Từ 7,5 triệu lượt khách, du lịch TPHCM - ĐBSCL chuyển sang liên kết chuỗi giá trị

Sáng 29/8, tại Cà Mau, UBND tỉnh Cà Mau phối hợp với UBND TPHCM và các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) tổ chức Hội nghị tổng kết Chương trình liên kết hợp tác phát triển du lịch giai đoạn 2020-2025 và ký kết chương trình hợp tác giai đoạn 2026-2030.

Sau 5 năm, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở số hội nghị hay hoạt động quảng bá. Quan trọng hơn, một cơ chế liên kết vùng về du lịch từng bước hình thành, tạo dòng khách giữa TPHCM-ĐBSCL.

Theo báo cáo tổng kết, thống kê tại 100 doanh nghiệp du lịch - lữ hành TPHCM thường xuyên tham gia liên kết cho thấy hệ thống doanh nghiệp này đã đưa khoảng 7,5 triệu lượt khách về ĐBSCL. Con số ấy đặt ra câu hỏi cho chặng đường mới: sau khi kết nối được dòng khách, làm thế nào để khách ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và giá trị du lịch lan tỏa nhiều hơn tới doanh nghiệp, cộng đồng?

7,5 triệu lượt khách và một không gian du lịch liên vùng

Chương trình liên kết hợp tác phát triển du lịch giữa TPHCM và các tỉnh, thành phố ĐBSCL giai đoạn 2020-2025 được ký kết từ năm 2019 tại Bạc Liêu. Qua 5 năm, theo Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời, các địa phương đã tăng cường phối hợp, kết nối nguồn lực, thị trường, doanh nghiệp và sản phẩm; từng bước hình thành không gian du lịch liên vùng, góp phần phục hồi du lịch sau tác động của đại dịch COVID-19.

Một kết quả quan trọng là cơ chế phối hợp từng bước được định hình. Các địa phương thống nhất thỏa thuận liên kết, quy chế phối hợp, kế hoạch triển khai; thành lập Hội đồng liên kết hợp tác phát triển du lịch vùng và Tổ giúp việc. Các diễn đàn, hội nghị liên kết, hội nghị tổng kết được tổ chức luân phiên, duy trì phối hợp thường xuyên.

Từ cơ chế đó, hoạt động xúc tiến thị trường được triển khai rộng hơn. Báo cáo cho biết đã có 10 hội nghị, chương trình quảng bá, roadshow giới thiệu sản phẩm du lịch kết nối TPHCM với các địa phương ĐBSCL. Không gian quảng bá chung tại các sự kiện thu hút khoảng 20.000 lượt khách đến tham quan, tìm hiểu và giao thương; các cơ quan báo chí TPHCM thực hiện hơn 50 phóng sự chuyên đề và hơn 220 tin, bài về liên kết du lịch vùng.

Chương trình cũng xây dựng bộ nhận diện thương hiệu du lịch liên kết vùng với thông điệp “Sống động Phương Nam”. TPHCM hỗ trợ các địa phương ĐBSCL quảng bá điểm đến trên nền tảng bản đồ thông minh 3D/360; đồng thời phối hợp đào tạo nhân lực với các chuyên đề về quản lý khách sạn nhỏ và homestay, quản lý điểm đến, hướng dẫn viên tại điểm, quản trị rủi ro và truyền thông sản phẩm.

Khoảng 7,5 triệu lượt khách do 100 doanh nghiệp lữ hành TPHCM thường xuyên tham gia liên kết đưa về ĐBSCL cho thấy một dòng khách đã hình thành. Vấn đề của giai đoạn mới là tổ chức dòng khách ấy thế nào để tạo hiệu quả kinh tế cao hơn.

Từ ba trục tuyến đến sản phẩm có thể bán được

Ngay năm 2020, TPHCM và các địa phương ĐBSCL hình thành 3 trục tuyến liên kết: “Những nẻo đường phù sa”, “Non nước hữu tình” và “Sắc màu vùng biên”. Từ ba trục này, các doanh nghiệp du lịch - lữ hành TPHCM đã xây dựng hơn 70 chương trình du lịch để giới thiệu, chào bán ra thị trường.

Hoạt động khảo sát, kết nối doanh nghiệp với điểm đến tiếp tục được mở rộng. Năm 2023, chương trình khảo sát 3 trục tuyến có sự tham gia của 40 doanh nghiệp du lịch - lữ hành TPHCM và Đông Nam Bộ; 50 điểm đến, sản phẩm, dịch vụ tại 5 địa phương được khảo sát. Chương trình ghi nhận 200 lượt tiếp xúc, trao đổi và 30 bản ghi nhớ hợp tác giữa doanh nghiệp lữ hành với các đơn vị cung ứng dịch vụ.

Năm 2025, TPHCM phối hợp với tỉnh An Giang và Đồng Tháp xây dựng chương trình du lịch về nguồn “Tự hào những dấu ấn vùng biên”. Một số doanh nghiệp lữ hành đã đưa sản phẩm vào khai thác thương mại, hướng đến khách trải nghiệm, khách đoàn thể, học sinh, sinh viên.

Từ thực tế doanh nghiệp, ông Nguyễn Hữu Y Yên, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Lữ hành Saigontourist cho rằng, sản phẩm phải được thiết kế theo nhu cầu thị trường, chứ không chỉ dựa trên những gì điểm đến đang có. Trong giai đoạn vừa qua, Saigontourist đã phục vụ khoảng 25.000 lượt khách đến ĐBSCL, trong đó khoảng 2.500 lượt là khách quốc tế.

Theo ông Yên, TPHCM cần phát huy mạnh hơn vai trò cửa ngõ quốc tế và trung tâm phân phối khách cho ĐBSCL. Các hành trình cần được thiết kế theo hướng “TPHCM + ĐBSCL”, đưa trải nghiệm sông nước, sinh thái, văn hóa, ẩm thực, nông nghiệp và đời sống bản địa Mekong trở thành một phần hấp dẫn trong hành trình của khách quốc tế.

Đây là bước chuyển đáng chú ý: thay vì mỗi địa phương bán riêng tài nguyên mình có, cần nhìn cả vùng như một không gian trải nghiệm, trong đó mỗi điểm đến bổ sung giá trị cho điểm đến còn lại.

Liên kết vẫn còn những 'điểm nghẽn'

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời nhìn nhận sản phẩm du lịch giữa các địa phương còn trùng lặp; việc kết nối tuyến, điểm và doanh nghiệp chưa thật sự chặt chẽ; hạ tầng, chất lượng dịch vụ tại một số điểm đến chưa đáp ứng yêu cầu; cơ chế phối hợp, điều phối chưa thật sự đồng bộ.

Báo cáo tổng kết cũng chỉ ra mức độ chủ động triển khai chương trình ở một số địa phương còn hạn chế. Một số nội dung trọng tâm như hội nghị xúc tiến quốc tế mời gọi đầu tư du lịch, xây dựng website quảng bá chung cho cả vùng hay hội nghị kích cầu du lịch vùng chưa thực hiện được. Trong giai đoạn COVID-19, nhiều nội dung phải điều chỉnh hoặc triển khai ở phạm vi hẹp, ảnh hưởng đến tiến độ và kết quả.

Cà Mau vì thế đề xuất giai đoạn mới phải xác định rõ sản phẩm, điểm đến và tuyến du lịch có tính bổ trợ; phân định trách nhiệm từng địa phương trong tổ chức, quảng bá và phát triển sản phẩm. TPHCM tiếp tục phát huy vai trò trung tâm kết nối, phân phối khách và thị trường, trong khi các địa phương ĐBSCL khai thác thế mạnh sinh thái, sông nước, biển đảo, văn hóa, lịch sử, nông nghiệp và ẩm thực.

Cùng với đó là yêu cầu tăng cường liên kết doanh nghiệp, thu hút nhà đầu tư chiến lược vào hạ tầng, dịch vụ tại những điểm đến có tiềm năng; hoàn thiện kết nối đường bộ, đường biển, hàng không và các phương thức vận tải phù hợp.

Cà Mau cũng đề nghị củng cố cơ chế điều phối liên kết du lịch vùng, trong đó có Ban Chỉ đạo, Ban Điều phối và Ban Kỹ thuật, với yêu cầu cơ chế điều phối phải thiết thực, hiệu quả, rõ trách nhiệm và tránh hình thức.

Nếu giai đoạn đầu cần cơ chế để các địa phương “ngồi lại với nhau”, thì giai đoạn tiếp theo cần một cơ chế đủ khả năng biến sự phối hợp ấy thành sản phẩm có thể bán, dòng khách có thể tổ chức và giá trị có thể giữ lại nhiều hơn trong vùng.

Từ kết nối điểm đến đến liên kết chuỗi giá trị

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời, liên kết du lịch cần chuyển mạnh từ phối hợp hoạt động sang cùng kiến tạo sản phẩm; từ chia sẻ thông tin sang cùng khai thác thị trường; từ liên kết giữa cơ quan quản lý sang liên kết sâu hơn giữa doanh nghiệp và các chủ thể trong chuỗi giá trị du lịch.

Từ góc nhìn thị trường, ông Nguyễn Hữu Y Yên cho rằng giai đoạn mới phải tiến thêm một bước. Thay vì chủ yếu kết nối địa phương, khảo sát tuyến điểm và quảng bá chung, liên kết cần đi sâu vào thị trường, dòng khách và toàn bộ chuỗi giá trị, từ giao thông, lữ hành, khách sạn, nhà hàng, điểm tham quan, vui chơi giải trí, mua sắm, sản phẩm địa phương đến truyền thông và các kênh phân phối.

Doanh nghiệp lữ hành cần tham gia ngay từ khâu xây dựng sản phẩm bởi đây là đơn vị trực tiếp tiếp xúc với khách hàng, hiểu thị trường cần gì, mức giá nào phù hợp và sản phẩm nào có khả năng duy trì lâu dài. Hoạt động xúc tiến cũng cần chuyển từ quảng bá chung sang từng thị trường và từng sản phẩm cụ thể.

Saigontourist đề xuất chuẩn hóa chất lượng dịch vụ toàn vùng, nhất là vệ sinh, an toàn, chất lượng phục vụ, thông tin điểm đến, ngoại ngữ và hướng dẫn viên; đưa du lịch xanh, bền vững vào ngay từ khâu thiết kế sản phẩm; xây dựng những trải nghiệm đặc trưng đủ mạnh để khi nhắc đến Mekong, du khách nghĩ đến những sản phẩm chỉ có thể tìm thấy tại đây.

Doanh nghiệp cũng đề nghị xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu du lịch chung cho toàn vùng, trong đó địa phương cập nhật thông tin về điểm đến, sản phẩm, sự kiện và năng lực phục vụ; doanh nghiệp chia sẻ xu hướng, nhu cầu và phản hồi thị trường. Có dữ liệu chung, sản phẩm có thể được xây dựng sát nhu cầu hơn và hoạt động xúc tiến đi đúng thị trường.

Đối với Cà Mau, tỉnh xác định liên kết tiếp tục là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển du lịch bền vững, nâng sức cạnh tranh của điểm đến. Từ lợi thế hệ sinh thái rừng, biển, đảo đến các giá trị văn hóa, lịch sử và ẩm thực, địa phương mong muốn cùng TPHCM và các tỉnh, thành trong vùng tạo ra những hành trình có tính bổ trợ.

Sau 5 năm, thước đo của liên kết du lịch TPHCM - ĐBSCL trong chặng đường tới không chỉ là có thêm bao nhiêu tour hay tổ chức thêm bao nhiêu hoạt động quảng bá, mà là khả năng biến lợi thế của từng địa phương thành chuỗi trải nghiệm đủ khác biệt, đủ chất lượng và đủ sức giữ chân du khách.

Như cách doanh nghiệp đặt vấn đề, mục tiêu cuối cùng không chỉ là đưa nhiều khách hơn về ĐBSCL, mà phải làm cho mỗi du khách ở lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn, có trải nghiệm tốt hơn và muốn quay trở lại. Đó cũng là phép thử thực chất của chương trình giai đoạn 2026-2030: từ một cơ chế đã kết nối hàng triệu lượt khách, hình thành một chuỗi giá trị để dòng khách ấy tạo thêm giá trị cho từng điểm đến, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư ĐBSCL.

Lê Sơn