Thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran và tuyên bố của các bên

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông Sharif cho biết thỏa thuận đạt được sau các cuộc đàm phán chuyên sâu giữa các bên. Theo đó, Mỹ và Iran nhất trí chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có chiến trường Liban.

Thỏa thuận Mỹ - Iran dự kiến ký vào ngày 19/6

Nhà lãnh đạo Pakistan cho biết lễ ký chính thức sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 tới. Ông Sharif cũng cảm ơn Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar và Saudi Arabia đã đóng vai trò hỗ trợ tiến trình đàm phán.

"Thỏa thuận với Iran đã hoàn tất. Chúc mừng tất cả", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội.

Tổng thống Trump cũng thông báo dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với Iran, cũng như mở cửa trở lại eo biển Hormuz "mà không có phí quá cảnh". "Tàu thuyền trên thế giới hãy kích hoạt động cơ đi. Hãy để cho dầu chảy", ông viết.

Hai vấn đề có hiệu lực ngay từ 15/6

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận nội dung bản ghi nhớ giữa Tehran và Washington đã hoàn tất, lễ ký sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ vào thời điểm như Pakistan thông báo. Ông thêm rằng hai vấn đề sẽ có hiệu lực ngay lập tức trong sáng 15/6, gồm Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải và hoạt động quân sự chấm dứt trên mọi mặt trận.

Ông Gharibabadi tuyên bố bản ghi nhớ này không chỉ là "sản phẩm từ nỗ lực ngoại giao", mà còn là "thành tựu quân sự" của Iran. Thứ trưởng Ngoại giao Iran thêm rằng hai nước sẽ tổ chức đàm phán trong vòng hai tháng tới nhằm đạt được "thỏa thuận cuối cùng" để kết thúc cuộc chiến.

Một quan chức cấp cao Iran trước đó nói với hãng thông tấn Reuters rằng theo dự thảo thỏa thuận, Mỹ sẽ chấp nhận giải phóng 25 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran, trong khi Tehran đồng ý không sản xuất hoặc sở hữu vũ khí nguyên tử. Iran cũng đồng ý duy trì hiện trạng của chương trình hạt nhân, không làm giàu uranium hoặc mở rộng cơ sở hạt nhân, cho đến khi đạt thỏa thuận cuối cùng.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dự kiến tới Thụy Sĩ ký kết thỏa thuận

Ngày 14/6, Phó tổng thống Mỹ JD Vance thông báo ông dự kiến sẽ tham dự lễ ký kết thỏa thuận hòa bình với Iran tại Thụy Sĩ trong vài ngày tới, song không loại trừ khả năng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đích thân có mặt.

"Tôi chắc chắn có kế hoạch tham dự, nhưng cũng có khả năng chính tổng thống sẽ đến đó" - ông Vance nói với Đài Fox News khi được hỏi liệu ông có tham dự buổi lễ hay không.

Iran và Mỹ bắt đầu các cuộc đàm phán sau khi lệnh ngừng bắn được tuyên bố vào ngày 8/4, với Pakistan đóng vai trò trung gian hòa giải. Trong hai tháng qua, một bản ghi nhớ được cho là dựa trên đề xuất 14 điểm của Iran đã trải qua nhiều vòng xem xét ở cả Tehran và Washington với mỗi bên đưa ra các sửa đổi và bổ sung.

Sau khi ký kết thỏa thuận ban đầu, Tehran và Washington dự kiến tham gia một quá trình đàm phán căng thẳng kéo dài 60 ngày nhằm đạt được một giải pháp toàn diện cho các vấn đề tranh chấp còn lại.

Theo các thông tin được công bố trước đó, văn kiện hiện nay chủ yếu mang tính chất biên bản ghi nhớ (MoU), tạo khuôn khổ cho khoảng 60 ngày đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran nhằm giải quyết các vấn đề còn tồn tại. Một trong những nội dung quan trọng được Tổng thống Trump nhiều lần nhấn mạnh là việc Iran mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chiến lược đã bị Tehran phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2 vừa qua.

Nếu được ký kết và triển khai đầy đủ, đây sẽ là bước ngoặt lớn đối với tình hình Trung Đông, đánh dấu sự kết thúc chính thức của cuộc xung đột Mỹ - Israel với Iran, đồng thời mở ra cơ hội hạ nhiệt căng thẳng trên nhiều mặt trận trong khu vực sau nhiều tháng giao tranh và đối đầu quân sự.

Anh, Pháp, Đức và Italy sẵn sàng dỡ bỏ lệnh trừng phạt Iran

Ngày 14/6, Anh, Pháp, Đức và Italy ra tuyên bố chung bày tỏ sẵn sàng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt đối với Iran, và hoan nghênh thỏa thuận đạt được giữa Washington và Tehran nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông.

Tuyên bố chung nêu rõ: "Chúng tôi sẵn sàng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt liên quan để đáp trả những bước đi rõ ràng, có thể kiểm chứng được của Iran về chương trình hạt nhân của nước này. Chúng tôi sẽ tích cực hợp tác với Mỹ, Iran và các đối tác khu vực để nắm bắt thời điểm này, duy trì đà tiến và đạt được một giải pháp ngoại giao lâu dài".

Bốn nước trên cũng nhấn mạnh sẵn sàng hợp tác với Mỹ, Iran và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) vì mục tiêu này.

An Bình