Nghị định phải đủ cụ thể để Luật Tín ngưỡng, tôn giáo đi vào cuộc sống

Đây là nhấn mạnh của Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung tại Hội thảo xin ý kiến về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng và hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng do Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức ngày 9/7.

Môi trường mạng cũng phải tuân thủ các quyền và nghĩa vụ như môi trường thực

Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 được Quốc hội khóa XVI, Kỳ họp thứ Nhất thông qua ngày 23/4/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Để triển khai luật, Chính phủ đang xây dựng Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành khoảng 1/3 số điều khoản. Hiện nay, Ban soạn thảo đã xây dựng dự thảo Nghị định gồm 7 chương, 78 điều. Đây được đánh giá là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nhưng cũng rất phức tạp.

Điểm mới đáng chú ý của Luật là bổ sung quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, xác định rõ chủ thể được phép thực hiện, nội dung hoạt động và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.

Tại hội thảo góp ý dự thảo Nghị định, các đại biểu thống nhất rằng, môi trường mạng cũng phải tuân thủ các quyền và nghĩa vụ như môi trường thực. Theo đó, chỉ các tổ chức, cá nhân tôn giáo hợp pháp, được Nhà nước công nhận mới được thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng. Mọi hành vi lợi dụng môi trường mạng để xuyên tạc, bôi nhọ hoặc hoạt động trái quy định cần được xử lý nghiêm.

Nhiều ý kiến đề xuất bắt buộc áp dụng định danh điện tử đối với các chủ thể tham gia hoạt động tôn giáo trên không gian mạng; đồng thời quản lý chặt chẽ đường dẫn, tài khoản mạng xã hội và nghiên cứu cơ chế pháp lý để kiểm soát các hoạt động tôn giáo có yếu tố xuyên biên giới.

Đối với hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tôn giáo, các chuyên gia đề nghị Nghị định cần xác định rõ những trường hợp bắt buộc phải đăng ký, nhất là các hoạt động diễn ra ở nơi công cộng hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến không gian chung, an ninh, trật tự. Cùng với đó là các giải pháp ngăn chặn tình trạng biến tướng, thương mại hóa tâm linh, đặc biệt hiện tượng doanh nghiệp núp bóng hoạt động tín ngưỡng để trục lợi.

Rõ chủ thể, minh bạch trách nhiệm

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung cho biết, Ban soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu toàn bộ ý kiến để hoàn thiện dự thảo. Theo Thứ trưởng, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 vốn đã là đạo luật có phạm vi điều chỉnh phức tạp, vì vậy việc xây dựng Nghị định hướng dẫn càng đòi hỏi sự chặt chẽ và thận trọng.

Đối với quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, Thứ trưởng nhận định cách thiết kế Điều 8 trong dự thảo hiện nay còn trùng lặp thủ tục giữa môi trường thực và môi trường mạng. Ông yêu cầu Ban soạn thảo rà soát, thiết kế lại điều khoản theo hướng xác định rõ chủ thể, nội dung hoạt động được phép thực hiện trên không gian mạng, đồng thời dẫn chiếu thống nhất với các quy định của Luật.

Theo đó, tổ chức, cá nhân chỉ được triển khai hoạt động trên không gian mạng sau khi đã hoàn thành các thủ tục hành chính tương ứng ở môi trường thực, như thông báo, đăng ký hoặc được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Bên cạnh đó, Nghị định cần quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động tôn giáo trên mạng, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước và cơ chế phối hợp với các lực lượng liên quan như an ninh mạng, viễn thông.

Thứ trưởng cũng đề nghị bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm và chế tài xử lý vi phạm trên không gian mạng nhằm tăng tính răn đe, ngăn chặn sai phạm. Đối với tiêu chí xác định hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tôn giáo phải đăng ký, việc xây dựng tiêu chí cần hướng đến mục tiêu nhận diện chính xác những hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và an toàn xã hội, đồng thời bảo đảm quy định đủ cụ thể để thực thi, minh bạch để áp dụng và phù hợp với thực tiễn.

Sơn Hào