Có được cấp sổ đỏ đất ở khi nhà trên đất lâu không sử dụng?

Gia đình đã nộp thuế đất phi nông nghiệp đầy đủ qua các năm, có xác nhận, biên lai nộp thuế đất hằng năm.

Năm 2006, gia đình xây 1 nhà cấp IV, diện tích 15 m², lúc đó xây không có giấy phép.

Đất có nguồn gốc là đất màu do HTX Nông nghiệp quản lý và phân cho từng hộ dân thời đó trồng khoai, sau đó các hộ dân giãn cư nên muốn cấp đất do mình đang canh tác để xin cấp làm nhà ở. HTX Nông nghiệp và UBND xã đã giải quyết theo đơn xin cấp đất làm nhà ở.

Bản đồ địa chính 2001, 2004 thể hiện là đất màu do UBND xã quản lý. Bản đồ địa chính 2014 thể hiện đất ONT + CLN do hộ N.V.T quản lý.

Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030 toàn bộ thửa đất được quy hoạch đất ở tại nông thôn.

Năm 2023, hai hộ liền kề có tranh chấp ranh giới và được tòa án tỉnh xử phúc thẩm, đưa ra kết quả phân chia ranh giới cụ thể, có tọa độ vị trí. Trong đó có 1 điểm là lấy từ móng nhà cấp IV ra 0,5 m để làm ranh giới.

Hiện trạng đất 2026: Nhà mất mái, xuống cấp, lâu không sử dụng để ở.

Gia đình ông Đăng đã làm hồ sơ cấp lần đầu nhưng cán bộ Phòng Kinh tế đang có ý kiến thửa đất của gia đình ông chỉ được cấp đất CLN, không được cấp đất ở với lý do nhà đã xuống cấp, mất mái, đã lâu không sử dụng.

Ông Đăng hỏi, việc nhà ở xuống cấp, mất mái, đã lâu không sử dụng có bị coi là đất trống hay không?

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Nội dung phản ánh của ông là vụ việc cụ thể thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương và cần căn cứ vào hồ sơ lưu trữ, quá trình sử dụng đất và các quy định cụ thể địa phương đã ban hành theo thẩm quyền thi hành Luật Đất đai để xem xét, giải quyết; do đó, Bộ không có cơ sở để trả lời. Bộ nêu một số nguyên tắc như sau:

Luật Đất đai 2024 đã quy định cụ thể việc cấp Giấy chứng nhận lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất trong các trường hợp:

(1) Điều 137 quy định các trường hợp có giấy tờ về quyền sử dụng đất;

(2) Điều 138 quy định các trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, không vi phạm pháp luật đất đai, không thuộc trường hợp giao đất trái thẩm quyền;

(3) Điều 139 quy định các trường hợp sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai;

(4) Điều 140 quy định các trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền.

Việc xác định loại đất quy định tại Điều 10 Luật Đất đai năm 2024, Điều 7 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ.

Về trình tự, thủ tục thực hiện: Ngày 31/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 49/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.

Theo đó, tại Điều 15 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, Chính phủ đã giao thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai, trong đó có thủ tục về đăng ký, cấp Giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp thông tin đến ông được biết, liên hệ với cơ quan có thẩm quyền giải quyết ở địa phương để được hướng dẫn thực hiện.

Chinhphu.vn