Thống đốc NHNN: Ngân hàng phải chủ động tìm đến doanh nghiệp nhỏ và vừa

 Ngân hàng cần "tìm doanh nghiệp" nhưng không hạ chuẩn

Phát biểu kết luận Hội nghị "Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa", Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn cho biết: Thời gian qua, các cơ quan quản lý đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), từ mở rộng tiếp cận tài chính, tín dụng đến tháo gỡ khó khăn về đất đai, mặt bằng sản xuất, thị trường, thông tin, đào tạo và pháp lý. Các hiệp hội cũng đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý và tổ chức tín dụng.

Một yêu cầu được nhấn mạnh là hỗ trợ doanh nghiệp không theo cơ chế "xin - cho" vốn. Nguồn vốn cần đến đúng thời điểm, đúng kỳ hạn, với lãi suất phù hợp thị trường; không hạ chuẩn tín dụng nhưng phải phù hợp hơn với thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp. Cho vay dựa trên dòng tiền, theo chuỗi giá trị và đơn giản hóa thủ tục cần tiếp tục được đẩy mạnh.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp phải nâng cao năng lực quản trị, minh bạch thông tin tài chính và hoàn thiện phương án sản xuất, kinh doanh. Đây là cơ sở để tổ chức tín dụng đánh giá và đáp ứng nhu cầu vốn phù hợp.

"Rủi ro phát sinh trong hoạt động ngân hàng là yếu tố đã được pháp luật tính đến, thể hiện qua các quy định về trích lập dự phòng rủi ro", Thống đốc NHNN lưu ý, đồng thời yêu cầu các tổ chức tín dụng chủ động quyết định và chịu trách nhiệm về hoạt động cấp tín dụng trên cơ sở tuân thủ pháp luật, kiểm soát rủi ro và đánh giá đúng khả năng trả nợ.

Trong bối cảnh sức chống chịu của DNNVV còn hạn chế, Thống đốc NHNN cho rằng hỗ trợ doanh nghiệp là yêu cầu và trách nhiệm của ngành Ngân hàng, nhưng việc lựa chọn doanh nghiệp để cho vay và cách thức hỗ trợ vẫn phải bảo đảm khả năng thu hồi vốn.

Thống đốc NHNN yêu cầu các đơn vị thuộc NHNN tổng hợp, phân loại kiến nghị của doanh nghiệp, xác định rõ vấn đề thuộc thẩm quyền NHNN và nội dung cần phối hợp với các bộ, ngành khác.

Đáng chú ý, Thống đốc đề nghị các ngân hàng chuyển mạnh từ tư duy "doanh nghiệp tìm đến ngân hàng" sang "ngân hàng chủ động tìm đến doanh nghiệp". Các tổ chức tín dụng cần chủ động nắm bắt nhu cầu vốn, đồng hành cùng doanh nghiệp, cải tiến quy trình và rút ngắn thời gian xét duyệt trên cơ sở tuân thủ pháp luật.

Với DNNVV, ngân hàng cần nghiên cứu phương thức đánh giá tín dụng dựa nhiều hơn trên phương án sản xuất, kinh doanh, dòng tiền, lịch sử tín dụng, năng lực quản trị và dữ liệu doanh nghiệp.

Nâng cao khả năng thực thi, chia sẻ rủi ro

TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng cần nghiên cứu xây dựng trung tâm dữ liệu chung về DNNVV trên phạm vi cả nước. Hiện các ngân hàng thương mại đã có hệ thống dữ liệu riêng để đánh giá khách hàng, nhưng dữ liệu giữa các ngân hàng chưa hình thành một hệ thống thống nhất. 

Nhấn mạnh vai trò của dữ liệu, bà Nguyễn Thị Ngoan, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn MISA cho biết MISA Lending hướng tới kết nối ngân hàng, tổ chức tài chính với hộ kinh doanh và doanh nghiệp trên cơ sở dữ liệu phát sinh trực tiếp trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Các dữ liệu gồm hóa đơn điện tử, tài chính - kế toán, doanh thu, chi phí, công nợ và dòng tiền. Theo MISA, đây là dữ liệu được cập nhật thường xuyên, qua đó phản ánh tình hình hoạt động của khách hàng.

Khi khách hàng có nhu cầu vay và đồng ý chia sẻ dữ liệu, MISA Lending có thể hỗ trợ chuyển dữ liệu đến ngân hàng, tạo thêm cơ sở để đánh giá và ra quyết định tín dụng.

MISA tập trung vào phân khúc các khoản vay quy mô nhỏ, từ vài chục triệu, vài trăm triệu đến một vài tỷ đồng, phục vụ nhu cầu nhập hàng, trả lương, mua nguyên vật liệu hoặc bổ sung vốn lưu động.

Số hóa quá trình kết nối dữ liệu và nhu cầu vốn có thể hỗ trợ ngân hàng rút ngắn thời gian xử lý, đồng thời có thêm dữ liệu để đánh giá và quản trị rủi ro trong quá trình khoản vay.

MISA kiến nghị NHNN ủng hộ, khuyến khích các ngân hàng thương mại nghiên cứu, kết nối với những nền tảng trên nguyên tắc ngân hàng vẫn độc lập trong xây dựng chính sách tín dụng và quyết định cho vay, từ đó hỗ trợ mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng của hộ kinh doanh và DNNVV.

Anh Minh