Phát triển hệ sinh thái ‘kinh tế bạc’, khơi dậy nguồn lực người cao tuổi

Sáng 6/6, tại Hà Nội, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam dự Hội nghị biểu dương người cao tuổi tiêu biểu toàn quốc trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2016-2026 và Lễ kỷ niệm 85 năm Ngày Truyền thống Người cao tuổi Việt Nam (6/6/1941-6/6/2026).

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh đây là sự kiện có ý nghĩa sâu sắc, là dịp để ôn lại truyền thống vẻ vang của người cao tuổi Việt Nam; tri ân, tôn vinh những đóng góp to lớn của các thế hệ người cao tuổi đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; đồng thời khẳng định vai trò, vị thế ngày càng quan trọng của người cao tuổi trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Phó Thủ tướng gửi lời thăm hỏi ân cần, lời chúc sức khỏe, hạnh phúc tới các đại biểu tham dự hội nghị, đặc biệt là gần 17 triệu người cao tuổi trên cả nước.

Cách đây đúng 85 năm, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã kêu gọi các bậc phụ lão cùng toàn dân đoàn kết cứu nước, khẳng định trách nhiệm lớn lao của người cao tuổi đối với vận mệnh dân tộc, đồng thời nhấn mạnh uy tín, vai trò nêu gương và sức lan tỏa đặc biệt của các bậc phụ lão trong cộng đồng.

Khắc ghi lời dạy của Người, qua các thời kỳ cách mạng, người cao tuổi Việt Nam luôn nêu cao lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần đại đoàn kết dân tộc; tích cực tham gia kháng chiến, kiến quốc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; trở thành những tấm gương sáng về bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm và sự cống hiến.

Phó Thủ tướng cho biết, chiều 5/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp mặt, biểu dương các đại biểu người cao tuổi tiêu biểu toàn quốc. Sự quan tâm sâu sắc đó thể hiện truyền thống tốt đẹp "kính già, trọng lão" của dân tộc, đồng thời là nguồn động viên to lớn để người cao tuổi cả nước tiếp tục phát huy tinh thần "Tuổi cao - Gương sáng", đóng góp cho quê hương, đất nước.

Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, với truyền thống "tôn lão, trọng hiền", Đảng và Nhà nước luôn quan tâm chăm lo, bảo vệ và phát huy vai trò người cao tuổi.

Nhiều chủ trương, chính sách quan trọng đã được ban hành: Từ Nghị quyết của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân (đặt trọng tâm vào chăm sóc sức khỏe người cao tuổi) đến Quyết định, Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ: Chiến lược quốc gia về Người cao tuổi; về tăng cường thực hiện công tác người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số, đã từng bước hoàn thiện hệ thống an sinh, chăm sóc sức khỏe, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người cao tuổi, đồng thời tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục tham gia phát triển đất nước.

Những năm qua, phong trào thi đua yêu nước "Tuổi cao - Gương sáng" được triển khai sâu rộng, hiệu quả, trở thành phong trào có sức lan tỏa lớn trong toàn xã hội.

Nổi bật là các cấp Hội Người cao tuổi đã chủ động tham mưu nhiều chủ trương, chính sách quan trọng, trong đó người cao tuổi tham gia chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm; nhân rộng mô hình Câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau đến năm 2035.

Công tác chăm sóc người cao tuổi đạt nhiều kết quả tích cực. Hàng triệu người cao tuổi được chúc thọ, mừng thọ; tỉ lệ bao phủ bảo hiểm y tế ngày càng cao; nhiều người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ về nhà ở, đời sống và tiếp cận các dịch vụ cơ bản.

Nhiều cấp hội đã tích cực tham gia góp ý vào những vấn đề lớn của đất nước, vận động hội viên hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động do Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động.

Đặc biệt, hơn 9 triệu người cao tuổi vẫn trực tiếp tham gia lao động, sản xuất kinh doanh, tích cực tham gia xây dựng hệ thống chính trị các cấp và thực hiện thúc đẩy quản trị quốc gia, quản trị địa phương. Đồng thời tham gia tích cực vào các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong việc xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ an ninh trật tự, hòa giải ở cơ sở, bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, các giá trị tốt đẹp của tôn giáo, tín ngưỡng dân tộc, giáo dục đạo đức, lối sống và truyền thống yêu nước của các thế hệ.

Chuyển từ tư duy chăm sóc sang phát huy vai trò người cao tuổi

Phó Thủ tướng nhận định, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ, vận hội lớn nhưng cũng đối mặt với những thách thức mới. Quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh hơn dự báo, trong khi chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn đang làm thay đổi sâu sắc mọi mặt đời sống xã hội.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi ngày càng cấp thiết. Điều quan trọng hơn là phải chuyển mạnh tư duy từ chăm sóc người cao tuổi sang kết hợp hài hòa giữa "bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi".

"Người cao tuổi không chỉ là đối tượng được thụ hưởng chính sách, mà còn là nguồn lực quan trọng cho phát triển, là chủ thể tích cực vào các hoạt động kinh tế, xã hội, văn hóa, quốc phòng, an ninh; là cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, là điểm tựa tinh thần của gia đình và cộng đồng, vốn quý của dân tộc", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng, vốn sống, kinh nghiệm, trí tuệ, uy tín và tinh thần trách nhiệm của người cao tuổi cần tiếp tục được trân trọng, khơi dậy và phát huy mạnh mẽ hơn nữa trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Phát triển hệ sinh thái "kinh tế bạc" tại Việt Nam

Để tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của Người cao tuổi Việt Nam, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Người cao tuổi Việt Nam và các cơ quan liên quan tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm.

Trong đó, tiếp tục quán triệt sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về người cao tuổi. Xác định người cao tuổi là nguồn lực, là động lực quan trọng của đất nước, là trụ cột tinh thần lan tỏa giá trị đạo đức, phẩm chất và văn hóa tốt đẹp trong gia đình, cộng đồng, trong mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Chính phủ sẽ đẩy mạnh hơn nữa trong việc chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương cụ thể hóa, hoàn thiện cơ chế chính sách và tổ chức triển khai hiệu quả các chiến lược, chương trình, đề án người cao tuổi, đảm bảo rõ mục tiêu và có đầy đủ các nguồn lực, cơ chế phối hợp chặt chẽ.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng đề nghị đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển hệ sinh thái "kinh tế bạc" tại Việt Nam; phát triển các sản phẩm, dịch vụ phù hợp với xã hội già hóa. Đồng thời, tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục phát huy vai trò, bản lĩnh, kinh nghiệm, trí tuệ tham gia vào lao động sản xuất kinh doanh, truyền nghề, tư vấn và cống hiến để góp phần tạo nên hệ sinh thái "kinh tế bạc" hiệu quả và đóng góp chung vào sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Cùng với đó là nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, đời sống vật chất và tinh thần cho người cao tuổi; phát triển hệ thống chăm sóc dài hạn, phục hồi chức năng và các dịch vụ chăm sóc, điều dưỡng người cao tuổi tại cộng đồng; mở rộng các hoạt động văn hóa, thể thao, học tập suốt đời phù hợp với người cao tuổi.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu phát huy mạnh mẽ vai trò của người cao tuổi trong phong trào thi đua yêu nước. Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng phong trào "Tuổi cao - Gương sáng", phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả, các tấm gương người cao tuổi tiêu biểu trên các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Đồng thời tăng cường trách nhiệm của các bộ, ngành Trung ương, cấp ủy, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và toàn xã hội đối với công tác người cao tuổi; quan tâm bố trí nguồn lực, tạo điều kiện để các cấp Hội Người cao tuổi hoạt động hiệu quả, chăm lo tốt hơn đời sống người cao tuổi, nhất là người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn.

Nhắc lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Tuổi già nhưng chí không già, góp phần xây dựng nước nhà phồn vinh", Phó Thủ tướng bày tỏ tin tưởng với trí tuệ, uy tín, bản lĩnh và tâm huyết của mình, người cao tuổi Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong gia đình và xã hội; là điểm tựa của cộng đồng, là tấm gương sáng cho các thế hệ noi theo; cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nhân dịp này, Văn phòng Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba; 169 người cao tuổi tiêu biểu được biểu dương, tôn vinh vì những đóng góp xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước và công tác chăm lo, phát huy vai trò người cao tuổi.

Thu Giang