Sổ mục kê ghi đất hợp tác xã, người dân có được cấp Giấy chứng nhận?

Thửa đất không có tranh chấp, hiện nay trên bản đồ địa chính thể hiện ký hiệu mục đích sử dụng là đất ở nông thôn, tên người sử dụng là bố ông Minh (đã mất năm 2020). Thửa đất trước đây là do cha ông/ông bà để lại.

Hiện nay, gia đình ông Minh mong muốn được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất để làm cơ sở chia thừa kế cho các con. Nhưng khi gia đình đi làm hồ sơ thì Phòng Kinh tế của xã thông báo, theo sổ mục kê và bản đồ năm 1984 các thửa đất gia đình ông Minh đề nghị thuộc phần thửa đất sổ mục kê thể hiện là đất công, chủ sử dụng là hợp tác xã (sổ mục kê không thể hiện người lập và xác thực của cơ quan có thẩm quyền khi đó).

Ông Minh hỏi, gia đình ông có thể kiến nghị cơ quan cấp xã đính chính nguồn gốc từ đất hợp tác xã sang đất do cha ông/ông bà để lại sử dụng ổn định không? và có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu không? Gia đình cần chuẩn bị những hồ sơ, giấy tờ gì để thực hiện thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất? Việc gia đình ông sử dụng đất có bị xử phạt hành chính hay không? Nếu có thì áp dụng theo quy định nào?

Trong trường hợp không bị xử phạt do sử dụng đất từ trước ngày 15/10/1993 thì hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có cần phải nộp văn bản xử lý vi phạm, biên bản xử phạt hành chính hoặc giấy tờ nào khác liên quan đến việc xử lý vi phạm không? Ông có thể căn cứ văn bản pháp luật cụ thể nào? Gia đình ông chia thừa kế cho 06 người thì tách luôn sổ cho từng người theo hạn mức của từng người luôn được không, hay chỉ được cấp cho 01 người đại diện xong mới được tách cho từng người?

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Nội dung phản ánh của ông là vụ việc cụ thể thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương và căn cứ vào hồ sơ lưu trữ, các quy định cụ thể địa phương đã ban hành theo thẩm quyền để thi hành Luật Đất đai để xem xét, giải quyết; do đó, Bộ không có cơ sở để trả lời. Bộ nêu một số nguyên tắc như sau:

Pháp luật đất đai hiện hành đã quy định cụ thể việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất tại các Điều 137, 138, 139 và 140 của Luật Đất đai.

Tại điểm e khoản 3 Điều 11 Nghị quyết 254/2025/QH15 quy định: "e) Trường hợp đất được giao để quản lý quy định tại Điều 7 của Luật Đất đai mà thuộc quy định tại Điều 139 của Luật Đất đai thì được xem xét, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định tại Điều 139 của Luật Đất đai".

Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 8 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP ngày 29/7/2024 của Chính phủ quy định về điều tra cơ bản đất đai; đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và hệ thống thông tin đất đai thì bản đồ địa chính, trích đo bản đồ địa chính được cấp có thẩm quyền phê duyệt phải được đưa vào sử dụng cho các mục đích quy định tại khoản 2 Điều 3 của Nghị định này thay thế cho bản đồ địa chính, trích đo bản đồ địa chính đã lập trước đó. Bản đồ địa chính, trích đo bản đồ địa chính đã lập trước đó có giá trị sử dụng khi giải quyết các nội dung theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 3 của Nghị định này.

Liên quan đến vi phạm pháp luật về đất đai: Trường hợp việc sử dụng đất của gia đình ông là lấn đất, chiếm đất thì phải thực hiện xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai theo quy định tại Điều 13 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 04/10/2024 của Chính phủ và đang diễn ra, vẫn còn thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính.

Như vậy, khi người có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm phải tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính theo đúng nội dung, hình thức, thủ tục theo quy định và trên cơ sở căn cứ đó để ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin đến ông được biết và nghiên cứu thực hiện.

Chinhphu.vn