tư số 06/2019/TT-NHNN ngày 26/6/2019 hướng dẫn về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam, trong đó có quy định về chuyển tiền thực hiện hoạt động chuẩn bị đầu tư, cụ thể:

Tại khoản 1 Điều 8 quy định: "Trước khi được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, Thông báo về việc đáp ứng điều kiện góp vốn, mua cổ phần, mua lại phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài…, nhà đầu tư nước ngoài được phép chuyển tiền từ nước ngoài hoặc từ tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ, đồng Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài đó mở tại ngân hàng được phép tại Việt Nam để thanh toán các chi phí hợp pháp trong giai đoạn thực hiện hoạt động chuẩn bị đầu tư tại Việt Nam".

Tại khoản 2 và 3 Điều 8 quy định: 

"2. Sau khi được cơ quan có thẩm quyền cấp… Thông báo về việc đáp ứng điều kiện góp vốn, mua cổ phần…, số tiền nhà đầu tư nước ngoài đã chuyển vào Việt Nam để thực hiện hoạt động chuẩn bị đầu tư được sử dụng để:

a) Chuyển một phần hoặc toàn bộ thành vốn góp…

... 3. Trường hợp không được cơ quan có thẩm quyền cấp… Thông báo về việc đáp ứng điều kiện góp vốn, mua cổ phần…, nhà đầu tư nước ngoài được chuyển ra nước ngoài số tiền còn lại bằng ngoại tệ hoặc được mua ngoại tệ để chuyển ra nước ngoài đối với số tiền đã chuyển vào Việt Nam và tiền lãi phát sinh (nếu có) sau khi trừ đi các chi phí hợp pháp liên quan đến hoạt động chuẩn bị đầu tư tại Việt Nam".

Căn cứ khoản 4 Điều 8 Thông tư số 06/2019/TT-NHNN, nhà đầu tư nước ngoài cần xuất trình các tài liệu, chứng từ hợp lệ để chứng minh số tiền đã chuyển vào Việt Nam và các chi phí (bao gồm chi phí đặt cọc cho giao dịch chuyển nhượng vốn giữa nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư Việt Nam để sở hữu doanh nghiệp Việt Nam) là chi phí chuẩn bị đầu tư tại Việt Nam.

Như vậy, trường hợp không được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, thông báo về việc đáp ứng điều kiện góp vốn, mua cổ phần, mua lại phần vốn góp, nhà đầu tư nước ngoài được chuyển ra nước ngoài số tiền đã đặt cọc cho giao dịch chuyển nhượng vốn với nhà đầu tư Việt Nam theo thỏa thuận;

Trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, thông báo về việc đáp ứng điều kiện góp vốn, mua cổ phần, mua lại phần vốn góp, số tiền mà nhà đầu tư nước ngoài đã chuyển vào Việt Nam để thực hiện hoạt động chuẩn bị đầu tư được ghi nhận là vốn góp.

Việc thanh toán giá trị chuyển nhượng cổ phần giữa nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư Việt Nam phải thực hiện thông qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp theo quy định tại khoản 4 Điều 8 Thông tư số 06/2019/TT-NHNN.

Chinhphu.vn